Uzasadnienie
T. S., reprezentowana przez profesjonalnego pełnomocnika wniosła do Sądu skargę na bezczynność Ministra Pracy i Polityki Społecznej w przedmiocie rozpoznania wniosku z dnia 20 sierpnia 2013 r. w przedmiocie wydania decyzji, w trybie art. 161 § 1 ustawy Kodeks postępowania administracyjnego - zmianę ostatecznej decyzji-orzeczenia Komisji Lekarskiej Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział w R. z dnia [...] maja 2012 r. nr [...] uznającej brak całkowitej niezdolności do pracy, stanowiącej podstawę wydania decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia [...] maja 2012 r. o odmowie przyznania T. S. renty socjalnej.
Minister Pracy i Polityki Społecznej w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie. Jednocześnie wskazał, że wniosek o zmianę decyzji przekazał, pismem z dnia 9 września 2013 r., Prezesowi Zakładu Ubezpieczeń Społecznych jako organowi właściwemu.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.
Skarga podlega odrzuceniu.
Sprawa, której dotyczy skarga, nie mieści się we właściwości rzeczowej sądu administracyjnego określonej w art. 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.), dalej "p.p.s.a.".
Zgodnie z treścią art. 3 § 2 pkt 8 p.p.s.a. sądy administracyjne rozpoznają sprawy ze skargi na bezczynność organów lub przewlekłe prowadzenie przez nie postępowania wyłącznie w zakresie postępowań, które mogą zakończyć się wydaniem: decyzji administracyjnych, postanowień w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończących postępowanie, a także postanowień rozstrzygających sprawę, co do istoty oraz postanowień w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie, jak również pisemnych interpretacji przepisów prawa podatkowego w indywidualnych sprawach, bądź też wydaniem innych aktów lub podjęciem czynności z zakresu administracji publicznej dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa.
Zauważyć zatem należy, że nie każda działalność organów administracji publicznej podlega kontroli sądu administracyjnego.
W niniejszej sprawie skarżąca zarzuca Ministrowi Pracy i Polityki Społecznej bezczynność w wydaniu decyzji w trybie art. 161 § 1 ustawy Kodeks postępowania administracyjnego, tj. zmianę ostatecznej decyzji – orzeczenia Komisji Lekarskiej Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział w R. z dnia [...] maja 2012 r. uznającego brak całkowej niezdolności do pracy T. S. W tym miejscu należy zaakcentować, że stosownie do treści postanowień ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (Dz. U. z 2013 r. poz. 1440 ze zm.), w szczególności art. 14 ust. 4 tej ustawy nadzór nad wykonywaniem orzecznictwa o niezdolności do pracy sprawuje Prezes Zakładu Ubezpieczeń Społecznych.
Z kolei przepis art. 161 § 1 k.p.a. usytuowany w rozdziale 13 "Uchylenie, zmiana oraz stwierdzenie nieważności decyzji" Działu II ustawy Kodeks postępowania administracyjnego stanowi podstawę do wydania decyzji w trybie nadzwyczajnym. Zgodnie z treścią tego przepisu minister może uchylić lub zmienić w niezbędnym zakresie każdą decyzję ostateczną, jeżeli w inny sposób nie można usunąć stanu zagrażającego życiu lub zdrowiu ludzkiemu albo zapobiec poważnym szkodom dla gospodarki narodowej lub dla ważnych interesów Państwa. W doktrynie podnosi się, że przepis art. 161 k.p.a. ma zastosowanie wówczas, gdy przez wykorzystanie przewidzianych w kodeksie instytucji prawnych zmiany, uchylenia lub stwierdzenia nieważności decyzji ostatecznych albo wznowienia postępowania nie można usunąć stanu zagrażającego życiu lub zdrowiu ludzkiemu. Organ administracji publicznej nie jest uprawniony do uchylania lub zmiany decyzji ostatecznej w tym trybie, jeżeli przepisy szczególne zobowiązują organ do podejmowania przewidzianych w nich działań prawnych lub faktycznych celem usunięcia stanu zagrożenia dla tych dóbr (por. Andrzej Wróbel, Komentarz do art. 161 § 1 ustawy Kodeks postępowania administracyjnego, teza 4, LEX).
Zauważyć należy, że we wszystkich sprawach administracyjnych, również w sprawach prowadzonych przez organy rentowe, postępowania nadzwyczajne pozostają w ścisłej zależności z postępowaniem zwykłym. W sprawach ubezpieczeń społecznych następstwem postępowania nadzwyczajnego nie jest wyłącznie pozbawienie mocy obowiązującej decyzji ostatecznej, lecz w razie jej podważenia dochodzi również do ponownego rozstrzygnięcia o prawach czy obowiązkach ubezpieczonego (por. uchwałę Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 11 czerwca 2013 r. w sprawie o sygn. I OPS 1/13, dostępna w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych pod adresem http://orzeczenia.nsa.gov.pl).
Wobec powyższego Sąd w składzie orzekającym w niniejszym składzie stanął na stanowisku, że wobec braku przepisu prawa, który upoważniałby Ministra Pracy i Polityki Społecznej do zmiany, w trybie art. 161 § 1 k.p.a. ostatecznej decyzji – orzeczenia Komisji Lekarskiej Zakładu Ubezpieczeń Społecznych uznającego lub nie niezdolność do pracy, organ ten nie może wydać rozstrzygnięcia w sprawie. Nie można tym samym zarzucić organowi, że pozostaje w bezczynności w podjęciu takiej decyzji. Dodać należy, że pismo skarżącej z dnia 20 sierpnia 2013 r. Minister Pracy i Polityki Społecznej przekazał Prezesowi Zakładu Ubezpieczeń Społecznych jako organowi właściwemu.
W konsekwencji Sąd uznał, że skarga T. S. na bezczynność Ministra Pracy i Polityki Społecznej w przedmiocie rozpoznania pisma z dnia 20 sierpnia 2013 r. nie mieści się w katalogu aktów i czynności podlegających kognicji sądów administracyjnych. Przedmiotowa skarga jest zatem niedopuszczalna i jako taka podlega odrzuceniu.
Z tych względów, na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Wojewódzki Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji.