Uzasadnienie
Decyzją z dnia [...] stycznia 2015 r. nr [...] Minister Infrastruktury i Rozwoju odmówił stwierdzenia nieważności orzeczenia Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej w [...] Urząd Spraw Wewnętrznych z dnia [...] października 1964 r. nr [...] o wywłaszczeniu za odszkodowaniem na rzecz Skarbu Państwa nieruchomości położonej w S. przy ul. [...], o powierzchni 4693m2, zapisanej w KW nr [...], oznaczonej numerem [...], stanowiącej własność L., C., J. i H. S. Dnia 11 lutego 2015 r. pełnomocnik skarżących – współspadkobierca H. O. złożyła do organu wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy, który uzupełniła pismem z dnia 13 lutego 2015 r.
Zawiadomieniem z dnia [...] kwietnia 2015 r. Minister Infrastruktury i Rozwoju poinformował strony, iż H. O. działająca w imieniu własnym oraz pozostałych spadkobierców wystąpiła z wnioskiem o ponowne rozpatrzenie sprawy rozstrzygniętej decyzją z dnia [...] stycznia 2015 r.
Pismem z dnia 13 sierpnia 2015 r. wnioskodawczyni wezwała organ do usunięcia zbędnej zwłoki w wydaniu decyzji.
Pismem z dnia 9 grudnia 2015 r. H. O. działająca w imieniu własnym oraz pozostałych spadkobierców byłego właściciela złożyła skargę na postępowanie Ministra Infrastruktury i Budownictwa w sprawie stwierdzenia nieważności orzeczenia z dnia [...] października 1964 r. W uzasadnieniu skargi, stwierdziła, iż organ prowadzi postępowanie przewlekle i wniosła o zasądzenie najwyższej kary finansowej.
Minister Infrastruktury w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie i podał, że z bezczynnością organu administracji publicznej mamy do czynienia wówczas, gdy w prawnie określonym terminie organ nie podejmie żadnych czynności w sprawie lub gdy wprawdzie prowadzi postępowanie w sprawie, jednakże, mimo istnienia ustawowego obowiązku, nie zakończy go wydaniem w terminie decyzji, postanowienia lub też innego aktu, lub nie podejmie stosownej czynności. Wskazał, że prowadzi ponad 4000 spraw o wysokim stopniu skomplikowania.
Ponadto, podniósł, że nie jest w bezczynności bowiem decyzją z dnia [...] stycznia 2016r. nr [...] rozpatrzył przedmiotowy wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy rozstrzygniętej decyzją z dnia z dnia [...] stycznia 2015 r. nr [...]
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje
Skargę należało uwzględnić, albowiem prowadzone przez Ministra Infrastruktury i Rozwoju (następnie Ministra Infrastruktury i Budownictwa) postępowanie w przedmiocie wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy rozstrzygniętej decyzją z dnia [...] stycznia 2015 r. dotknięte jest przewlekłością.
Stwierdzić w pierwszej kolejności należy, że stosowna skarga została wniesiona do Sądu po dopełnieniu przez skarżących koniecznego wymogu formalnego, polegającego na uprzednim wezwaniu organu do usunięcia naruszenia prawa (pisma z dnia 13 sierpnia 2015 r.)
Zgodnie z art. 149 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, (t. j. Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.), dalej jako ppsa Sąd, uwzględniając skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organy w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 1-4a, zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu lub interpretacji lub dokonania czynności lub stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa. Jednocześnie sąd stwierdza, czy bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa.
Odnosząc się w pierwszej kolejności do oceny dopuszczalności skargi należy zauważyć, że przewlekłość postępowania może być stwierdzona przez Sąd, niezależnie od tego, czy przed wniesieniem skargi lub po jej wniesieniu, a przed wydaniem orzeczenia przez Sąd w takiej sprawie organ podjął jakiekolwiek czynności procesowe. Podjęcie przez organ czynności procesowych powoduje, że ustaje stan ewentualnej bezczynności organu, co uzasadnia umorzenie postępowania w zakresie skargi na bezczynność organu, ale nie stanowi podstawy do umorzenia postępowania dotyczącego skargi na przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 5 lipca 2012 r., sygn. akt II OSK 1031/12, dostępny na stronie: www.nsa.gov.pl/orzecznictwo). "Przewlekłość postępowania" jest pojęciem szerszym od "bezczynności organu". Możliwa jest sytuacja, w której organ pozostaje w bezczynności, niemniej nie można zarzucić prowadzonemu przez niego postępowaniu przewlekłości (por. np. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 24 lutego 2015 r., sygn. akt II OSK 2304/14 i z dnia 26 lutego 2015 r., sygn. akt II OSK 2425/14, dostępne na stronie: www.nsa.gov.pl/orzecznictwo).
Przyjmuje się na ogół, że z przewlekłym prowadzeniem postępowania mamy do czynienia z reguły wówczas, gdy organ nie załatwi sprawy w wymaganym terminie, a więc w okresie, który można uznać za konieczny dla wyjaśnienia wszystkich okoliczności faktycznych i prawnych, istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy. Prowadzi zatem, co prawda, postępowanie ale podejmuje w nim czynności opieszale, w tempie nie znajdującym usprawiedliwienia w ich złożoności lub charakterze. Narusza tym samym wyraźnie wynikającą z art. 12 § 1 kpa zasadę szybkości postępowania administracyjnego (por. np. P. Dobosz: Milczenie i bezczynność w postępowaniu administracyjnym, Kraków 2011r.s. 73 i nast., wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 13 sierpnia 2013 r., sygn. akt II OSK 549/13, LEX nr 1369030). Organ prowadzi postępowanie przewlekle wówczas, gdy podejmuje czynności zbędne, pozorne, oraz gdy nie podejmuje żadnych czynności zmierzających do załatwienia sprawy (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 5 lipca 2012 r., sygn. akt II OSK 1031/12).
Wynika z tego, że przesłanką uznania przez Sąd przewlekłości postępowania jest sposób zachowania się organu w trakcie toczącego się postępowania, prowadzący do niezałatwienia sprawy w wymaganym terminie, nie zaś fakt, że postępowanie to zostało wreszcie zakończone. Tym więc różni się przewlekłe prowadzenie postępowania od bezczynności organu. W tym drugim przypadku chodzi o zaniechanie organu polegające na niepodjęciu konkretnej czynności procesowej, najczęściej na niewydaniu rozstrzygnięcia w sprawie, ocenianym przez Sąd na dzień wydania orzeczenia sądowego w takiej sprawie.
W związku z powyższym w ocenie Sądu bez znaczenia dla dopuszczalności skargi pozostaje fakt, że organ decyzją z dnia [...] stycznia 2016 r. nr [...] rozpatrzył przedmiotowy wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy rozstrzygniętej decyzją z dnia z dnia [...] stycznia 2015 r. nr [...]
Przechodząc do merytorycznej oceny zasadności skargi sąd stwierdza, iż H. O. działająca w imieniu własnym oraz pozostałych spadkobierców byłego właściciela złożyła wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy do organu w dniu [...] lutego 2015 r. Organ poinformował o złożeniu wniosku i możliwości uzupełnienia materiału dowodowego w dniu [...] kwietnia 2015 r. czyli po przeszło dwóch miesiącach. Kolejne czynności podjął w sprawie dopiero po złożeniu skargi do sądu na przewlekłe prowadzenie postępowania czyli [...] stycznia 2016 r. (data wydania decyzji).
W związku z powyższym nie ulega wątpliwości, że od złożenia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, do dnia jego rozpatrzenia czyli wydania decyzji upłynęło ponad jedenaście miesięcy. Z charakteru i z okoliczności sprawy nie wynika, aby organ był zmuszony podejmować w tym czasie jakiekolwiek czynności procesowe, umożliwiające mu ustosunkowanie się do wniosku skarżącej. Nie informował też strony o terminie załatwienia tej sprawy. Nic więc nie usprawiedliwia tej opieszałości organu i tym samym nie pozwala na oddalenie zarzutu przewlekłego prowadzenia postępowania w tej sprawie.
Przedstawione okoliczności, w ocenie Sądu, uzasadniają nie tylko stwierdzenie przewlekłego prowadzenia postępowania, ale także stwierdzenie, że przewlekłość miała charakter rażący. Zgodnie z art. 35 § 1 i 3 k.p.a. organy administracji publicznej obowiązane są załatwiać sprawy bez zbędnej zwłoki, a załatwienie sprawy w postępowaniu odwoławczym powinno nastąpić nie później, niż w ciągu miesiąca od dnia otrzymania odwołania. Załatwienie sprawy wymagającej postępowania wyjaśniającego powinno nastąpić nie później niż w ciągu miesiąca, a sprawy szczególnie skomplikowanej - nie później niż w ciągu dwóch miesięcy od dnia wszczęcia postępowania. W myśl natomiast art. 36 § 1 k.p.a. o każdym przypadku niezałatwienia sprawy w terminie określonym w art. 35 k.p.a. organ administracji publicznej obowiązany jest zawiadomić strony, podając przyczyny zwłoki i wskazując nowy termin załatwienia sprawy. Organ w czasie tych 11 miesięcy nie prowadził żadnego postępowania wyjaśniającego oraz nie informował strony o przyczynach zwłoki i terminie załatwienia sprawy.
Nawet wniosek skarżących z dnia [...] sierpnia 2015 r wzywający do usunięcia zwłoki w sprawie nie spowodował żadnej reakcji organu, w postaci zawiadomienia o przyczynach zwłoki oraz wskazania terminu załatwienia wniosku.
Zdaniem Sądu, zasadne było żądanie wymierzenia organowi grzywny (art. 149 § 2 p.p.s.a.). Wymierzenie grzywny ma charakter fakultatywny. Uwzględniając opisane wyżej okresy zwłoki w procedowaniu Sąd uznał, że wymierzenie organowi grzywny jest konieczne. Mając na uwadze całokształt okoliczności sprawy Sąd uznał, że kwota w wysokości 500 zł w wystarczającym stopniu spełni funkcję prewencyjną tego środka prawnego.
O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 200 p.p.s.a.