Uzasadnienie
T. S. pismem z dnia 21 stycznia 2013 r. złożył do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. zażalenie na przewlekłe prowadzenie postępowania i niezałatwienie sprawy w terminie, które wpłynęło do Kolegium dniu 23 stycznia 2013 r.
Następnie w dniu 25 stycznia 2013 r. (data wpływu do organu) T. S. wniósł skargę na bezczynność Starosty O. w rozpatrzeniu jego wniosku z dnia 21 maja 2012 r. o wszczęcie postępowania w sprawie prowadzonej na terenie Wyższej Szkoły Przedsiębiorczości i Nauk Społecznych w O. działalności gospodarczej uciążliwej dla skarżącego i środowiska ze względu na hałas panujący na działce nr [...] obr. [...], położonej przy ul. [...] w O..
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.
Stosownie do treści art. 52 § 1 i 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), skargę do wojewódzkiego sądu administracyjnego można wnieść po wyczerpaniu środków zaskarżenia, jeżeli służyły one skarżącemu w postępowaniu przed organem właściwym w sprawie, chyba że skargę wnosi prokurator, Rzecznik Praw Obywatelskich lub Rzecznik Praw Dziecka. Przez wyczerpanie środków zaskarżenia należy rozumieć sytuację, w której stronie nie przysługuje żaden środek zaskarżenia, taki jak zażalenie, odwołanie lub wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy, przewidziany w ustawie.
Z powołanych regulacji wynika zatem, że wyczerpanie stosownych środków zaskarżenia jest podstawową przesłanką dopuszczalności skargi do sądu administracyjnego. W przypadku skargi na bezczynność organu, wyczerpanie środków zaskarżenia następuje poprzez wniesienie środka przewidzianego w art. 37 § 1 kpa. Zgodnie z tym przepisem, na niezałatwienie sprawy w terminie określonym w art. 35 kpa lub ustalonym w myśl art. 36 kpa stronie służy zażalenie do organu wyższego stopnia, a jeżeli nie ma takiego organu – wezwanie do usunięcia naruszenia prawa.
W niniejszej sprawie Starosta O. jest organem jednostki samorządu terytorialnego orzekającym w pierwszej instancji, zatem organem nad nim wyższego stopnia jest Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W., wobec tego do niego należało wnieść – przed wystąpieniem ze skargą do Sądu – zażalenie na niezałatwienie sprawy w terminie. Tymczasem ze zgromadzonego w rozpoznawanej sprawie materiału dowodowego jednoznacznie wynika, że przed wniesieniem skargi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na bezczynność Starosty, skarżący nie wyczerpał trybu przewidzianego w art. 37 § 1 kpa, gdyż w dniu 25 stycznia 2013 r. wniósł skargę bez zachowania wymogu formalnego w postaci złożenia do Samorządowego Kolegium Odwoławczego zażalenia, które winno ze stosownym wyprzedzeniem poprzedzać wniesioną skargę. Wprawdzie skarżący złożył zażalenie, ale uczynił to 23 stycznia 2013 r., a więc zaledwie na dwa dni przed złożeniem przedmiotowej skargi.
Wystąpienie to jednakże nie stanowi wypełnienia obowiązku wynikającego z art. 37 § 1 kpa, bowiem warunkiem wniesienia do sądu administracyjnego skargi na bezczynność organu pierwszej instancji jest uprzednie – a więc z odpowiednim wyprzedzeniem ewentualnego wniesienia skargi do Sądu – złożenie zażalenia w trybie art. 37 § 1 kpa. Niezłożenie takiego zażalenia z odpowiednim wyprzedzeniem ewentualnego wniesienia skargi, a więc z co najmniej trzydziestodniowym wyprzedzeniem, wynikającym z terminów załatwiania spraw przez organy administracji publicznej, zakreślonych w art. 35 kpa, stanowi brak formalny skargi, skutkujący jej odrzuceniem (zob. postanowienie NSA z dnia 17 października 1997 r., IV SAB 31/97, OSP 1998, z. 10, poz. 185, z glosą B. Adamiak, Lex nr 33884), albowiem dopóki stronie przysługuje prawo wniesienia do organu jakiegokolwiek środka prawnego, dopóty wniesienie skargi do sądu administracyjnego jako przedwczesne jest niedopuszczalne, gdyż postępowanie sądowoadministracyjne nie może zostać uruchomione, jeżeli nie zostały wykorzystane środki weryfikacji kwestionowanych działań, dostępne podmiotowi w postępowaniu administracyjnym, który chce uruchomić postępowanie sądowoadministracyjne.
Istotą i celem takiego środka jest bowiem stworzenie dodatkowych możliwości autorewizji własnego działania przez ten organ, który pozostaje w bezczynności i to tylko w związku z zagrożeniem wniesienia skargi do sądu, a takiej dodatkowej możliwości weryfikacji własnego działania w niniejszej sprawie organ został pozbawiony.
Dodatkowo wyjaśnić należy, że jak wynika z akt sprawy, Starosta O. decyzją z dnia [...] lipca 2012 r. nr [...] umorzył postępowanie zainicjowane wnioskiem skarżącego z dnia 21 maja 2012 r., jednakże na skutek odwołania skarżącego Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją z dnia [...] stycznia 2013 r., nr [...] uchyliło zaskarżoną decyzję i przekazało sprawę do ponownego rozpatrzenia przez Starostę, do którego decyzja ta wpłynęła w dniu 16 stycznia 2013 r. Zatem skarżący – składając siódmego dnia od otrzymania przez Starostę decyzji Kolegium, tj. w dniu 23 stycznia 2013 r. zażalenie w trybie art. 37 § 1 kpa, a następnie w dniu 25 stycznia 2013 r., tj. po dwóch dniach od złożonego zażalenia, skargę do Sądu na bezczynność tego organu – pozbawił Starostę O. podjęcia nie tylko wszelkich, ale jakichkolwiek działań niezbędnych do załatwienia sprawy.
Ponadto, biorąc pod uwagę motywację skarżącego i okoliczności sprawy związane z licznymi skargami i zastrzeżeniami kierowanymi przez skarżącego wobec wszelkich czynności podejmowanych przez Starostę, powoduje to sytuację, w której skarżący nadużywa przysługujących mu uprawnień, a taki stan rzeczy nie może być sankcjonowany przez Sąd. Okoliczności związane z wykorzystywaniem przez skarżącego przepisów powszechnie obowiązującego prawa prowadzące do dezorganizacji i paraliżowania pracy urzędu bezspornie mogą powodować opóźnienia w załatwieniu sprawy.
Z powyższych względów, na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Sąd orzekł jak w sentencji postanowienia, rozstrzygając o zwrocie wpisu od skargi na mocy art. 232 § 1 pkt 1 powołanej ustawy.