Uzasadnienie
Pismem z dnia 7 maja 2018 r. V. P., reprezentowany przez profesjonalnego pełnomocnika wniósł skargę na bezczynność Szefa Urzędu do Spraw cudzoziemców w rozpatrzeni odwołania od decyzji Wojewody [...] z dnia [...] września 2006 r. nr [...] o odmowie udzielenia zezwolenia na pobyt czasowy. Skarżący zaskarżył postanowienie organu z dnia [...] kwietnia 2018 r. o uznaniu za nieuzasadnione wezwanie z dnia 23 lutego 2018 r. do usunięcia naruszenia prawa poprzez niezałatwienie przez Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców w terminie określonym w art. 35 k.p.a. odwołania od ww. decyzji Wojewody [...], podnosząc zarzut naruszenia:
- 1. art. 138 w z art. 7, 77, 80 i 17 k.p.a. poprzez brak wszechstronnego rozpatrzenia materiału dowodowego, a w konsekwencji błędne ustalenie stanu faktycznego poprzez nieuwzględnienie, że w aktach sprawy znajduje się ogólne pełnomocnictwo udzielone przez skarżącego racy prawnemu K. A. M.;
- 2. art. 104 §1 k.p.a. poprzez jego niezastosowanie;
- 3. art. 64 § 2 k.p.a. poprzez jego niezastosowanie w sytuacji gdy okoliczności sprawy nie dawały podstaw do jego zastosowania, tj. pełnomocnik oraz pełnomocnik substytucyjny posiadali ważne pełnomocnictwo uprawniające do złożenia w imieniu skarżącego odwołania od decyzji Wojewody [...], 4.art. 57 § 5 k.p.a. poprzez jego zastosowanie w sytuacji gdy okoliczności sprawy bezspornie wskazywały, że strona zachowała termin zakreślony przez organ. Wskazując na powyższe pełnomocnik skarżącego wniósł o uwzględnienie skargi i zasądzenie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej odrzucenie z uwagi na niewyczerpanie środków zaskarżenia przed wniesieniem skargi. Postanowieniem z dnia [...] września 2018 r., sygn. akt IV SAB/Wa 510/17 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie odrzucił skargę na podstawie art. 58 § pkt 6 p.p.s.a. z uwagi na niewezwanie organu przed wniesieniem skargi do usunięcia naruszenia prawa.
Naczelny Sąd Administracyjny postanowieniem z dnia 13 marca 2019 r., sygn. akt II OSK 228/19 uchylił zaskarżone postanowienie, stwierdzając, że nie zachodzą przesłanki do odrzucenia skargi, gdyż skarżący przed wniesieniem skargi na bezczynność wyczerpał przysługujące mu środki zaskarżenia. Wojewódzki Sąd Administracyjny rozpoznając ponownie sprawę uznał, że skarga na bezczynność Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców zasługuje na uwzględnienie. Stosownie do art. 3 § 2 pkt 8 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2018 r., poz. 1302 ze zm.- dalej jako "p.p.s.a."), sprawowana przez sądy administracyjne kontrola administracji publicznej obejmuje orzekanie w sprawach skarg na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4a.
Zatem skarga wniesiona w tym trybie jest środkiem dyscyplinującym organy administracji publicznej do terminowego załatwiania spraw, mającym na celu wyeliminowanie stanu bezczynności organu i doprowadzenie do wydania rozstrzygnięcia w sprawie administracyjnej. Uwzględniając skargę na bezczynność, sąd administracyjny zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu, stwierdza, że organ dopuścił się bezczynności, jednocześnie stwierdza, czy bezczynność miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa (art. 149 § 1 pkt 1 i pkt 2 oraz § 1a p.p.s.a.). Z bezczynnością organu administracji publicznej mamy do czynienia wówczas, gdy w ustawowym terminie organ nie podjął żadnych czynności w sprawie lub wprawdzie prowadził postępowanie – ale mimo ustawowego obowiązku – nie zakończył go wydaniem stosownego aktu. Dla stwierdzenia bezczynności organu nie ma znaczenia z jakich powodów dany akt administracyjny nie został podjęty, a w szczególności, czy bezczynność ta została spowodowana zawinioną lub też niezawinioną opieszałością organu.
Okoliczności, które spowodowały zwłokę organu oraz sposób działania organu w toku rozpoznawania sprawy (jak też zaniechania), w tym stopień przekroczenia terminów, będą miały znaczenie dla oceny sądu, czy stwierdzona bezczynność miała charakter kwalifikowany, tj. czy była rażąca w rozumieniu art. 149 § 1a p.p.s.a., czy też nie. Podkreślenia wymaga, że skarga na bezczynność ma na celu ochronę strony poprzez doprowadzenie do wydania rozstrzygnięcia w sprawie. W orzecznictwie sądowoadministracyjnym podkreśla się, że podejmując rozstrzygnięcie w sprawie ze skargi na bezczynność lub przewlekłość organu, Sąd uwzględnia stan sprawy istniejący w dniu orzekania. Wskazuje się również, że w trybie powołanego art. 149 § 1 p.p.s.a. sąd może tylko orzec o obowiązku wydania aktu w określonym terminie, nie może natomiast nakazywać organowi sposobu tego rozstrzygnięcia, ani też bezpośrednio orzekać o prawach lub obowiązkach skarżącego.
Stosownie do treści art. 35 § 1 k.p.a. organy administracji publicznej obowiązane są załatwiać sprawy bez zbędnej zwłoki. Załatwienie sprawy wymagającej postępowania wyjaśniającego powinno nastąpić nie później niż w ciągu miesiąca, a sprawy szczególnie skomplikowanej - nie później niż w ciągu dwóch miesięcy od dnia wszczęcia postępowania (art. 35 § 3 k.p.a.), zaś w postępowaniu odwoławczym - w ciągu miesiąca od dnia otrzymania odwołania. Według art. 36 § 1 k.p.a. o każdym przypadku niezałatwienia sprawy w terminie określonym w art. 35 k.p.a. lub w przepisach szczególnych organ administracji publicznej jest obowiązany zawiadomić strony, podając przyczyny zwłoki i wskazując nowy termin załatwienia sprawy. Ten sam obowiązek ciąży na organie administracji publicznej również w przypadku zwłoki w załatwieniu sprawy z przyczyn niezależnych od organu (art. 36 § 2 k.p.a.). Odnosząc powyższe do rozpoznawanej sprawy stwierdzić należy, że w sprawie niniejszej zaistniały przesłanki uzasadniające stwierdzenie bezczynności Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców w sprawie odwołania skarżącego od decyzji Wojewody [...] z [...] września 2016 r., nr [...] o odmowie udzielenia zezwolenia na pobyt czasowy, a tym samym zobowiązanie organu do jego rozpatrzenia w terminie jednego miesiąca od zwrotu akt sprawy wraz z prawomocnym wyrokiem.
Poza sporem jest, że Szef Urzędu do Spraw Cudzoziemców nie rozpoznał odwołania skarżącego z dnia [...] października 2016 r., błędnie przyjmując, że jest ono dotknięte brakiem formalnym, polegającym braku pełnomocnictwa udzielonego J. C. do jego podpisania. Tymczasem w aktach sprawy znajduje się pełnomocnictwo udzielone przez skarżącego w dniu 29 czerwca 2016 r. dla radcy prawnego K. A. M. z prawem do substytucji, która w dniu 29 czerwca 2016 r. udzieliła upoważnienia J. C. do reprezentowania jej przed [...] Urzędem Wojewódzkim w [...] w celu dokonania czynności związanych z udzieleniem skarżącemu zezwolenia na pobyt czasowy. W orzecznictwie przyjmuje się, że ograniczenie zakresu pełnomocnictwa przez wyłączenie czynności związanych z zaskarżeniem orzeczenia w określonej instancji musi być wyraźne, gdyż co do zasady należy przyjąć, że pełnomocnictwo udzielone do podejmowania, w tym czynności przed określonym organem administracyjnym obejmuje z mocy prawa umocowanie do wszystkich łączących się ze sprawą czynności procesowych, również do wniesienia odwołania od decyzji tego organu do organu odwoławczego.
Inaczej mówiąc, pełnomocnictwo do reprezentowania strony przed organem administracji należy rozciągnąć na uprawnienia pełnomocnika do zaskarżenia orzeczenia do organu odwoławczego (tak WSA w Opolu w wyroku z dnia II SA/Op 472/05). Sąd orzekający w niniejszej sprawie w pełni to stanowisko podziela. Sąd mając na względzie powyższe okoliczności uznał, że zaistniała w sprawie bezczynność nie miała charakteru rażącego naruszenia prawa. Organ podjął bowiem czynności w sprawie, aczkolwiek błędnie pismem z dnia 9 listopada 2017 r. wezwał J. C. na podstawie art. 64 § 2 k.p.a. do uzupełnienia braku formalnego odwołania w postaci złożenia oryginału pełnomocnictwa lub jego urzędowo poświadczonego odpisu, mimo że takie dla niej upoważnienie znajdowało się w aktach organu I instancji.
Mając powyższe na uwadze Sąd, na podstawie art. 149 § 1 pkt 1 i pkt 3, § 1a p.p.s.a. w zw. z art. 119 pkt 4 i art. 120 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji.
O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 200 i 205 § tej ustawy.