Uzasadnienie
Pismem z dnia 10 maja 2018 r. K. W. i Z. W., reprezentowani przez radcę prawnego, wnieśli do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na bezczynność Wójta Gminy [...] w przedmiocie rozpatrzenia wniosku z dnia 22 września 2017 r. o rozgraniczenie działek oznaczonych w ewidencji gruntów nr [...] i [...], stanowiących ich własność, z działką nr [...] stanowiącą własność I. N. i M. N., położonych w miejscowości B., gmina [...].
Skarżący zarzucili naruszenie art. 8 § 1, art. 12 §1, art. 35 § 1 i § 3 oraz art. 36 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (tj. Dz.U. z 2017 r. poz. 1257 ze zm.), dalej k.p.a., przez rażące przekroczenie terminów do załatwienia sprawy w postępowaniu oraz wnieśli o: zobowiązanie Wójta Gminy [...] do wydania odpowiedniego aktu administracyjnego, tj. decyzji rozgraniczeniowej; dokonanie kontroli przewlekłości postępowania administracyjnego; zobowiązanie Wójta Gminy [...] do ukarania dyscyplinarnego pracownika odpowiedzialnego za niezałatwienie sprawy w terminie; na podstawie art. 6 ustawy z dnia 20 stycznia 2011 r. o odpowiedzialności funkcjonariuszy publicznych za rażące naruszenie prawa (tj. Dz.U. z 2016 r., poz. 1169) w związku z art. 149 § 1a p.p.s.a. - orzeczenie, czy bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa; wymierzenie organowi grzywny na podstawie art. 149 § 2 p.p.s.a w maksymalnej wysokości określonej w art. 154 § 6 p.p.s.a.; zasądzenie na rzecz skarżących zwrotu kosztów postępowania.
W uzasadnieniu skargi skarżący wskazali, że wnioskiem z dnia 22 września 2017 r. wnieśli do organu, tj. Wójta Gminy [...] o rozgraniczenie działek oznaczonych w ewidencji gruntów nr [...] i [...], stanowiących ich własność, z działką nr [...] stanowiącą własność I. N. i M. N., położonych w miejscowości B., gmina [...].
Postanowieniem z dnia [...] października 2017 r. organ wszczął postępowanie w sprawie rozgraniczenia ww. działek. Pismem z dnia 9 listopada 2017 r. organ na podstawie art. 36 k.p.a. zawiadomił, że sprawa nie może zostać załatwiona w terminie ze względu na jej skomplikowany charakter. Organ ustalił przewidywany nowy termin załatwienia sprawy na dzień 11 grudnia 2017 r. Pomimo upływu powyższego terminu, sprawa nie została załatwiona.
Wnioskodawcy pismem z dnia 13 marca 2018 r. wnieśli do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...]., za pośrednictwem Wójta Gminy [...], ponaglenie na niezałatwienie sprawy w terminie przez właściwy organ.
W piśmie z dnia 22 marca 2018 r. przekazującym akta sprawy do organu II instancji, Wójt Gminy [...] wskazał, że powodem niezałatwienia sprawy w terminie jest fakt, iż geodeta wyłoniony przez organ I instancji do przeprowadzenia prac geodezyjnych nie przedłożył protokołu z przeprowadzonego okazania granic na gruncie. Protokół ten jest zaś podstawą do wydania decyzji rozgraniczeniowej.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] postanowieniem z dnia [...] marca 2018 r. uznało ww. ponaglenie za zasadne, uwzględniło je w całości i wyznaczyło Wójtowi Gminy [...] dodatkowy termin 1 miesiąca na załatwienie sprawy, począwszy od dnia otrzymania postanowienia.
Organ II instancji uznał, iż przedstawiony materiał dowodowy potwierdza bezczynność organu I instancji, bowiem od dnia złożona wniosku o rozgraniczenie, tj. od dnia 22 września 2017 r., nie zapadła w sprawie ani decyzja o rozgraniczeniu nieruchomości, ani postanowienie o kosztach postępowania rozgraniczeniowego. Wskazał również, że podnoszona przez organ I instancji w piśmie z dnia 22 marca 2018 r. okoliczność nieprzedłożenia przez geodetę protokołu z przeprowadzonego rozgraniczenia waży istotnie na przewlekłości wszczętego postępowania. Jednakże w takim przypadku, w ocenie organu II instancji, Wójt Gminy [...] oprócz wystosowania wezwania do geodety, winien skorzystać ponownie z art. 36 k.p.a. i zawiadomić strony o braku możliwości załatwienia sprawy w terminie określonym w art. 35 k.p.a. lub przepisach szczególnych, podając przyczyny zwłoki i wskazując nowy termin załatwienia sprawy.
Skarżący wskazali, że mimo wyznaczonego przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] dodatkowego terminu na załatwienie sprawy, organ I instancji nadal nie rozpoznał wniosku skarżących i nie wydał decyzji rozgraniczeniowej. Z uwagi na powyższe, w ocenie skarżących organ naruszył przede wszystkim art. 35 § 1 i 3 k.p.a., który określa maksymalny termin załatwienia sprawy, jak również zobowiązuje organ do niezwłocznego załatwienia sprawy. Wniosek skarżących nie został rozpoznany, pomimo iż od dnia jego skierowania minęło ponad 7 miesięcy. Organ tym samym naruszył także zasadę zaufania do organów administracji zawartą w art. 8 § 1 k.p.a. oraz zasadę szybkości postępowania zawartą w art. 12 § 1 k.p.a.
W odpowiedzi na skargę Wójt Gminy [...] wniósł o oddalenie skargi.
W uzasadnieniu wskazał, że w dniu 22 września 2017 r. Z. i K. W. złożyli wniosek o rozgraniczenie nieruchomości w miejscowości B., gm. [...], dotyczący ich działek o nr ewid. [...] i [...] z działką sąsiednią nr ewid. [...] stanowiącą własność I. i M. N..
W dniu [...] października 2017 r. postanowieniem nr [...] wszczęto postępowanie w sprawie rozgraniczenia nieruchomości zgodnie z wnioskiem skarżących. W dniu 9 listopada 2017 r. organ zawiadomił strony o przedłużeniu terminu załatwienia sprawy z uwagi na jej skomplikowany charakter.
Organ podał, że w celu przeprowadzenia prac geodezyjnych w zapytaniu ofertowym wyłoniony został geodeta B. C. prowadzący działalność geodezyjną pod firmą "[...]" w M.. W dniu 29 stycznia 2018 r. odbyło się okazanie granic na gruncie. W wyznaczonym terminie na załatwienie sprawy geodeta nie przedłożył protokołu z przeprowadzonego rozgraniczenia, który jest podstawą do wydania decyzji rozgraniczeniowej. W związku z powyższym, organ zwrócił się do uprawnionego geodety o wyjaśnienie przyczyn opóźnienia.
W wyjaśnieniu, które wpłynęło w dniu 29 marca 2018 r., uprawniony geodeta poinformował, że zwłoka w załatwieniu sprawy spowodowana jest przedstawieniem przez K. W. podczas okazania granic w dniu 29 stycznia 2018 r. kopii postanowienia Sądu Rejonowego w [...], zawierającego istotne rozstrzygnięcia w sprawie granic nieruchomości, będących przedmiotem rozgraniczenia. Geodeta zobowiązał strony do złożenia prawomocnych postanowień Sądu, które wymagają ujawnienia w Ewidencji Gruntów i Budynków Starostwa Powiatowego w M. w sprawie. W związku z powyższym geodeta, mając na względzie nowe okoliczności mające lub mogące mieć wpływ na ostateczny przebieg granicy, ponownie wyznaczył termin okazania granic na gruncie, zawiadamiając o nim strony. W trakcie okazania granic skarżący oddalili się.
Organ wskazał, że z informacji uzyskanych w Starostwie Powiatowym w M. ustalono, że ujawnienie wyroku Sądu Rejonowego w [...] z dnia [...] marca 2015 r. sygn. akt [...] w bazach danych Ewidencji Gruntów i Budynków nastąpiło w dniu 10 maja 2018 r. po przedłożeniu prawomocnego wyroku przez M. N.. W dniu 21 maja 2018 r M. N. złożył kopię wyroku w Urzędzie Gminy [...]. Organ wyjaśnił, że warunkiem dalszego prowadzenia postępowania, jak wynika z wyjaśnień uprawnionego geodety, było ujawnienie w ewidencji gruntów i budynków treści prawomocnego wyroku w sprawie dotyczącej granic nieruchomości objętych postępowaniem rozgraniczeniowym. Mając powyższe na uwadze stwierdził, iż organ administracyjny prowadzący postępowanie rozgraniczeniowe nie dopuścił się bezczynności ani też przewlekłości postępowania. Na przebieg postępowania miało wpływ toczące się postępowanie sądowe, dotyczące tych samych nieruchomości oraz zakres roszczeń, co w sposób bezsporny wpływa na ostateczny przebieg granicy.
Zdaniem organu, postępowanie było prowadzone w sposób należyty, a kolejne czynności były podejmowane w możliwie najkrótszych terminach. Jedynym uchybieniem formalnym ze strony organu był brak postanowienia o kolejnym przedłużeniu terminu załatwienia sprawy, jednak strony miały stały kontakt z uprawnionym geodetą i świadomość, iż dalsze czynności będą mogły być podejmowane dopiero po złożeniu prawomocnego wyroku do Ewidencji Gruntów i Budynków Starostwa Powiatowego w M.. Ponadto, skarżący miał możliwość wcześniejszego złożenia prawomocnego wyroku, lecz tego nie uczynił. Prawomocny wyrok został złożony przez M. N. w dniu 10 maja 2018 r. Również postawa skarżących w trakcie drugiego okazania granic w dniu 28 maja 2018 r. przez uprawnionego geodetę, tj. oddalenie się z miejsca okazania wskazuje, iż skarżący swoim działaniem, czy też brakiem współdziałania, przedłużają załatwienie sprawy i rozgraniczenie nieruchomości.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.
Zgodnie z art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2017 r., poz. 2188 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.
Stosownie do treści art. 3 § 2 pkt 8 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2018 r., poz. 1302), zwanej dalej p.p.s.a., kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w punktach 1-4.
Podkreślić również należy, że zgodnie z art. 119 pkt 4 p.p.s.a., sprawa ze skargi na bezczynność może podlegać rozpoznaniu przez Sąd w trybie uproszczonym. W trybie uproszczonym sąd rozpoznaje sprawę na posiedzeniu niejawnym w składzie trzech sędziów, o czym stanowi art. 120 cytowanej ustawy.
Z kolei w myśl art. 149 § 1 p.p.s.a., sąd uwzględniając skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organy w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 1-4, zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu, interpretacji albo do dokonania czynności (pkt 1); zobowiązuje organ do stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa (pkt 2); stwierdza, że organ dopuścił się bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania (pkt 3). Jednocześnie sąd stwierdza, czy bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa (art. 149 § 1a p.p.s.a.). Sąd, w przypadku, o którym mowa w § 1, może ponadto orzec z urzędu albo na wniosek strony o wymierzeniu organowi grzywny w wysokości określonej w art. 154 § 6 lub przyznać od organu na rzecz skarżącego sumę pieniężną do wysokości połowy kwoty określonej w art. 154 § 6 (art. 149 § 2 p.p.s.a.).
Podejmując rozstrzygnięcie w sprawie ze skargi na bezczynność lub przewlekłe postępowanie organu, Sąd uwzględnia stan prawny istniejący w dniu orzekania.
W treści art. 149 p.p.s.a. ustawodawca wskazał dwa, niezależne od siebie zagadnienia procesowe, tj. bezczynność organu administracji oraz przewlekłe prowadzenie przez organ postępowania administracyjnego. Trzeba wskazać, że pojęcia "bezczynność", a także "przewlekłość" zostały zdefiniowane ustawowo w art. 37 § 1 pkt 1 i pkt 2 k.p.a. Zgodnie z powyższą regulacją, wprowadzoną na mocy nowelizacji dokonanej ustawą z dnia 7 kwietnia 2017 r. o zmianie ustawy – Kodeks postępowania administracyjnego oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. z 2017 r., poz. 935), przez bezczynność organu administracji należy rozumieć sytuację, gdy nie załatwiono sprawy w terminie określonym w art. 35 lub przepisach szczególnych ani w terminie wskazanym zgodnie z art. 36 § 1 k.p.a. (art. 37 § 1 pkt 1 k.p.a.), natomiast przewlekłość postępowania ma miejsce wówczas, gdy postępowanie jest prowadzone dłużej, niż jest to niezbędne do załatwienia sprawy (art. 37 § 1 pkt 2 k.p.a.).
Pojęcie bezczynności należy zatem ograniczyć przede wszystkim do niewydania w terminie decyzji administracyjnej, natomiast przez pojęcie przewlekłego prowadzenia postępowania należy rozumieć sytuację prowadzenia postępowania w sposób nieefektywny przy wykonywaniu czynności w dużym odstępie czasu bądź wykonywaniu czynności pozornych powodujących, że formalnie organ nie jest bezczynny (por. wyrok NSA z 5 lipca 2012 r. sygn. akt II OSK 1031/12, wyrok NSA z 26 listopada 2013 r. sygn. akt I OSK 2704/13 – dostępne w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych: www.orzeczenia.nsa.gov.pl).
Z bezczynnością organu administracji publicznej mamy do czynienia wówczas, gdy organ ten, pomimo istniejącego obowiązku nie załatwia w określonej prawem formie i w określonym prawem czasie sprawy, co do której obowiązujące regulacje czynią go właściwym. Celem skargi na bezczynność jest doprowadzenie do wydania przez organ aktu lub podjęcia czynności (por. wyrok NSA z dnia 17 grudnia 2013 r. sygn. akt I OSK 2114/13 – dostępny j.w.). Bezczynność organu ma miejsce, gdy w prawnie określonym terminie organ nie podjął żadnych czynności w sprawie lub wprawdzie prowadził postępowanie, ale mimo ustawowego obowiązku nie zakończył go wydaniem stosownego aktu. Dla stwierdzenia bezczynności organu nie ma znaczenia, z jakich powodów akt administracyjny nie został podjęty, a w szczególności, czy bezczynność została spowodowana okolicznościami zawinionymi przez organ.
Okoliczności, które spowodowały zwłokę organu oraz jego działania bądź zaniechania w toku rozpoznania sprawy, będą miały natomiast znaczenie przy ocenie, czy stwierdzona bezczynność miała charakter kwalifikowany, tj. czy była ona rażąca w rozumieniu art. 149 § 1a p.p.s.a. W obowiązującym stanie prawnym, przepis art. 149 § 1 i § 1a p.p.s.a. zawiera bowiem normę, według której uwzględnienie skargi na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania polega nie tylko na zobowiązaniu organu do wydania aktu w określonym terminie, ale także na rozstrzygnięciu o tym, czy bezczynność (przewlekłość) miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa.
W orzecznictwie wielokrotnie podkreślano, że rażące naruszenie prawa jest kwalifikowaną postacią naruszenia prawa, powinno być zatem interpretowane ściśle. Nie każde zatem naruszenie prawa wskutek pozostawania w bezczynności będzie naruszeniem rażącym. Dla uznania rażącego naruszenia prawa nie jest wystarczające samo przekroczenie przez organ ustawowych obowiązków, czyli także terminów załatwienia sprawy. Rażące opóźnienie w podejmowanych przez organ czynnościach ma być oczywiście pozbawione jakiegokolwiek racjonalnego uzasadnienia (por. wyrok NSA z dnia 21 czerwca 2012 r. sygn. akt I OSK 675/12 – dostępny j.w.).
Przede wszystkim zauważyć trzeba, że przepis art. 35 § 1 k.p.a. nakazuje załatwianie spraw bez zbędnej zwłoki. Załatwienie sprawy wymagającej przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego powinno nastąpić nie później niż w ciągu miesiąca, a sprawy szczególnie skomplikowanej - nie później niż w ciągu dwóch miesięcy od dnia wszczęcia postępowania, zaś w postępowaniu odwoławczym – w ciągu miesiąca od dnia otrzymania odwołania (art. 35 § 3 k.p.a.). Do terminów załatwienia spraw nie wlicza się terminów przewidzianych w przepisach prawa dla dokonania określonych czynności, okresów zawieszenia postępowania oraz okresów opóźnień spowodowanych z winy strony albo z przyczyn niezależnych od organu (art. 35 § 5 k.p.a.). O każdym przypadku niezałatwienia sprawy w terminie określonym w art. 35 k.p.a. organ administracji publicznej obowiązany jest zawiadomić strony, podając przyczyny zwłoki i wskazując nowy termin załatwienia sprawy. Dotyczy to także zwłoki z przyczyn niezależnych od organu (art. 36 k.p.a.).
Należy również zwrócić uwagę na zasadę ogólną szybkości postępowania, wyrażoną w art. 12 k.p.a., której realizacja zagwarantowana jest ww. przepisami określającymi terminy załatwienia sprawy. Zgodnie z art. 12 § 1 k.p.a., organy administracji publicznej powinny działać w sprawie wnikliwie i szybko, posługując się możliwie najprostszymi środkami prowadzącymi do jej załatwienia. Z powyższej zasady wypływa dla organów administracji publicznej obowiązek prowadzenia postępowania w taki sposób, aby nie można zarzucić im zbędnej zwłoki bądź opieszałości w podejmowanych czynnościach postępowania.
W ocenie Sądu w składzie orzekającym w niniejszej sprawie, zarzut bezczynności organu jest niewątpliwie uzasadniony, przy czym bezczynność nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa.
Przedmiotem niniejszego postępowania jest bezczynność organu administracji w rozpoznaniu wniosku skarżących o rozgraniczenie nieruchomości. Rozstrzygnięcie administracyjne w tym przedmiocie podejmowane jest na podstawie przepisów ustawy z dnia 17 maja 1989 r. – Prawo geodezyjne i kartograficzne (Dz. U. z 2017 r., poz. 2101 ze zm.; dalej jako p.g.k.).
Stosownie do art. 29 ust. 1 i 2 p.g.k., rozgraniczenie nieruchomości ma na celu ustalenie przebiegu ich granic przez określenie położenia punktów i linii granicznych, utrwalenie tych punktów znakami granicznymi na gruncie oraz sporządzenie odpowiednich dokumentów. Rozgraniczeniu podlegają, w miarę potrzeby, wszystkie albo niektóre granice określonej nieruchomości z przyległymi nieruchomościami lub innymi gruntami. Rozgraniczenia nieruchomości dokonuje co do zasady organ administracji publicznej, tj. wójt, burmistrz albo prezydent miasta, a w przypadkach określonych w ustawie – sąd (art. 29 ust. 3 p.g.k.).
Co do zasady rozgraniczenie następuje w postępowaniu administracyjnym, przy czym ze względu na konieczność dysponowania wiedzą specjalistyczną, czynności ustalania przebiegu granic wykonuje geodeta upoważniony przez organ (art. 31 ust. 1). W razie sporu co do przebiegu linii granicznych, geodeta powinien dążyć do zawarcia przez strony ugody, która ma moc ugody sądowej (art. 31 ust. 4). Jeżeli natomiast takie porozumienie nie zostanie osiągnięte, organ wydaje decyzję o rozgraniczeniu nieruchomości, jeżeli ustalenie przebiegu granicy nastąpiło na podstawie zebranych dowodów lub zgodnego oświadczenia stron (art. 33 ust. 1).
Jeżeli zaś nie ma podstaw do wydania decyzji administracyjnej w opisanym wyżej trybie bądź strona odwoła się od tego rozstrzygnięcia, rozgraniczenie nieruchomości następuje w postępowaniu sądowym. Zgodnie bowiem z art. 34 ust. 1 p.g.k., jeżeli w razie sporu co do przebiegu linii granicznych nie dojdzie do zawarcia ugody lub nie ma podstaw do wydania decyzji, o której mowa w art. 33 ust. 1, upoważniony geodeta tymczasowo utrwala punkty graniczne według ostatniego stanu spokojnego posiadania, dokumentów i wskazań stron, oznacza je na szkicu granicznym, sporządza opinię i całość dokumentacji przekazuje właściwemu wójtowi (burmistrzowi, prezydentowi miasta). Organ, o którym mowa w ust. 1, umarza postępowanie administracyjne i przekazuje sprawę z urzędu do rozpatrzenia sądowi (art. 34 ust. 2).
Ustawodawca nie wprowadził szczególnych terminów załatwienia wniosku o rozgraniczenie nieruchomości. Obowiązuje zatem w tym zakresie ogólna regulacja zawarta w k.p.a.
Jak wynika z akt sprawy, wnioskiem z dnia 22 września 2017 r. skarżący wnieśli do Wójta Gminy [...] o rozgraniczenie działek oznaczonych w ewidencji gruntów nr [...] i [...], stanowiących ich własność, z działką nr [...] stanowiącą własność I. N. i M. N., położonych w miejscowości B., gmina [...].
Postanowieniem z dnia [...] października 2017 r. nr [...] Wójt Gminy [...], działając na podstawie art. 123 k.p.a. oraz art. 29 i art. 30 ust. 1 i 4 ustawy z dnia 17 maja 1989 r. – Prawo geodezyjne i kartograficzne (tj. Dz.U. z 2015 r., poz. 520 ze zm.), wszczął postępowanie w sprawie rozgraniczenia przedmiotowych działek. Pismem z dnia 9 listopada 2017 r. organ na podstawie art. 36 k.p.a. zawiadomił strony, że sprawa nie może zostać załatwiona w terminie ze względu na jej skomplikowany charakter oraz ustalił przewidywany termin załatwienia sprawy na dzień 11 grudnia 2017 r. Pomimo upływu powyższego terminu, sprawa nie została załatwiona. Wnioskodawcy pismem z dnia 13 marca 2018 r. wnieśli do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] za pośrednictwem Wójta Gminy [...], ponaglenie na niezałatwienie sprawy w terminie. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] postanowieniem z dnia [...] marca 2018 r. uznało ww. ponaglenie za zasadne, uwzględniło je w całości i wyznaczyło Wójtowi Gminy [...] dodatkowy termin 1 miesiąca na załatwienie sprawy.
Materiał dowodowy zgromadzony w sprawie potwierdza, że zaistniała bezczynność organu I instancji, bowiem od dnia złożenia wniosku o rozgraniczenie, tj. od dnia 22 września 2017 r., nie zapadła w sprawie decyzja w przedmiocie rozgraniczenia nieruchomości. Podnoszona przez organ okoliczność nieprzedłożenia przez geodetę protokołu z przeprowadzonego rozgraniczenia wpłynęła wprawdzie na tok postępowania, jednakże w takiej sytuacji Wójt Gminy [...], oprócz wystosowania wezwania do geodety, winien skorzystać ponownie z art. 36 k.p.a. i ponownie zawiadomić strony o braku możliwości załatwienia sprawy w terminie określonym w art. 35 k.p.a. lub przepisach szczególnych, podając przyczyny zwłoki oraz wskazując nowy termin załatwienia sprawy, czego organ nie uczynił.
Ponadto, pomimo wyznaczonego przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] dodatkowego terminu na załatwienie sprawy, organ nie rozpoznał wniosku skarżących we wskazanym terminie i nie wydał orzeczenia w sprawie.
Zasadne są zatem zarzuty skargi, iż organ naruszył przede wszystkim art. 35 § 1 i 3 k.p.a., który określa maksymalny termin załatwienia sprawy, jak również zobowiązuje organ do niezwłocznego załatwienia sprawy. Wniosek skarżących nie został bowiem rozpoznany, pomimo iż od dnia jego złożenia do dnia wniesienia skargi do sądu administracyjnego minęło ponad 7 miesięcy, natomiast do dnia orzekania przez Sąd – ponad rok. Organ naruszył ponadto zasadę zaufania do organów administracji zawartą w art. 8 § 1 k.p.a. oraz zasadę szybkości postępowania uregulowaną w art. 12 § 1 k.p.a.
Sąd stwierdza, że z akt sprawy wynika, iż w wyznaczonym terminie geodeta nie przedłożył protokołu z przeprowadzonego rozgraniczenia, który jest podstawą do wydania decyzji rozgraniczeniowej, w związku z czym organ zwrócił się o wyjaśnienie przyczyn opóźnienia. W piśmie z dnia 29 marca 2018 r. uprawniony geodeta poinformował, że zwłoka w załatwieniu sprawy spowodowana była przedstawieniem przez K. W. podczas okazania granic w dniu 29 stycznia 2018 r. kopii orzeczenia Sądu Rejonowego w [...], zawierającego istotne rozstrzygnięcia w sprawie granic nieruchomości, będących przedmiotem rozgraniczenia. Geodeta zobowiązał strony do złożenia prawomocnych orzeczeń Sądu, które wymagają ujawnienia w Ewidencji Gruntów i Budynków Starostwa Powiatowego w M. oraz ponownie wyznaczył termin okazania granic na gruncie, zawiadamiając o nim strony. Jak wynika z wyjaśnień organu zawartych w odpowiedzi na skargę, ujawnienie wyroku Sądu Rejonowego w [...] z dnia [...] marca 2015 r. sygn. akt [...] w bazach danych Ewidencji Gruntów i Budynków nastąpiło w dniu 10 maja 2018 r. po przedłożeniu prawomocnego wyroku przez M. N., natomiast w dniu 21 maja 2018 r. M. N. złożył kopię wyroku w Urzędzie Gminy [...].
Skoro zatem warunkiem prowadzenia postępowania rozgraniczeniowego było ujawnienie w ewidencji gruntów i budynków treści prawomocnego wyroku w sprawie dotyczącej granic przedmiotowych nieruchomości, postępowanie toczące się przed sądem powszechnym miało wpływ na przebieg kontrolowanego postępowania administracyjnego. Sąd stwierdza, że z akt administracyjnych niniejszej sprawy wynika, iż pismem z dnia 23 października 2017 r. Wójt Gminy [...] zwrócił się do Sądu Rejonowego w [...] o udzielenie informacji, czy toczyło się postępowanie dotyczące rozgraniczenia przedmiotowych nieruchomości – wskazując, że powyższe informacje są niezbędne do przeprowadzenia postępowania rozgraniczeniowego. W odpowiedzi na zapytanie, Sąd Rejonowy w [...] pismem z dnia 13 listopada 2017 r. poinformował, że nie toczą się sprawy o rozgraniczenie działek nr ewid. [...] i [...] z działką nr ewid. [...], położonych w miejscowości B., gm. [...].
Jednakże, czynności podejmowane przez organ w postępowaniu w okresie od dnia 9 listopada 2017 r., tj. zawiadomienia stron o braku możliwości załatwienia sprawy w terminie przewidzianym art. 35 k.p.a., polegały w istocie na skierowaniu do geodety pisma z dnia 15 marca 2018 r. stanowiącego wezwanie do złożenia wyjaśnień oraz dostarczenia protokołu z przeprowadzonego rozgraniczenia nieruchomości, a także przekazaniu do organu wyższej instancji przy piśmie z dnia 22 marca 2018 r. ponaglenia z dnia 13 marca 2018 r. wniesionego przez skarżących. Podkreślenia wymaga, że organ nie zawiadomił ponownie stron o braku możliwości załatwienia sprawy w terminie wskazanym w piśmie z dnia 9 listopada 2018 r. (tj. do dnia 11 grudnia 2017 r.), podczas gdy przepis art. 36 § 1 k.p.a. stanowi, że o każdym przypadku niezałatwienia sprawy w terminie organ administracji publicznej jest obowiązany zawiadomić strony, podając przyczyny zwłoki oraz wskazując nowy termin załatwienia sprawy.
Tym samym, wobec braku wydania orzeczenia kończącego postępowanie w przedmiotowej sprawie, przy uwzględnieniu okoliczności, że kontrolowane postępowanie rozgraniczeniowe nie podlegało zawieszeniu, została wypełniona przesłanka bezczynności organu administracji publicznej.
Biorąc pod uwagę okoliczności niniejszej sprawy, Sąd uznał, że termin 2 miesięcy na wydanie przez organ orzeczenia będzie adekwatny i realny. Przepis art. 149 p.p.s.a. nie określa kryteriów, jakimi powinien kierować się sąd administracyjny, wskazując organowi termin do wykonania wyroku przez podjęcie nakazanych nim działań. Oznacza to, iż w kwestii określenia terminu Sąd dysponuje swobodą i nie jest związany terminami uregulowanymi w art. 35 k.p.a. Kieruje się przy tym interesem strony, uwzględniając specyfikę danej sprawy.
W ocenie Sądu, w okolicznościach kontrolowanej sprawy, nie zachodzą przesłanki do zastosowania środka, o którym mowa w art. 149 § 2 ppsa, tj. do wymierzenia organowi grzywny, zwłaszcza w maksymalnej wysokości określonej w art. 154§ 6 ppsa.
Z tych względów, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 149 § 1 pkt 1 i 3, § 1a i § 2 p.p.s.a. w związku z art. 119 pkt 4 i art. 120 p.p.s.a. orzekł, jak w pkt 1-4 sentencji wyroku.
O zwrocie kosztów postępowania, obejmujących wpis sądowy od skargi, koszty zastępstwa procesowego oraz opłatę skarbową od pełnomocnictwa, Sąd orzekł w pkt 5 sentencji wyroku na podstawie art. 200 i art. 210 § 1 p.p.s.a.