Uzasadnienie
A. K. w piśmie z dnia 23 grudnia 2013 r. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na bezczynność Prokuratora Generalnego w przedmiocie wniesienia skargi o wznowienie postępowania w sprawie o sygn. akt [...] zakończonej wyrokiem Sądu Okręgowego w W. I Wydziału Cywilnego. W uzasadnieniu skargi strona przedstawiła argumentację mającą przemawiać za koniecznością wznowienia postępowania we wskazanej sprawie.
Złożonym na urzędowym formularzu wnioskiem dnia 29 stycznia 2014 r. skarżący zwrócił się o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.
Zgodnie z brzmieniem art. 245 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), dalej powoływanej również jajko ppsa, prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (§ 2).
Jednakże stosownie do treści art. 247 ppsa prawo pomocy nie przysługuje stronie w razie oczywistej bezzasadności jej skargi.
O oczywistej bezzasadności skargi można mówić wówczas, gdy bez konieczności dokonywania głębszej analizy stanu faktycznego i prawnego sprawy, jest zupełnie oczywiste, iż skarga nie może zostać uwzględniona. Przy czym stwierdzenie przez sąd oczywistej bezzasadności skargi powoduje, że skarga taka podlegać będzie oddaleniu bądź odrzuceniu. Wskazany przepis nie różnicuje przyczyn bezzasadności skargi, należy zatem stwierdzić, że prawo pomocy nie przysługuje zarówno w razie oczywistej bezzasadności skargi z przyczyn procesowych jak i z przyczyn uregulowanych w przepisach materialnoprawnych (por. J.P. Tarno. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz. Wyd. 2, s.509.).
W niniejszej sprawie zachodzi sytuacja oczywistej bezzasadności skargi z przyczyn procesowych.
Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej oraz rozstrzyganie sporów kompetencyjnych i o właściwość między organami jednostek samorządu terytorialnego, samorządowymi kolegiami odwoławczymi i między tymi organami a organami administracji rządowej. Wspomniana kontrola sprawowana jest pod względem legalności.
Jednocześnie, stosownie do art. 3 § 1 i 2 ppsa sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej, która obejmuje m.in. orzekanie w sprawach skarg na:
- 1. decyzje administracyjne,
- 2. postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty,
- 3. postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie,
- 4. inne akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa,
- 5. pisemne interpretacje przepisów prawa podatkowego wydawane w indywidualnych sprawach,
- 6. oraz bezczynność organów lub przewlekłe prowadzenie postępowania w tych przypadkach.
Z bezczynnością organu mamy do czynienia wówczas, gdy organ administracji zobowiązany do podjęcia czynności nie podejmuje jej w przewidzianym prawem terminie. Sądy administracyjne rozpatrują skargi na bezczynność organów administracji wyłącznie w zakresie postępowań, które mogą zakończyć się wydaniem: decyzji administracyjnych, postanowień w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończących postępowanie, a także postanowień rozstrzygających sprawę co do istoty oraz postanowień w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie, jak również pisemnych interpretacji przepisów prawa podatkowego w indywidualnych sprawach, bądź też wydaniem innych aktów lub podjęciem czynności z zakresu administracji publicznej dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa.
Z treści skargi A. K. z dnia 23 grudnia 2013 r. wynika, że oczekuje on, aby Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zobowiązał Prokuratora Generalnego do złożenia skargi o wznowienie postępowania przed sądem cywilnym. Skarżący powołuje się przy tym m.in. na art. 7 i art. 401 pkt 2 K.p.c. Pierwszy z wymienionych przepisów daje prokuratorowi prawo żądania wszczęcia postępowania w każdej sprawie, jak również wzięcia udziału w każdym toczącym się już postępowaniu, jeżeli według jego oceny wymaga tego ochrona praworządności, praw obywateli lub interesu społecznego. W sprawach niemajątkowych z zakresu prawa rodzinnego prokurator może wytaczać powództwa tylko w wypadkach wskazanych w ustawie. Zgodnie z drugim ze wskazanych przepisów można żądać wznowienia postępowania z powodu nieważności jeżeli strona nie miała zdolności sądowej lub procesowej albo nie była należycie reprezentowana bądź jeżeli wskutek naruszenia przepisów prawa była pozbawiona możności działania; nie można jednak żądać wznowienia, jeżeli przed uprawomocnieniem się wyroku niemożność działania ustała lub brak reprezentacji był podniesiony w drodze zarzutu albo strona potwierdziła dokonane czynności procesowe.
Mając powyższe na uwadze, należy wskazać, że uprawnienia prokuratora przyznane w art. 7 K.p.c. nie są realizowane w żadnej z prawnych form działania wymienionych w art. 3 § 2 ppsa. Prokurator, żądając wszczęcia postępowania sądowego lub przystępując do takiego postępowania, nie działa jako organ administracji, a jako organ ochrony prawnej. Z tych względów skarżący nie dysponuje środkami prawnymi, którymi mógłby "przymusić" Prokuratora Generalnego do złożenia skargi o wznowienie postępowania przed sądem cywilnym. Skorzystanie z tych uprawnień należy do wyłącznej kompetencji tego organu. Działalność prokuratora w tym zakresie nie podlega kontroli sądowoadministracyjnej.
W konsekwencji przedmiotowa skarga na bezczynność jest niedopuszczalna i podlega odrzuceniu. Jako oczywiście bezzasadna skutkuje ona oddaleniem wniosku o przyznanie prawa pomocy.
Z tych względów, na podstawie art. 247 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie orzekł, jak w postanowieniu.