Uzasadnienie
A. K. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na bezczynność Pełnomocnika Rządu do Spraw Repatriacji w przedmiocie niewydania decyzji administracyjnej w sprawie przyznania skarżącemu pomocy na podstawie art. 17 ust. 1 ustawy z dnia 9 listopada 2000 r. o repatriacji. W uzasadnieniu wskazał, że przyjechał do Polski wraz z żoną na kartę Polaka i został poinformowany, że może starać się o status repatrianta bez opuszczania granic RP. W dniu 24.06.2017 r. złożył wniosek do Wojewody [...] o nadanie statusu repatrianta, a w dniu [...] sierpnia 2017 r. Wojewoda wydał pozytywną decyzję w tym przedmiocie.
Skarżący w dniu 30.10.2017 r. wniósł do Pełnomocnika na postawie art. 37 § 1 pkt. 1 k.p.a. ponaglenie, ponieważ nie została załatwiona w terminie sprawa przyznania Skarżącemu pomocy dla repatrianta na podstawie art. 17 ust. 1 ustawy o repatriacji. W odpowiedzi na ponaglenie otrzymał pismo z dnia 9 listopada 2017 r., że pomoc mu nie przysługuje, albowiem nie przybył do RP na podstawie wizy krajowej wydanej w celu repatriacji.
W odpowiedzi na skargę Pełnomocnik Rządu do Spraw Repatriacji wniósł o jej oddalenie. W uzasadnieniu wskazał, że Skarżący został uznany za repatrianta na podstawie art. 16 ustawy o repatriacji, co zostało stwierdzone decyzją Wojewody [...] z dnia [...] r. i tym samym nie zaszły okoliczności wskazane w art. 4 ustawy. Skarżący nie przekroczył bowiem granicy na wizie wydanej w celu repatriacji, a w związku z tym nie ma podstaw do objęcia Skarżącego pomocą finansowa określoną w art. 17 ust. 1 ustawy. Wskazano również, że nigdy nie zostało wszczęte postępowanie o przyznanie jednorazowej pomocy z powodu braku podstaw prawnych. Powołano, że Pełnomocnik do Spraw Repatriacji orzeka o przyznaniu jednorazowej pomocy finansowej, określonej w art. 17 ust. 1 ustawy o repatriacji, z urzędu, po przekroczeniu przez repatrianta granicy Polski na wizie krajowej w celu repatriacji i po uzyskaniu poświadczenia obywatelstwa polskiego nabytego w drodze repatriacji, wydanego przez właściwego wojewodę. Poświadczenie wydane przez wojewodę wskazuje datę przekroczenia granicy Polski na wizie repatriacyjnej.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.
Skarga zasługuje na uwzględnienie.
Z akt sprawy wynika, że dniu [...] sierpnia 2017 r. Wojewoda [...] wydał decyzję w przedmiocie uznania A. K. za repatrianta. Postępowanie w przedmiocie przyznania przez Pełnomocnika do Spraw Repatriacji pomocy w trybie art. 17 ust. 1 ustawy o repatriacji nie było prowadzone. Pismem z dnia 30.10.2017 r. Skarżący złożył do Pełnomocnika ponaglenie na podstawie art. 37 § 1 pkt. 1 k.p.a. podnosząc, że nie została załatwiona w terminie (z urzędu) sprawa przyznania mu pomocy na podstawie art. 17 ust. 1 pkt. 2 ustawy o repatriacji. W uzasadnieniu pisma Skarżący wskazał, że postępowanie powinno być wszczęte z urzędu i do tego czasu zakończone wydaniem decyzji o przyznaniu pomocy dla repatrianta. W odpowiedzi na powyższy wniosek, pismem z dnia 9 listopada 2017 r., poinformowano Skarżącego, że nie zostały spełnione przesłanki uzasadniające objęcie Skarżącego pomocą finansową określoną w art. 17 ust. 1 ustawy.
Powołano się na przepis art. 1 ust. 2 ustawy wskazując, że Skarżący został uznany za repatrianta na podstawie art. 16 ustawy i brak było podstaw prawnych do wszczęcie postępowania w przedmiocie przyznania pomocy. Pismo to zostało skierowane do Skarżącego. Zostało ono podpisane przez [...].
W dniu 15.12.2017 r. Skarżący wniósł skargę do WSA w Warszawie na niewydanie decyzji administracyjnej w terminie. Postępowanie administracyjne w przedmiocie przyznania pomocy określonej w art. 17 ust. 1 ustawy o repatriacji nie zostało wszczęte, co wynika z treści odpowiedzi na skargę. Decyzja w sprawie nie została wydana. Uznać należy, że pismo z dnia 9.11.2017 r. nie stanowi decyzji w rozumieniu kodeksu postępowania administracyjnego, albowiem nie zawiera niezbędnych elementów wymienionych w art. 107 § 1 k.p.a. W szczególności nie zostało sporządzone i podpisane przez Pełnomocnika Rządu do Spraw Repatriacji, który jest organem właściwym, wskazanym w art. 17 ust. 1 ustawy o repatriacji do udzielania takiej pomocy w drodze decyzji. Z nadesłanych akt nie wynika również, aby osoba podpisana na piśmie działała z upoważnienia Pełnomocnika. Ponadto pismo zawiera oznaczenie organu - Ministerstwa Spraw Wewnętrznych i Administracji, a nie Pełnomocnika Rządu do Spraw Repatriacji oraz nie zawiera pouczenia o środkach zaskarżenia.
W ocenie Sądu, niezależnie od okoliczności dotyczących istnienia, bądź braku podstawy prawnej dla przyznania Skarżącemu pomocy w trybie przywołanej powyżej ustawy, pismo Skarżącego z dnia 30.10.2017 r. winno zostać zakwalifikowane jako wniosek o przyznanie świadczenia w trybie art. 17 ust. 1 ustawy o repatriacji. Organ winien więc rozpoznać ten wniosek i przeprowadzić postępowanie w tym zakresie oraz wydać rozstrzygnięcie kończące postępowanie. Niewątpliwie organ nie wydając merytorycznego rozstrzygnięcia w sprawie, dopuścił się bezczynności. Zgodnie z art. 35 § 1 i 3 k.p.a. organy administracji publicznej obowiązane są załatwiać sprawy bez zbędnej zwłoki, a załatwienie sprawy wymagającej postępowania wyjaśniającego powinno nastąpić nie później niż w ciągu miesiąca, a w sprawie szczególnie skomplikowanej nie później niż w ciągu dwóch miesięcy od dnia wszczęcia postępowania.
Wskazać należy, że udzielenie odpowiedzi w formie pisma z dnia 9.11.2017 r. uniemożliwiło skarżącemu wniesienie środka zaskarżenia i pozbawiło go prawa do wniesienia skargi do sądu na ewentualne niekorzystne dla niego rozstrzygnięcie.
Mając powyższe na uwadze, Sąd stwierdził bezczynność organu.
W ocenie Sądu brak jest podstaw do uznania, że bezczynność organu miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa, zważywszy na upływy terminów. Pismo Skarżącego z 30.10.2017 r. wpłynęło do organu 7.11.2017 r. Skarga na bezczynność została wniesiona zaś 15.12.2017 r.
W oparciu o przepis art. 149 § 1 pkt 1 p.p.s.a. Sąd zobowiązał organ do rozpoznania wniosku Skarżącego z dnia 30.10.2017 r. w terminie 30 dni od dnia zwrotu akt administracyjnych wraz z prawomocnym wyrokiem.
Biorąc to pod uwagę Sąd, na podstawie art. 149 § 1 pkt 1, 3 i § 1a, a także art. 119 pkt 4 i art. 120 orzekł, jak w sentencji.
O zwrocie skarżącemu kosztów postępowania sądowego orzeczono na podstawie art. 200 i art. 205 § 2 p.p.s.a.