Uzasadnienie
R. G. (dalej zwany "skarżącym") pismem z dnia 21 lipca 2016 r. wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na bezczynność Prezydenta [...] w rozpoznaniu jego wniosku z dnia [...] grudnia 2015 r. o zwrot nadpłaty z tytułu nienależnie uiszczonych opłat geodezyjnych w wysokości 12.452,18 zł, naliczonych od 2010 r. na podstawie zarządzenia Prezydenta [...] z dnia [...] września 2007 r. nr [...] w sprawie ustalenia cen za sprzedaż kopii materiałów stanowiących zasób geodezyjny i kartograficzny, w ramach udostępniania zasobu przez Biuro Geodezji i Katastru Urzędu [...].
Skarżący wniósł o zobowiązanie Prezydenta [...] do rozpoznania ww. wniosku w terminie 14 dni od doręczenia mu odpisu prawomocnego wyroku, przyznanie sumy pieniężnej oraz zasądzenie zwrotu kosztów postępowania.
Zdaniem skarżącego ww. zarządzenie z [...] września 2007 r. zostało wydane bez podstawy prawnej, zatem naliczone i pobrane opłaty geodezyjne za sporządzanie kopii materiałów geodezyjnych na jego podstawie były nienależne. Powyższe uzasadnia rozpoznanie złożonego wniosku.
Prezydent [...] w odpowiedzi na skargę wniósł o jej odrzucenie ewentualnie oddalenie. Zdaniem organu skarga jest przedwczesna z uwagi na złożenie przez skarżącego zażalenia na pismo organu z dnia 2 marca 2016 r., które nie zostało rozpoznane. Ponadto w ocenie Prezydenta [...] opłaty za usługi geodezyjne były należne, bowiem pochodziły z zasobu i zostały wydane na wniosek skarżącego za opłatą.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje
Skarga jest uzasadniona.
Na wstępie należy wskazać, że bezczynność organu w rozumieniu art. 3 § 2 pkt 8 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r., poz. 718 ze zm.; zwanej dalej "P.p.s.a.") ma miejsce wówczas, gdy organ w ustawowym terminie nie podjął żadnych czynności w sprawie lub postępowanie takie wprawdzie prowadził, ale nie zakończył go – mimo istnienia ustawowego obowiązku – wydaniem w terminie decyzji, postanowienia lub innego aktu lub nie podjął też stosownej czynności. Nadto skarga na bezczynność dopuszczalna jest niezależnie od powodów, dla których dany akt lub czynność nie zostały podjęte, w szczególności bez względu na to, czy przyczyna tej opieszałości jest zawiniona, czy też nie.
Podkreślenia również wymaga, że dla stwierdzenia bezczynności organu nie ma znaczenia z jakich powodów dany akt administracyjny nie został wydany, a w szczególności, czy bezczynność została spowodowana przyczynami zawinionymi lub niezawinionymi przez organ. Okoliczności, które spowodowały bezczynność organu, a także jego opieszałe działanie w toku rozpoznawania sprawy, w tym znaczące przekraczanie terminów, mają znaczenie dla oceny sądu, czy stwierdzona bezczynność miała charakter kwalifikowany, tj. czy była rażąca w rozumieniu art. 149 § 1 zdanie drugie P.p.s.a.
Z analizy akt sprawy wynika, że skarga została wniesiona po wyczerpaniu środków zaskarżenia, o których mowa w art. 37 § 1 ustawy z 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2016 r., poz. 23, dalej zwanej "k.p.a."). Skarżący przed wniesieniem skargi na bezczynność Prezydenta [...] złożył bowiem pismem z 12 lutego 2016 r. zażalenie do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...]. Przepisy natomiast nie zakreślają minimalnego bądź maksymalnego okresu pomiędzy wykorzystaniem środków wskazanych w art. 37 § 1 k.p.a. w związku z art. 52 P.p.s.a., a wniesieniem skargi.
Zgodnie z art. 35 § 1 i 3 k.p.a. organy administracji publicznej obowiązane są załatwiać sprawy bez zbędnej zwłoki. Załatwienie sprawy wymagającej postępowania wyjaśniającego powinno nastąpić nie później niż w ciągu miesiąca, a sprawy szczególnie skomplikowanej - nie później niż w ciągu dwóch miesięcy od dnia wszczęcia postępowania. W myśl natomiast art. 36 § 1 k.p.a. o każdym przypadku niezałatwienia sprawy w terminie określonym w art. 35 lub w przepisach szczególnych organ administracji publicznej jest obowiązany zawiadomić strony, podając przyczyny zwłoki i wskazując nowy termin załatwienia sprawy. Zwrócić również należy uwagę, że zgodnie z art. 12 § 1 k.p.a. organy administracji publicznej mają obowiązek działać wnikliwie i szybko, posługując się możliwie najprostszymi środkami prowadzącymi do załatwienia sprawy, jak również zobowiązane są do podejmowania wszelkich kroków niezbędnych do jej wyjaśnienia i załatwienia stosownie do art. 7 i art. 77 § 1 k.p.a. Bezczynność organu administracji publicznej ma zatem miejsce nie tylko wówczas, gdy w ustawowym terminie organ nie podjął żadnych czynności w sprawie, ale również wtedy, gdy je podjął, lecz mimo ustawowego obowiązku nie zakończył postępowania wydaniem decyzji lub innego aktu administracyjnego.
Przenosząc powyższe rozważania na grunt niniejszej sprawy zauważyć należy, że niewątpliwie zaistniała w niej opisana powyżej sytuacja bezczynności. Skarżący złożył wniosek o zwrot nadpłaty [...] stycznia 2016 r., a pismem z 23 lutego 2016 r. uzupełnił jego braki na wezwanie organu. Z zażaleniem na niezałatwienie sprawy w terminie skarżący wystąpił do Samorządowego Kolegium Odwoławczego pismem z 12 lutego 2016 r. Natomiast Prezydent [...] pismem z dnia 2 marca 2016 r. nr [...] udzielił odpowiedzi na wniosek skarżącego o zwrot nadpłaty, na które skarżący złożył zażalenie. Jednakże zgodnie z postanowieniem Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] sierpnia 2016 r. nr [...] powyższe pismo nie zawiera minimum elementów umożliwiających zakwalifikowanie go jako postanowienia, tym samym stwierdzono niedopuszczalność zażalenia skarżącego na powyższe pismo.
W związku z powyższym należało uznać, że organ nie rozpoznał wniosku skarżącego z [...] grudnia 2015 r. o zwrot nadpłaty z tytułu nienależnie uiszczonych opłat geodezyjnych i do dnia orzekania przez Sąd decyzja nie została wydana. Oznacza to, że Prezydent [...] pozostaje w tej sprawie bezczynny.
Stwierdzenie stanu bezczynności zobowiązuje sąd administracyjny do zastosowania art. 149 § 1 P.p.s.a. Stosownie do tego przepisu, sąd uwzględniając skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organy w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 1-4 P.p.s.a., zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu, interpretacji albo do dokonania czynności lub stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa. Jednocześnie sąd stwierdza, czy bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa.
Zdaniem Sądu, termin jednego miesiąca od daty zwrotu akt organowi do rozpatrzenia wniosku o zwrot nadpłaty, jest po pierwsze terminem, w którym organ jest w stanie załatwić sprawę, a po drugie jest to termin, jaki przepisy k.p.a. wyznaczają organom na załatwienie sprawy wymagającej postępowania wyjaśniającego (art. 35 § 3 zd. 1 k.p.a.). Tak określony termin jest wobec tego terminem z całą pewnością wystarczającym do tego aby zakończyć postępowanie administracyjne w niniejszej sprawie.
Argumenty podniesione przez Prezydenta w odpowiedzi na skargę o zasadności naliczonej opłaty nie mogą stanowić usprawiedliwienia i uzasadniać brak wydania decyzji. Niepodejmowanie przez organ czynności w sprawie, mających na celu jej załatwienie, należy uznać za bierność, która przesądza o jego bezczynności.
Ze względu na podejmowane czynności w sprawie Sąd rozpatrując niniejszą sprawę uznał jednocześnie, że zaistniała w sprawie bezczynność nie nosi cechy rażącego naruszenia prawa. Za rażące naruszenie przepisów art. 35 k.p.a. można bowiem uznać ich oczywiste niezastosowanie lub zastosowanie nieprawidłowe, jak również długotrwałość prowadzenia postępowania, czy brak jakiejkolwiek aktywności organu. Taka sytuacja, w ocenie Sądu, nie miała miejsca w niniejszej sprawie.
Sąd uznając, że organ dopuścił się zarzucanej mu bezczynności oddalił skargę w pozostałym zakresie. Orzeczenie o przyznaniu od organu sumy pieniężnej na rzecz skarżącego nie było bowiem możliwe z uwagi na brak oznaczenia szkody lub innego rodzaju uszczerbku spowodowanego bezczynnością organu, zgodnie z art. 149 § 2 P.p.s.a.
Biorąc pod uwagę powyższe okoliczności, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, zobowiązał Prezydenta [...] do rozpatrzenia wniosku o zwrot nadpłaty z tytułu nienależnie uiszczonych opłat geodezyjnych w terminie jednego miesiąca do daty doręczenia odpisu prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy oraz orzekł, że bezczynność tego organ nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa, stosownie do art. 149 § 1 pkt 1 i 3 oraz § 1a P.p.s.a.
O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 200 i art. 205 § 2 P.p.s.a. w zw. z § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c) rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz. U. z 2015 r., poz. 1807 z późn. zm.), a na kwotę zwrotu składa się uiszczony przez skarżącego wpis w wysokości 100 zł, opłata skarbowa od czynności pełnomocnictwa w wysokości 17 zł oraz kwota 480 zł tytułem kosztów zastępstwa procesowego.