Uzasadnienie
W piśmie z dnia 25 maja 2015 r., sprecyzowanym następnie pismami z dnia 18 czerwca 2015 r. i 30 lipca 2015 r. J. B. wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na bezczynność Starosty O. w rozpoznaniu wniosku z dnia 4 grudnia 2012 r. o ustalenie odszkodowania za wywłaszczoną nieruchomość położoną w K., oznaczoną dawniej jako działka nr [...] o pow. 347 m2.
Zarządzeniem z dnia 2 września 2015 r. wezwano skarżącego do udzielenia informacji, w terminie siedmiu dni pod rygorem odrzucenia skargi, czy przed wniesieniem do Sądu skargi na bezczynność Starosty O. w sprawie rozpoznania wniosku z dnia 4 grudnia 2012 r. o ustalenie odszkodowania za działkę nr [...] występował do organu wyższego stopnia nad Starostą O., tj. do Wojewody [...] z zażaleniem w trybie art. 37 § 1 kpa na bezczynność w załatwieniu wniosku w terminie i nadesłanie odpisu tegoż zażalenia z adnotacją organu wskazującą na datę jego złożenia.
W odpowiedzi na powyższe wezwanie, skarżący przy piśmie z dnia 8 września 2015 r. nadesłał niepodpisany egzemplarz przedmiotowego wniosku z dnia 4 grudnia 2012 r. i zawiadomienie Wojewody [...] z dnia 8 lutego 2013 r. przekazujące powyższy wniosek Staroście O., zgodnie z właściwością.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.
Stosownie do treści art. 52 § 1 i § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 z późn. zm.), skargę do wojewódzkiego sądu administracyjnego można wnieść po wyczerpaniu środków zaskarżenia, jeżeli służyły one skarżącemu w postępowaniu przed organem właściwym w sprawie, chyba że skargę wnosi prokurator, Rzecznik Praw Obywatelskich lub Rzecznik Praw Dziecka. Przez wyczerpanie środków zaskarżenia należy rozumieć sytuację, w której stronie nie przysługuje żaden środek zaskarżenia, taki jak zażalenie, odwołanie lub wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy, przewidziany w ustawie.
Z powołanych regulacji wynika zatem, że wyczerpanie stosownych środków zaskarżenia jest podstawową przesłanką dopuszczalności skargi do sądu administracyjnego. W przypadku skargi na bezczynność organu, wyczerpanie środków zaskarżenia następuje poprzez wniesienie środka przewidzianego w art. 37 § 1 kpa. Zgodnie z tym przepisem, na niezałatwienie sprawy w terminie określonym w art. 35 kpa, w przepisach szczególnych, ustalonym w myśl art. 36 kpa stronie służy zażalenie do organu wyższego stopnia, a jeżeli nie ma takiego organu – wezwanie do usunięcia naruszenia prawa.
Ze zgromadzonego w rozpoznawanej sprawie materiału aktowego wynika, że przed wniesieniem skargi do Sądu na bezczynność Starosty O., skarżący nie wyczerpał trybu przewidzianego w art. 37 § 1 kpa, gdyż nie wniósł stosownego zażalenia do organu wyższego stopnia nad Starostą O., tj. do Wojewody [...]. Niezłożenie takiego zażalenia z odpowiednim wyprzedzeniem ewentualnego wniesienia skargi, a więc z co najmniej trzydziestodniowym wyprzedzeniem, wynikającym z terminów załatwiania spraw przez organy administracji publicznej, zakreślonych w art. 35 kpa, stanowi brak formalny skargi, skutkujący jej odrzuceniem (zob. postanowienie NSA z dnia 17 października 1997 r., IV SAB 31/97, OSP 1998, z. 10, poz. 185, z glosą B. Adamiak, Lex nr 33884), albowiem dopóki stronie przysługuje prawo wniesienia do organu jakiegokolwiek środka prawnego, dopóty wniesienie skargi do sądu administracyjnego jako przedwczesne jest niedopuszczalne, gdyż postępowanie sądowoadministracyjne nie może zostać uruchomione, jeżeli nie zostały wykorzystane środki weryfikacji kwestionowanych działań, dostępne podmiotowi w postępowaniu administracyjnym, który chce uruchomić postępowanie sądowoadministracyjne.
Istotą i celem takiego środka jest bowiem stworzenie dodatkowych możliwości autorewizji własnego działania przez ten organ, który pozostaje w bezczynności i to tylko w związku z zagrożeniem wniesienia skargi do sądu, a takiej dodatkowej możliwości weryfikacji własnego działania w niniejszej sprawie organ został pozbawiony.
Wobec niewyczerpania przez skarżącego środka zaskarżenia, jaki służył mu w postępowaniu administracyjnym przed organem wskazanym w sprawie, Sąd orzekł jak w sentencji postanowienia na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.