Uzasadnienie
I.S. pismem z dnia 16 czerwca 2014 r. wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na bezczynność Starosty Powiatu [...] w rozpoznaniu jej wniosku z dnia 20 grudnia 2013 r. o ustalenie odszkodowania za nieruchomość wydzieloną pod drogę, oznaczoną jako działka nr [...] o powierzchni 19 m 2 z obrębu [...] w R..
W skardze skarżąca zarzuciła organowi administracji naruszenie art. 8, art. 12, art. 35 § 1 i art. 36 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2013 r., poz. 267 ze zm., dalej jako k.p.a.) i wniosła o 1) zobowiązanie Starosty do wydania decyzji w terminie 14 dni od dnia zwrotu przez sąd akt administracyjnych organowi, 2) wymierzenie Staroście grzywny oraz 3) zasądzenie kosztów postępowania.
I.S. w uzasadnieniu skargi przedstawiła dotychczasowy przebieg postępowania w sprawie. W jej ocenie nie ma żadnych przeszkód (faktycznych i prawnych) aby organ I instancji rozstrzygnął o odszkodowaniu.
Starosta Powiatu [...] w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie i podkreślił, że jest utrudnione dotarcie do dokumentów wskazujących prawo własności spornej nieruchomości na dzień 31 grudnia 1998 r.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Skarga jest uzasadniona.
Na wstępie należy wyjaśnić, że bezczynność organu zachodzi, gdy w prawnie określonym terminie organ nie podjął żadnych czynności w sprawie lub wprawdzie prowadził postępowanie - ale mimo ustawowego obowiązku - nie zakończył go wydaniem stosownego aktu.
Trzeba podkreślić, że dla stwierdzenia bezczynności organu nie ma znaczenia z jakich powodów dany akt administracyjny nie został wydany, a w szczególności, czy bezczynność została spowodowana przyczynami zawinionymi lub niezawinionymi przez organ. Okoliczności, które spowodowały bezczynność organu, a także jego opieszałe działanie w toku rozpoznawania sprawy, w tym znaczące przekraczanie terminów, mają znaczenie dla oceny sądu, czy stwierdzona bezczynność miała charakter kwalifikowany, tj. czy była rażąca w rozumieniu art. 149 § 1 zdanie drugie ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, (t. j. Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.), dalej jako p.p.s.a.
Sąd stwierdza, że okoliczności faktyczne niniejszej sprawy nie są sporne. Jak wynika z akt administracyjnych wniosek o odszkodowanie skarżąca złożyła w dniu 20 grudnia 2013 r. Z akt sprawy wynika, że dotychczas organ I instancji nie rozpoznał jej wniosku. Oznacza to, że Starosta pozostaje w tej sprawie bezczynny.
Nie ulega wątpliwości, że postępowanie Starosty pozostaje w sprzeczności z zasadą szybkości postępowania wyrażoną w art. 12 k.p.a. Takie procedowanie podważa także wyrażoną w art. 8 k.p.a. zasadę prowadzenia postępowania administracyjnego w sposób pogłębiający zaufanie obywateli do organów Państwa. W związku z powyższym zarzut bezczynności organu przy rozpoznawaniu wniosku o odszkodowanie należało uznać za uzasadniony.
Stwierdzenie stanu bezczynności zobowiązuje sąd administracyjny do zastosowania art. 149 § 1 p.p.s.a. Stosownie do tego przepisu, sąd uwzględniając skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organy w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 1-4 p.p.s.a., zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu lub interpretacji lub dokonania czynności lub stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa. Jednocześnie sąd stwierdza, czy bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa.
Zdaniem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, termin jednego miesiąca od daty zwrotu akt organowi, jest po pierwsze terminem, w którym organ jest w stanie załatwić sprawę, a po drugie jest to termin, jaki przepisy k.p.a. wyznaczają organom na załatwienie sprawy wymagającej postępowania wyjaśniającego (art. 35 § 3 zd. 1 k.p.a.).Tak określony termin jest wobec tego terminem z całą pewnością wystarczającym do tego aby zakończyć postępowanie administracyjne w niniejszej sprawie.
Według Sądu, stwierdzona bezczynność rażąco narusza prawo, ponieważ od chwili złożenia wniosku o wydanie decyzji do dnia wyrokowania o bezczynności organu w tej sprawie upłynęło ponad półtora roku. Tak długi czas niezałatwienia sprawy w sposób oczywisty świadczy o rażącym naruszeniu prawa skarżącej do załatwienia sprawy administracyjnej w terminach określonych w przepisach k.p.a.
Podniesione przez Starostę w odpowiedzi na skargę argumenty o niepozostawaniu w zwłoce, nie są przekonujące. Dzisiejsze środki techniczne są w pełni wystarczające, by sprawnie i skutecznie uzyskać żądane informacje. Bierne oczekiwanie na dokumenty nie jest niczym uzasadnione.
Biorąc pod uwagę powyższe okoliczności, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, wymierzył Staroście Powiatu [...] na podstawie art. 149 § 2 w związku z art. 154 § 6 p.p.s.a. grzywnę w wysokości 1000 zł. Orzeczenie o ukaraniu grzywną podlega wykonaniu w drodze egzekucji sądowej bez nadawania mu klauzuli wykonalności, co wynika z art. 228 p.p.s.a. Orzeczenie nakładające na organ obowiązek załatwienia sprawy w terminie jednego miesiąca, licząc od dnia doręczenia wyroku wraz z aktami sprawy znajduje oparcie w art. 149 § 1 p.p.s.a. O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 200 p.p.s.a.