Uzasadnienie
J. M., występując w imieniu własnym, jak również W. S., M. M., B. M., M. J., B. M., K. P., B. G. i K. M., złożył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na bezczynność Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi w przedmiocie nierozpoznania sprawy wszczętej jego wnioskiem, a dotyczącej orzeczenia Wojewody (...) z dnia (...) grudnia 1949r., mocą którego stwierdzono że majątek ziemski (...) położony w powiecie d., podpada pod działanie art. 2 ust. 1 lit. e dekretu Polskiego Komitetu Wyzwolenia Narodowego z dnia 6 września 1944r. o przeprowadzeniu reformy rolnej.
Skarżący, a zarazem pełnomocnik pozostałych skarżących, wniósł o wydanie orzeczenia stanowiącego, że wyżej opisany akt Wojewody (...) jest z mocy prawa nieważny, w sytuacji zaś gdyby wydanie takiego orzeczenia było niemożliwe zobowiązanie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi do rozstrzygnięcia w terminie jednego miesiąca sprawy oraz zasądzenie od organu zwrotu wszelkich poniesionych w sprawie kosztów.
W uzasadnieniu skargi strona podała, iż Wojewódzki Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 17 maja 2006r., sygn. akt IV SA/Wa 174/06, uchylił wydane w przedmiocie wyżej opisanego majątku decyzje (tj. zaskarżoną skargą i poprzedzającą), natomiast organ nie wykonał tego orzeczenia do dnia wniesienia skargi. Skarżący podniósł, iż sprawa zwrotu gospodarstwa w G. w zasadzie toczy się od 17 lat, a po 10 latach cierpliwego oczekiwania na ustawę reprywatyzacyjną, na którą powoływał się organ, tj. dnia 15 września 2004r. wniósł o "wznowienie postępowania w sprawie, potwierdzając iż użytki rolne gospodarstwa nie przekraczały (...)ha", czyli kontynuowanie postępowania. Od tego czasu minęły już 2 lata, a organ dalej nie rozpoznaje jego sprawy.
Nadto, zawarte w skardze wnioski i stanowisko strona podtrzymała w piśmie procesowym z dnia 7 maja 2007r.
Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi - w odpowiedzi na skargę, uzupełnionej pismem z dnia 30 kwietnia 2007r. - wniósł o oddalenie skargi. Wyjaśnił, iż zgodnie z wytycznymi Sądu zawartymi w wyroku z dnia 17 maja 2006r. - wobec nienadesłania samoistnie przez skarżącego dokumentów, na podstawie których nabył prawa spadkowe po byłych właścicielach majątku oraz wskazujących osoby uprawnione do udziału w sprawie - zwrócił się do skarżącego pismem z dnia 23 stycznia 2007r. o wskazanie tychże osób, ewentualnie ich następców prawnych, wraz z aktualnymi adresami zamieszkania. Odpowiedź otrzymał w dniu 9 lutego 2007r. Dodatkowo zaznaczył, iż ciągły wpływ spraw w tożsamym przedmiocie przerasta, przy obecnej obsłudze kadrowej, możliwości organu odnośnie terminowego ich załatwiania.
Ostatecznie organ stwierdził, iż opóźnienie w podjęciu decyzji nie jest przez niego zawinione. W tej sytuacji skargę należałoby uznać za zasadną i wniósł o niekaranie organu grzywną.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje
Skarga jest zasadna.
Z bezczynnością organu administracji publicznej w rozumieniu art. 3 § 2 pkt 8 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - zwanej dalej: P.p.s.a. (Dz.U. nr 153, poz. 1270, ze zm.) mamy do czynienia wówczas, gdy w prawnie ustalonym terminie organ ten nie podjął żadnych czynności w sprawie lub wprawdzie prowadził postępowanie w sprawie, ale - mimo istnienia ustawowego obowiązku - nie zakończył go wydaniem w terminie decyzji, postanowienia lub też innego aktu, lub nie podjął stosownej czynności. Dla dopuszczalności skargi na bezczynność nie mają znaczenia okoliczność, z jakich powodów określony akt (decyzja, postanowienie, inny akt) nie został podjęty lub czynność nie została dokonana, a w szczególności czy bezczynność organu spowodowana została zawinioną lub niezawinioną opieszałością organu w ich podjęciu lub dokonaniu (T. Woś, H. Knysiak-Molczyk, M. Romańska, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi Komentarz, Wydawnictwo Prawnicze LewisNexis, Warszawa 2005, str. 86).
Skarga na bezczynność może być wniesiona po upływie terminu przewidzianego do załatwienia sprawy. Stosownie do art. 35 § 3 K.p.a. załatwienie sprawy wymagającej postępowania wyjaśniającego (a do takich należy zaliczyć przedmiotową sprawę) powinno nastąpić nie później niż w ciągu miesiąca, a sprawy szczególnie skomplikowanej - nie później niż w ciągu dwóch miesięcy od dnia wszczęcia postępowania [...]. O każdym przypadku niezałatwienia sprawy w terminie określonym w art. 35 organ administracji publicznej obowiązany jest zawiadomić strony, podając przyczyny zwłoki i wskazując nowy termin załatwienia sprawy (art. 36 K.p.a.).
Jest w sprawie niesporne, że postępowanie wszczęte z inicjatywy skarżącego nie zostało dotychczas zakończone. Wojewódzki Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 17 maja 2006r. uchylił dotychczasowe decyzje wydane w sprawie. Organ - stosując się do wytycznych wyroku - dopiero w dniu 23 stycznia 2007r., czyli po ośmiu miesiącach od orzeczenia Sądu, zwrócił się do skarżącego o wskazanie wszystkich pozostałych osób mających interes prawny. Na wezwanie skarżący odpowiedział w dniu 9 lutego 2007r., co oznacza iż złożył organowi orzekającemu dokumenty, których brak był przeszkodą uniemożliwiającą nadanie sprawie dalszego biegu.
Zatem nawet gdyby od tej daty liczyć bieg terminu określonego w art. 35 K.p.a. do załatwienia sprawy, to organ i tak do dnia orzekania przez Sąd w przedmiocie bezczynności nie wydał rozstrzygnięcia. Tłumaczenia organu w postaci natłoku wpływających spraw i niewystarczającej obsady kadrowej do załatwiania ich na bieżąco, czyli w terminach wynikających z Kodeksu postępowania administracyjnego, nie mogą być uznane za uzasadnioną przeszkodę w załatwieniu przedmiotowej sprawy.
Zauważenia też wymaga, iż w aktach sprawy brak zawiadomień stron o przyczynie zwłoki i wskazania terminu załatwienia sprawy.
Sąd, pomimo faktu, że organ pozostaje w bezczynności po wyroku uchylającym, skargę J. M. i pozostałych skarżących potraktował jako skargę na bezczynność organu w sprawie określonej w art. 3 § 2 pkt 1 P.p.s.a. i na mocy art. 149 P.p.s.a. zobowiązał organ do rozpoznania sprawy w określonym terminie. Nie orzekł zaś w trybie art. 154 § 1 P.p.s.a., albowiem skarżący - jak wynika z treści skargi i pisma ją uzupełniającego - nie żądali wymierzenia organowi grzywny, to organ z własnej inicjatywy wnosił o niekaranie go grzywną. Nadto, Sąd nie mógł uwzględnić pierwszego z wniosków zwartych w skardze, albowiem przedmiotem kontroli sądowoadministracyjnej była bezczynność organu, a nie kontrola legalności aktu administracyjnego czy czynności administracyjnej.
O kosztach postępowania, na które złożył się wpis od skargi, postanowiono na podstawie z art. 200 i art. 205 § 1 P.p.s.a.