Uzasadnienie
To. S. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wywiódł skargę na bezczynność Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] (zwanego dalej SKO), w rozpatrzeniu skargi złożonej na podstawie art. 6 § 1a ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, na bezczynność wierzyciela — Starosty [...], w podejmowaniu czynności zmierzających do zastosowania środków egzekucyjnych, w związku z brakiem doprowadzenia do wykonania decyzji Starosty [...] z dnia [...].03.2016 r. nr [...], nakładającej na [...] określone obowiązki, polegające na podjęciu działań zmierzających do ograniczenia uciążliwości hałasowej, powstającej na terenie działki nr ew. [...], obręb [...] w [...].
W skardze do WSA Skarżący wniósł o:
- 1) zobowiązanie Samorządowego Kolegium Odwoławczego do wydania odpowiedniego aktu administracyjnego, w terminie czternastu dni od daty doręczenia akt Organowi,
- 2) dokonanie kontroli przewlekłości postępowania administracyjnego, którego dotyczy skarga,
- 3) zobowiązanie Samorządowego Kolegium Odwoławczego do ukarania dyscyplinarnego pracownika, winnego niezałatwienia sprawy w terminie,
- 4) orzeczenie (na podstawie art. 6 ustawy o odpowiedzialności funkcjonariuszy publicznych za rażące naruszenie prawa - Dz. U z 2011 r. nr 34, poz. 173 w związku z art 149 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Dz. U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1270 ze zm. – zwanej dalej P.p.s.a.), czy bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa, mimo że zaistnieją podstawy do umorzenia postępowania sądowego w zakresie dotyczącym zobowiązania Organu do wydania aktu, jeśli taki zostanie wydany przez Organ po wniesieniu skargi do sądu,
- 5) wymierzenie Organowi grzywny na postawie art. 149 § 2 P.p.s.a - w maksymalnej wysokości, określonej w art. 154 § 6 P.p.s.a.,
- 6) zasądzenie kosztów postępowania.
W uzasadnieniu Skarżący podał, że [...].07.2016 r. złożył do SKO podanie zawierające skargę na Starostę [....], wniesioną na podstawie art. 6 § 1 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji.
Następnie 25.08.2016 r. - na podstawie art. 37 k.p.a. złożył wezwanie do usunięcia naruszenia prawa przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze, w zakresie rozpoznania skargi złożonej na podstawie art. 6 § 1a ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, na bezczynność wierzyciela — Starosty [...].
Jednocześnie zaznaczył, że SKO wezwanie to pozostawiło bez odpowiedzi. Tym samym – jego zdaniem - Organ naruszył art. 35 § 3 k.p.a., który określa maksymalny termin załatwienia sprawy, a także zasadę zaufania do organów administracji zawartą art. 8 k.p.a. oraz zasadę szybkości postępowania zawartą w art. 12 § 1 k.p.a.
Wyjaśnił, że oczekiwał na wydanie przez SKO postanowienia w trybie art.
- 6. § 1a ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, do której to czynności – jego zdaniem - Organ był zobowiązany.
Uznał także za uzasadnione zobowiązanie przez Sąd Samorządowego Kolegium Odwoławczego do ukarania pracownika winnego niezałatwienia sprawy w terminie, na podstawie art. 38 k.p.a.
W odpowiedzi na skargę, Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [....] wniosło o umorzenie postępowania, na podstawie art. 161 § 1 pkt 3 w związku z art. 54 § 3 P.p.s.a.
SKO wyjaśniło, że po wezwaniu do usunięcia naruszenia prawa i po wniesieniu skargi, przystąpiło do czynności zmierzających do zakończenia postępowania w sprawie ze skargi T. S. z dnia [...].07.2016 r., wniesionej na podstawie art. 6 § 1a ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, na bezczynność wierzyciela - Starosty [...] w podejmowaniu czynności zmierzających do zastosowania środków egzekucyjnych, w związku z brakiem doprowadzenia do wykonania decyzji administracyjnej z dnia [...].03.2016 r. nr [...], którą [...] zobowiązana została do podjęcia działań zmierzających do ograniczenia uciążliwości hałasowej, powstającej na terenie działki nr ew. [...], obręb [...] w [...].
Pismem z dnia [...].09.2016 r., Kolegium wystąpiło do wierzyciela - Starosty [...] o nadesłanie akt sprawy oraz stanowiska co do skargi T. S. i w dniu [...].10.2016 r. uzyskało odpowiedź wraz z aktami sprawy.
Następnie, działając na podstawie art. 54 § 3 zd. 1 P.p.s.a., Kolegium – jak stwierdziło - uwzględniło skargę w całości, w terminie trzydziestu dni od dnia jej otrzymania, poprzez załatwienie sprawy i oddalenie skargi na bezczynność wierzyciela - Starosty [...], wniesionej na podstawie art. 6 § 1a ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji - postanowieniem z dnia [...].10.2016 r.
Jednocześnie stwierdziło, że bezczynność SKO nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa.
SKO wyjaśniło, że pomiędzy złożeniem podania przez T. S., a wydaniem orzeczenia przez Kolegium minęły 3 miesiące, a część tego okresu przypadała na okres urlopowy. W tym upatrywało brak rażącego naruszenia prawa. Dla uzasadnienia tego twierdzenia dodatkowo podało, że jest organem administracji publicznej, do którego wpływa bardzo duża ilość spraw z obszaru właściwości obejmującej powiaty: [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...] i [...] oraz miasto na prawach powiatu – [...]. Kolegium jest nie tylko organem wyższego stopnia w rozumieniu art. 17 pkt 1 k.p.a. i art. 13 § 1 pkt 3 o.p. od decyzji wójta, burmistrza (prezydenta miasta), starosty albo marszałka województwa, ale również ma w swej właściwości rzeczowej sprawy dotyczące aktualizacji opłat za użytkowanie wieczyste (art. 78 ust. 2 ustawy o gospodarce nieruchomościami). Z informacji rocznych o działalności Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...], zamieszczonych w Biuletynie Informacji Publicznej, wynika, że w 2015 roku do Kolegium wpłynęło [...] spraw, przy czym niezałatwionych z lat poprzednich pozostawało jeszcze [...] spraw.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] etatowych. Znaczna cześć spraw jest załatwiana przez członków etatowych, na których skupia się ciężar orzeczniczy Kolegium. Zestawienie liczby spraw do załatwienia przez organ z liczbą członków Kolegium świadczy o tym, jak duże jest obciążenie pracą poszczególnych członków jako sprawozdawców. Okoliczność ta przekłada się na terminowość rozpatrywania spraw przez Kolegium i często powoduje, że ustawowe terminy w tym zakresie nie mogą być dochowane z przyczyn niezależnych od organu (konieczność rozpatrzenia spraw zaległych i bardzo duży wpływ spraw bieżących).
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje.
Skarga zasługuje na uwzględnienie, choć nie w całości.
W pierwszej kolejności należy wskazać, że bezczynność organu w rozumieniu art. 3 § 2 pkt 8 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ma miejsce wówczas, gdy organ w ustawowym terminie nie podjął żadnych czynności w sprawie lub postępowanie takie wprawdzie prowadził, ale nie zakończył go – mimo istnienia ustawowego obowiązku – wydaniem w terminie decyzji, postanowienia lub innego aktu lub nie podjął też stosownej czynności. Nadto skarga na bezczynność dopuszczalna jest niezależnie od powodów, dla których dany akt lub czynność nie zostały podjęte, w szczególności bez względu na to, czy przyczyna tej opieszałości jest zawiniona, czy też nie.
Należy nadmienić, że zgodnie z treścią art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153 poz. 1269 ze zm.) sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem jej zgodności z prawem. W ramach tej kontroli Sądy orzekają w sprawach skarg na bezczynność organów tylko wówczas, gdy te zobowiązane są do wydania:
- 1. decyzji administracyjnych;
- 2. postanowień wydanych w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończących postępowanie, a także postanowień rozstrzygających sprawę co do istoty;
- 3. postanowień wydanych w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie;
- 4. innych niż określone w pkt 1-3 aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa.
4a. pisemnych interpretacji przepisów prawa podatkowego wydawanych w indywidualnych sprawach.
Rozpoznanie niniejszej sprawy mieści się więc w kognicji Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie.
Trzeba też nadmienić, że w myśl art. 119 pkt 4 P.p.s.a. ustawodawca nie uzależnił możliwości rozpoznania przez Sąd sprawy w trybie uproszczonym od zgody pozostałych stron postępowania, czy też od zgody organu (por. a contrario art. 119 pkt 2 P.p.s.a.). Mając zatem na uwadze, że stan niniejszej sprawy jest dostatecznie wyjaśniony i jednoznaczny, Sąd nie stwierdził potrzeby skierowania jej do rozpoznania na rozprawie. Przeciwnie ustalił, że zachodzi możliwość rozpoznania jej w trybie uproszczonym, zwłaszcza że art. 119 pkt 4 P.p.s.a. nie zawiera żadnych warunków wstępnych skierowania tego typu sprawy do postępowania uproszczonego. Z tego względu w myśl art. 120 P.p.s.a. sprawa rozpoznana została w tym trybie na posiedzeniu niejawnym, w składzie 3 sędziów.
W pierwszej kolejności podkreślenia wymaga, że w rozpatrywanej sprawie – wbrew stanowisku SKO – nie został przez Organ zastosowany art. 54 § 3 P.p.s.a. Zatem twierdzenie SKO o bezprzedmiotowości niniejszego postępowania sądowego - w myśl art. 161 § 1 pkt 3 P.p.s.a. - w realiach niniejszej sprawy nie jest uprawnione.
Przede wszystkim podkreślenia wymaga, że Skarżący - na podstawie art. 6 § 1a ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji - domagał się od SKO zobowiązania wierzyciela, a więc Starosty [....], do podjęcia czynności zmierzających do zastosowania środków egzekucyjnych, w związku z brakiem doprowadzenia do wykonania decyzji administracyjnej z dnia [..].03.2016 r. nr [....], którą [...] zobowiązana została do podjęcia działań zmierzających do ograniczenia uciążliwości hałasowej, powstającej na terenie działki nr ew. [...], obręb [...] w [...].
Skarżący oczekiwał zatem od SKO zobowiązania Starosty do podjęcia konkretnych działań, w celu doprowadzenia do wykonania tej decyzji, a więc jej wyegzekwowania, skoro dotychczas nie jest realizowana i przestrzegana.
Tylko takie rozstrzygniecie mogłoby zostać uznane za uwzględnienie skargi w całości.
SKO natomiast we wskazanym postanowieniu z dnia [....].10.2016 r., które to zdaniem tego Organu uwzględniło skargę w całości – w pkt 2 oddaliło skargę na bezczynność wierzyciela – Starosty [...]. Jednocześnie wyjaśniło, że na podstawie akt sprawy nie można niewątpliwie stwierdzić, że [...] uchyla się od wykonania obowiązków nałożonych decyzją z dnia [...].03.2016 r. nr [...], co stanowi konieczną przesłankę do podjęcia przez Starostę [...] czynności zmierzających do zastosowania środków egzekucyjnych. W tych okolicznościach sprawy nie można było przyjąć, że SKO uwzględniło skargę T. S. w całości. Żądanie skargi było bowiem odmienne niż podjęte przez SKO rozstrzygnięcie - w pkt. 2 wskazanego postanowienia.
Wobec tego uzasadnione i zarazem konieczne było rozpoznanie przez Sąd przedmiotowej skargi T. S. Stwierdzić zatem należy, że trafny jest zarzut skargi, iż SKO pozostawało w bezczynności w tej sprawie przez okres około 2 miesięcy, co do rozpoznania skargi T. S., wniesionej w trybie art. 6 § 1a ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, na bezczynność wierzyciela — Starosty [...]. Stwierdzona bezczynność SKO trwała jednak stosunkowo niedługo i tyczyła głównie okresu wakacyjnego. Wobec tego, w ocenie Sądu, bezczynność ta – wbrew stanowisku Skarżącego - nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa (pkt 2 oraz 3 sentencji wyroku). W tym zakresie podzielić należy wywody SKO, zawarte we wskazanym postanowieniu z [...].10.2016 r. Ze wskazanych względów Sąd nie stwierdził podstaw do nałożenia na Organ grzywny, czy też do zobowiązywania SKO do ukarania dyscyplinarnego pracownika Organu (członka sprawozdawcy w tej sprawie administracyjnej), jak wniósł o to Skarżący. Nie można również zarzucić SKO przewlekłości w prowadzeniu tego postępowania, od momentu podjęcia czynności w sprawie do jej załatwienia (pkt. 4 sentencji wyroku).
Zważywszy zaś, że SKO nie pozostaje już w bezczynności i w dniu [...].10.2016 r. wydało postanowienie w tej sprawie (pkt. 2 postanowienia z [..].10.2016 r.), konieczne stało się umorzenie postępowania w przedmiocie zobowiązania SKO do rozpatrzenia skargi T. S. na bezczynność wierzyciela — Starosty [...], w podejmowaniu czynności zmierzających do zastosowania środków egzekucyjnych, w związku z brakiem doprowadzenia do wykonania decyzji administracyjnej z dnia [...].03.2016 r. nr [...] (pkt 1 sentencji wyroku).
Mając na uwadze, że Sąd stwierdził fakt pozostawania SKO we wskazanej bezczynności, o zwrocie uiszczonego wpisu - na podstawie art. 200 P.p.s.a. - Sąd rozstrzygnął w pkt 5 sentencji wyroku.