Uzasadnienie
Pismem z dnia 15 sierpnia 2015r. E.S. złożyła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na bezczynność oraz przewlekłość postępowania administracyjnego prowadzonego przez Ministra Infrastruktury i Rozwoju w sprawie rozpoznania wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy będącej przedmiotem decyzji Ministra Infrastruktury i Rozwoju z dnia [...] listopada 2014r. odmawiającej stwierdzenia nieważności orzeczenia Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej w [...] z dnia [...] września 1954r. L.dz.. [...]. Skarga zarzuca naruszenia art. 6, art. 7, art. 8, art. 9, art. 12, art. 35 § 1-3 i art. 36 § 1-2 k.p.a. polegające na niezałatwieniu sprawy w kodeksowych terminach, w konsekwencji w rażącym przekroczeniu tych terminów oraz nieprzestrzeganiu ogólnych zasad kodeksowych.
Skarga wnosi o zobowiązanie Ministra Infrastruktury i Rozwoju do wydania decyzji administracyjnej w określonym terminie, stwierdzenie, że Minister dopuścił się bezczynności i przewlekłości oraz stwierdzenie, że ta bezczynność i przewlekłość miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa, wymierzenie Ministrowi Infrastruktury i Rozwoju grzywny w maksymalnej wysokości określonej w art. 154 § 6 p.p.s.a., przyznanie od Ministra Infrastruktury i Rozwoju na rzecz skarżącej sumy pieniężnej w wysokości połowy kwoty określonej w art. 154 § 6 p.p.s.a. oraz zasądzenie zwrotu kosztów postępowania.
Skarga powyższa została zakwalifikowana przez Przewodniczącą Wydziału jako dwie sprawy – na bezczynność organu (sygn. akt IV SAB/Wa 409/15) oraz przewlekłość (sygn. akt IV SAB/Wa 408/15) i założono dwie odrębne sprawy sądowoadministracyjne. W niniejszej sprawie Sąd rozpoznawał skargę na przewlekłość Ministra.
W uzasadnieniu skargi wskazano, że skarżąca w dniu 11 grudnia 2014r. złożyła wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy zakończonej decyzją Ministra Infrastruktury i Rozwoju z dnia [...] listopada 2014r. odmawiającą stwierdzenia nieważności orzeczenia Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej w [...] z dnia [...] września 1954r. L.dz. [...]. W dniu 30 kwietnia 2015r. organ poinformował, że sprawa powinna zostać załatwiona do dnia 30 kwietnia 2015r. Pomimo upływu tego terminu organ nie wydał decyzji, jak również nie zawiadomił strony o nowym terminie załatwienia sprawy. W dniu 26 lipca 2015r. na podstawie art. 35 § 1 k.p.a. zostało złożone do Ministra Infrastruktury i Rozwoju wezwanie do usunięcia naruszenia prawa. Pozostało ono bez odpowiedzi – organ nie wydał decyzji, jak również nie wskazał nowego terminu załatwienia sprawy.
Skarga przywołuje treść art. 35 § 1 i 3 k.p.a. które stanowią, iż organy administracji publicznej obowiązane są załatwiać sprawy bez zbędnej zwłoki, załatwienie sprawy wymagającej postępowania wyjaśniającego powinno nastąpić nie później niż w ciągu miesiąca, a sprawy szczególne skomplikowanej – nie później niż w ciągu dwóch miesięcy od dnia wszczęcia postępowania, zaś w postępowaniu odwoławczym - w ciągu miesiąca od dnia otrzymania odwołania. W niniejszej natomiast sprawie pomimo upływu 9 miesięcy od złożenia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy Minister nie podjął żadnych czynności zmierzających do merytorycznego załatwienia sprawy, jak również nie wydał żadnego aktu w sprawie.
Następnie przytoczono przepisy art. 6, art. 7, art. 8, art. 9, art. 12 k.p.a. i skarga wywodzi, że Minister nie przestrzega tych przepisów w niniejszej sprawie.
W odpowiedzi na skargę Minister Infrastruktury i Rozwoju wniósł o jej oddalenie. Przedstawił szczegółowo przebieg postępowania w tej sprawie. Następnie podniósł, że w dniu [...] września 2015r. wydał decyzję utrzymującą w mocy własną decyzję z dnia [...] listopada 2014r. odmawiającą stwierdzenia nieważności orzeczenia Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej w [...] z dnia [...] września 1954r. o wywłaszczeniu na rzecz Państwa za odszkodowaniem nieruchomości położonej w [...] przy ul. [...].
Zwrócił uwagę, że charakter spraw rewindykacyjnych powoduje konieczność podejmowania wielu czynności. Z tego względu konieczna była wnikliwa analiza archiwalnych akt wywłaszczeniowych, co wymagało podjęcia czynności, co prawda niezauważalnych dla strony postepowania. Zwrócono uwagę także na wielość spraw prowadzonych w Departamencie Orzecznictwa I. Organ stoi na stanowisku, że podejmował niezbędne działania celem jego zakończenia i zgodnie z art. 36 § 1 k.p.a. zawiadamiał strony o przyczynach zwłoki i podawał nowe przewidywane terminy załatwienia sprawy.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje
Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2014r., poz. 1647) sąd administracyjny sprawuje, w zakresie swej właściwości, kontrolę działalności administracji publicznej, pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawa nie stanowi inaczej. Kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne, zgodnie z art. 3 § 2 pkt 8 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2012r., poz. 270 ze zm.) zw. dalej p.p.s.a., obejmuje orzekanie w sprawach skarg na bezczynność oraz przewlekłość organów, między innymi w sprawach podlegających rozstrzygnięciu w drodze decyzji administracyjnej lub postanowienia.
Zgodnie z art. 149 § 1 p.p.s.a. uwzględnienie skargi na bezczynność lub przewlekłość postępowania polega nie tylko na zobowiązaniu organu do wydania aktu w określonym terminie, ale także na rozstrzygnięciu o tym, czy bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania miało miejsce z rażącym naruszeniem prawa. Przesłanki zawarte w art. 149 § 1 p.p.s.a. nie pozostają ze sobą w ścisłym związku funkcjonalnym, wobec czego brak postaw do zobowiązania organu do wydania aktu, wynikający z wydania decyzji po wniesieniu skargi, nie wyklucza orzekania w przedmiocie przewlekłego prowadzenia postępowania i ewentualnego stwierdzenia rażącego charakteru przewlekłości. O tyle w niniejszej sprawie sytuacja uległa skomplikowaniu, że zostały wyłączone dwie sprawy sądowoadministracyjne i w odrębnej sprawie o bezczynność stwierdzono, że takowa miała miejsce, jednak w dacie wyrokowania odpadła podstawa faktyczna do orzekania w przedmiocie zobowiązania organu, gdyż Minister wydał oczekiwany przez stronę akt administracyjny. W tamtej sprawie Sąd miał obowiązek także ocenić, czy owa bezczynność, skoro miała miejsce, wystąpiła w warunkach rażącego naruszenia prawa.
W niniejszej natomiast sprawie niesporne jest, że przedmiotem skargi na przewlekłe prowadzenie postępowania jest podejmowanie przez organ w toku postępowania czynności zbędnych lub wykonywanie czynności pozornych, a także powstrzymywanie się od podejmowania czynności niezbędnych do rozpoznania i rozstrzygnięcia sprawy, co w konsekwencji prowadzi do nieracjonalnego przedłużenia terminu jej załatwienia (por. wyrok NSA z 5 lipca 2012 r. sygn. II OSK 1031/12). W piśmiennictwie przyjmuje się, że przewlekłe prowadzenie postępowania może pozostawać w związku z bezczynnością organu, które wystąpi wówczas, gdy we wszczętym postępowaniu organ nie podejmuje żadnych czynności (por. J. P. Tarno, Bezczynność organu a przewlekłe prowadzenie postępowania, Casus 2013, nr 69, s. 11). Wystąpienie statycznej formy przewlekłości postępowania prowadzi do przekroczenia przez organ terminu załatwienia sprawy, pomimo, że organ nie podejmuje żadnej aktywności w postępowaniu lub aktywność ta przybiera niewielki rozmiar.
O tyle w niniejszej sprawie powyższa teza byłaby uprawniona, gdyby organ miał podejmować jakiekolwiek czynności procesowe. Jak natomiast wynika z akt przed wydaniem decyzji nie podjął żadnych czynności, niezbędnych do załatwienia sprawy, które można by ocenić w świetle przesłanki przewlekłości. Tym samym nie podejmowałby żadnych czynności czy to zbędnych, czy to pozornych. Nie sposób zatem przypisać temu zaniechaniu cechy przewlekłości, choć niewątpliwie nie podejmując decyzji w sprawie pozostawał w bezczynności.
Z tego względu Sąd skargę na podstawie art. 151 p.p.s.a. oddalił.