Uzasadnienie
E. D. wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na bezczynność Rzecznika Praw Obywatelskich w przedmiocie rozpoznania wniosków "o pomoc w związku z bezprawnym pozbawieniem wolności przez Sąd Rejonowy w E. " z 17 i 27 grudnia 2012 r.
W odpowiedzi na skargę Rzecznik Praw Obywatelskich wniósł o jej odrzucenie wskazując, iż sprawa ta nie należy do właściwości sądów administracyjnych.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje
Skarga podlega odrzuceniu.
Zakres kontroli sprawowanej przez sądy administracyjne został określony w ustawie z dnia 25 lipca 2002r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153 poz. 1269 ze zm.), zgodnie z którą sądy administracyjne w zakresie swej właściwości sprawują kontrolę pod względem legalności, to jest zgodności z prawem, działań lub zaniechań organów administracji publicznej. Kontrola działalności administracji publicznej, sprawowana przez sądy administracyjne ma charakter ograniczony, co oznacza, że objęte są nią jedynie działania administracyjne wskazane w ustawie.
W myśl art. 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270ze zm., zwana dalej ppsa) kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na:
- 1) decyzje administracyjne;
- 2) postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty;
- 3) postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie;
- 4) inne niż określone w pkt 1-3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa;
4a) pisemne interpretacje przepisów prawa podatkowego wydawane w indywidualnych sprawach;
- 5) akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej;
- 6) akty organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków, inne niż określone w pkt 5, podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej;
- 7) akty nadzoru nad działalnością organów jednostek samorządu terytorialnego;
- 8) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4a.
Zgodnie zaś z art. 3 § 3 ppsa sądy administracyjne orzekają także w sprawach, w których przepisy ustaw szczególnych przewidują sądową kontrolę i stosują środki określone w tych przepisach.
Z treści skargi wynika, że E. D. domaga się by Sąd zobowiązał Rzecznika Praw Obywatelskich do rozpoznania jego pism z 17 i 27 grudnia 2012 r., w których skarżący zwrócił się o pomoc w związku z bezprawnym – jego zdaniem - pozbawieniem go wolności.
Zatem należało ustalić, czy sprawa, w której skarżący zarzuca bezczynność podlega załatwieniu w jednej z form wymienionych w art. 3 § 2 pkt 1 - 4a ppsa, gdyż tylko bezczynność w takiej sprawie podlega kontroli sądu administracyjnego.
Zgodnie z art. 11 ust. 1 ustawy z dnia 15 lipca 1987 r. o Rzeczniku Praw Obywatelskich (Dz. U. z 2001 r. Nr 14, poz. 147 tj. ze zm.) – dalej jako "ustawa o RPO" Rzecznik po zapoznaniu się z każdym skierowanym do niego wnioskiem może podjąć sprawę, poprzestać na wskazaniu wnioskodawcy przysługujących mu środków działania, przekazać sprawę według właściwości lub nie podjąć sprawy – każdorazowo zawiadamiając o tym wnioskodawcę i osobę, której sprawa dotyczy.
Zarówno w literaturze przedmiotu jak i orzecznictwie sądowym przyjęte jest, że rozpatrywanie przez Rzecznika Praw Obywatelskich kierowanych do niego wniosków nie następuje w formach przewidzianych w art. 3 § 2 pkt 1-4 ppsa. Dlatego też ocena podejmowanych przez Rzecznika działań nie należy do sądu administracyjnego. Pogląd ten znajduje potwierdzenie w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego (postanowienie z dnia 9 kwietnia 1998 r., sygn. akt I SAB 41/98; postanowienie z dnia 9 lutego 2000 r., sygn. akt II SA 2652/99), a także w orzecznictwie wojewódzkich sądów administracyjnych (por. np. postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 24 listopada 2004 r., sygn. akt II SAB/Wa 343/04).
Naczelny Sąd Administracyjny w postanowieniu z dnia 17 maja 2007 r., sygn. akt I OSK 1791/06 stwierdził, że podejmowane przez Rzecznika czynności, o których mowa w art. 11 ustawy o RPO nie są czynnościami z zakresu administracji publicznej, ponieważ nie spełniają kryteriów tego rodzaju czynności, wynikających z art. 3 § 2 pkt 4 ppsa.
Mając na względzie, że działania podejmowane przez Rzecznika Praw Obywatelskich na podstawie przepisów ustawy o RPO, nie należą do aktów podlegających kontroli sądu administracyjnego, należy stwierdzić, że skarga na bezczynność w tym zakresie jest także niedopuszczalna.
W związku z tym, na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 i § 3 ppsa, należało orzec jak w sentencji postanowienia.