Uzasadnienie
Wyrokiem z dnia 6 października 2015 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę S. L. na bezczynność Prezydenta W. w przedmiocie rozpatrzenia wniosku z dnia 20 listopada 2013 r. o ustalenie odszkodowania za grunt.
Odpis tego wyroku doręczono Skarżącemu w dniu 18 listopada 2015 r.
Na urzędowym formularzu z dnia 18 grudnia 2015 r. Skarżący wniósł o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym m.in. ustanowienie radcy prawnego.
Postanowienie w przedmiocie prawa pomocy prawomocnie zakończono w dniu 12 lipca 2016 r., kiedy to Naczelny Sąd Administracyjny postanowieniem o sygn. I OZ 732/16 oddalił zażalenie Skarżącego na postanowienie Sądu I. instancji z 16 maja 2016 r. o odmowie przyznania prawa pomocy.
Odpis postanowienia NSA został doręczony Skarżącemu w dniu 18 lipca 2016 r.
W piśmie z dnia 22 lipca 2016 r. (nadanym w dniu 23 lipca 2016 r.) Skarżący, reprezentowany przez profesjonalnego pełnomocnika, wniósł o przywrócenie terminu do wniesienia skargi kasacyjnej od powyższego wyroku oraz przedłożył skargę kasacyjną sporządzoną przez radcę prawnego.
W uzasadnieniu wniosku pełnomocnik podał, że niezwłocznie po zakończeniu postępowania w przedmiocie prawa pomocy w dniu 20 lipca 2016 r. Skarżący ustanowił radcę prawnego, który dopiero wówczas mógł zapoznać się z aktami sprawy i przeprowadzić analizę prawną.
Już w dniu udzielania pełnomocnictwa wiadomo było, że termin do wniesienia skargi kasacyjnej został uchybiony.
Korzystając z prawa wystąpienia na przyznanie prawa pomocy w zakresie ustanowienia pełnomocnika z urzędu Skarżący nie dopuścił się niedbalstwa w zakresie uchybienia terminu do wniesienia skargi kasacyjnej.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Wniosek zasługuje na uwzględnienie.
Zgodnie z art. 86 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r. poz. 718 ze zm. – zwaną dalej P.p.s.a), jeżeli strona nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy, sąd na jej wniosek postanowi przywrócenie terminu. Warunkami skuteczności wniosku o przywrócenie uchybionego terminu są zgodnie z art. 87 cyt. ustawy brak winy w uchybieniu, złożenie wniosku o przywrócenie terminu w ciągu siedmiu dni od czasu ustania przyczyny uchybienia terminu, równoczesne ze złożeniem wniosku o przywrócenie terminu dokonanie czynności uchybionej.
Stwierdzić należy, że w niniejszej sprawie zostały spełnione przesłanki złożenia wniosku o przywrócenie terminu w ciągu siedmiu dni od czasu ustania przyczyny uchybienia terminu, równoczesnego dokonanie czynności uchybionej, oraz przesłanka braku winy w uchybieniu terminu.
W orzecznictwie sądowym przyjmuje się, że przywrócenie terminu może mieć miejsce tylko wtedy, gdy uchybienie terminu nastąpiło wskutek przeszkody, której strona nie mogła usunąć, nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku. Przywrócenie terminu jest dopuszczalne wyłącznie w przypadku zaistnienia obiektywnych, występujących bez woli strony, okoliczności, które mimo dołożenia przez stronę odpowiedniej staranności w prowadzeniu własnych spraw udaremniły dokonanie czynności w terminie (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 12 lutego 2015 r., sygn. akt I OZ 91/15).
W niniejszej sprawie Skarżący złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w otwartym terminie do wniesienia skargi kasacyjnej od wyroku Sądu z 6 października 2015 r. Postanowienie w przedmiocie prawa pomocy zostało prawomocnie zakończone w dniu 12 lipca 2016 r., kiedy to Naczelny Sąd Administracyjny postanowieniem o sygn. I OZ 732/16 oddalił zażalenie Skarżącego na postanowienie Sądu I. instancji z 16 maja 2016 r. o odmowie przyznania prawa pomocy.
Odpis tego postanowienia doręczono Skarżącemu w dniu 18 lipca 2016 r.
W ocenie Sądu od prawomocnego zakończenia postępowania w przedmiocie prawa pomocy, Skarżący mógł skorzystać z usług pełnomocnika z wyboru i wnieść skargę kasacyjną od wskazanego wyroku.
Skarga kasacyjna wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu została złożona w dniu 23 lipca 2016 r. – a więc z zachowaniem ustawowego 7 terminu – od dnia ustania przyczyny uchybienia.
Należy zatem uznać, że wniosek o przywrócenie uchybionego terminu do wniesienia skargi kasacyjnej złożony został w terminie, zaś uchybienie terminu jest usprawiedliwione. Pełnomocnik skarżącej uprawdopodobnił bowiem, że niemożność terminowego złożenia skargi kasacyjnej zaistniała na skutek okoliczności niezawinionych przez niego. Środkiem odwoławczym od wyroku jest skarga kasacyjna, która może zostać sporządzona przez profesjonalnego pełnomocnika. Skarżący, w związku z toczącym się postępowaniem o przyznanie prawa pomocy, ustanowił pełnomocnika z wyboru już po upływie terminu do wniesienia skargi kasacyjnej. Pełnomocnik nie miał zatem realnej możliwości wniesienia skargi kasacyjnej w terminie i co oczywiste nie ponosi winy w uchybieniu temu terminowi. Czyni to wniosek o przywrócenie terminu uzasadnionym.
Na zakończenie należy wskazać, że zgodnie z art. 87 § 5 P.p.s.a. przywrócenie terminu po upływie roku od uchybionego terminu jest dopuszczalne tylko w przypadkach wyjątkowych. W niniejszej sprawie termin do wniesienia skargi kasacyjnej formalne upłynął w dniu 18 grudnia 2015 r. (30 dni od daty doręczenia odpisu wyroku wraz z uzasadnieniem), jednak jak już wyżej wyjaśniono, Skarżący w tym terminie podjął działania zmierzające do ustanowienia przez Sąd pełnomocnika z urzędu. Działania te nie przyniosły skutku. Skarżący miał prawo wyczekiwać na prawomocne zakończenie postępowania w przedmiocie przyznania prawa pomocy. Dlatego nawet przyjęcie, że przywrócenie terminu następuje po upływie roku od uchybionego terminu jest w ocenie Sądu w niniejszej sprawie uzasadnione, bowiem upływ powyższego terminu nie był zależny od Skarżącego i jego pełnomocnika z wyboru.
W tym stanie rzeczy Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 86 § 1 P.p.s.a. orzekł jak w sentencji.