Postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawiez 4 kwietnia 2016 r., sygn. akt IV SAB/Wa 496/15

Uzasadnienie

H. W. 3 listopada 2015 r. wniosła do Sądu skargę na bezczynność Rzecznika Praw Obywatelskich w przedmiocie udzielenia odpowiedzi na zawarte w pismach Skarżącej z lat 2011-2015 pytania dotyczące ubezpieczeń społecznych w kontekście m. in. podwyższenia wieku emerytalnego.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.

Skarga jako niedopuszczalna podlega odrzuceniu, ponieważ sprawa nie należy do właściwości sądu administracyjnego.

Zgodnie z art. 3 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), zwanej dalej "P.p.s.a.", kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na:

1. 1) decyzje administracyjne;
2. 2) postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty;
3. 3) postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie, z wyłączeniem postanowień wierzyciela o niedopuszczalności zgłoszonego zarzutu oraz postanowień, przedmiotem których jest stanowisko wierzyciela w sprawie zgłoszonego zarzutu;
4. 4) inne niż określone w pkt 1-3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, z wyłączeniem aktów lub czynności podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2013 r. poz. 267, ze zm.) oraz postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2015 r. poz. 613) oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw;

4a) pisemne interpretacje przepisów prawa podatkowego wydawane w indywidualnych sprawach;

1. 5) akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej;
2. 6) akty organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków, inne niż określone w pkt 5, podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej;
3. 7) akty nadzoru nad działalnością organów jednostek samorządu terytorialnego;
4. 8) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4 lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt 4a;
5. 9) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach dotyczących innych niż określone w pkt 1-3 aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego oraz postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw.

Zgodnie z art. 3 § 2 P.p.s.a. zaskarżenie bezczynności jest dopuszczalne w takim zakresie, w jakim dopuszczalne jest zaskarżenie decyzji, postanowienia oraz innych aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej.

Warunkiem dopuszczalności skargi na bezczynność jest przede wszystkim wystąpienie podstawy prawnej do określonego zachowania się organu wobec żądania strony.

W ocenie Sądu przedmiot zaskarżenia (bezczynność Ministra w przedmiocie udzielenia odpowiedzi na zawarte w pismach Skarżącej z lat 2011-2015 pytania dotyczące ubezpieczeń społecznych m. in. w kontekście podwyższenia wieku emerytalnego) nie należy do właściwości sądu administracyjnego.

Znajdujące się w aktach administracyjnych pisma Skarżącej wskazują na to, że nie są to wnioski o wszczęcie postępowania administracyjnego w konkretnej sprawie indywidualnej, a ich celem jest jedynie uzyskanie odpowiedzi na formułowane w nich pytania dotyczące zasad ubezpieczeń społecznych. Brak jest w związku z tym stosownych przepisów prawa materialnego do działania Ministra w formach przewidzianych w art. 3 § 2 P.p.s.a. Z przepisu tego wynika, że wolą ustawodawcy było objęcie kontrolą sądu administracyjnego tylko tych prawnych form działania administracji publicznej, które są podejmowane przez organy administracji publicznej w stosunku do podmiotów administrowanych w indywidualnych sprawach. Akt jest podejmowany w sprawie indywidualnej, gdy jej przedmiotem jest określony i zindywidualizowany stosunek administracyjny, którego źródłem jest przepis prawa powszechnie obowiązującego. Użyte w art. 3 § 2 P.p.s.a. sformułowanie "kontrola działalności administracji publicznej" oznacza, że jest nią objęty jedynie taki akt, który w sposób władczy rozstrzyga sprawę indywidualną.

Działalność z zakresu administracji publicznej obejmuje w tym znaczeniu sprawy administracyjne, a więc zadania i kompetencje w zakresie władzy wykonawczej, wykonywane w formie władczej, którą cechuje jednostronność działania, moc wiążąca oraz dopuszczalność stosowania przymusu. Za zasadniczy element charakterystyczny dla określenia aktów z zakresu administracji publicznej uważany być musi element władztwa administracyjnego.

Skoro brak przepisu obligującego Ministra do załatwienia pism Skarżącej w formie władczej, to skarga na bezczynność w wydaniu aktów tego rodzaju (władczych) jest niedopuszczalna.

W związku z powyższym Sąd na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 w zw. z art. 58 § 3 P.p.s.a. orzekł, jak w sentencji postanowienia.