Uzasadnienie
E.Z. ("skarżący") – działający przez pełnomocnika - pismem z dnia 2 listopada 2015 r. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na bezczynność Ministra Infrastruktury i Budownictwa w przedmiocie rozpatrzenia odwołania od decyzji Wojewody [...] z dnia [...] września 2014 r.
Stan sprawy przedstawia się następująco:
Wojewoda [...] w dniu [...] września 2014 r. wydał decyzję odmawiającą stwierdzenia nieważności decyzji Prezydenta Miasta [...] z dnia [...] czerwca 1983 r. orzekającej o wywłaszczeniu za odszkodowaniem nieruchomości położonej w [...] przy ul. [...], obejmującej działki nr [...], [...] i [...], stanowiącej własność skarżącego;
Skarżący w dniu 19 września 2014 r. wniósł odwołanie od powyższej decyzji.
Wojewoda [...] pismem z dnia 26 września 2014 r. przekazał odwołanie skarżącego do Ministra Infrastruktury i Budownictwa
Pismem wniesionym w dniu 20 lipca 2015 r. skarżący wezwał organ do załatwienia sprawy w terminie do dnia 31 sierpnia 2015 r.
Następnie E.Z. pismem z dnia 2 listopada 2015 r. wniósł skargę na bezczynność Ministra Infrastruktury i Budownictwa, żądając nakazania Ministrowi wydania w terminie 30 dni decyzji w przedmiocie rozpatrzenia odwołania od decyzji Wojewody [...] z dnia [...] września 2014 r. oraz zasądzenie kosztów postępowania. W motywach skargi zauważono, że odwołanie nie zostało rozpatrzone, organ nie wskazał przyczyn niezałatwienia sprawy w terminie ani też terminu zakończenia postępowania.
Minister Infrastruktury i Budownictwa – w odpowiedzi na skargę – wniósł o oddalenie skargi. W uzasadnieniu organ wskazał, że szybkość prowadzonego postępowania nie może pozostawać w sprzeczności z obowiązkiem organu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz dokładnego wyjaśnienia sprawy. Stwierdził, że po uzupełnieniu materiału dowodowego i jego analizie, orzeczenie zostanie niezwłocznie wydane. W sprawie z uwagi na brak kluczowych akt konieczna była szczegółowa analiza pozyskanego materiału dowodowego nie związanego bezpośrednio z wywłaszczeniem, pod kątem odnalezienia informacji na temat przeprowadzonego wywłaszczenia i odtworzenia przebiegu postępowania. Aktualnie organ podjął czynności celem sprawdzenia czy przyznana wartość odszkodowania odpowiadała ówcześnie obowiązującym przepisom. Konieczne było zatem pozyskanie stosownych zarządzeń.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje: Skarga zasługuje na uwzględnienie.
Bezczynność organu administracji publicznej w rozumieniu art. 3 § 2 pkt 8 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi [(Dz. U. 2012 r. poz. 270, ze zm.) – dalej w skrócie: "P.p.s.a."] występuje m. in., gdy w prawnie ustalonym terminie organ ten nie podjął czynności w sprawie lub wprawdzie prowadził postępowanie w sprawie, ale mimo istnienia ustawowego obowiązku nie zakończył go wydaniem w terminie stosownego orzeczenia. Dla dopuszczalności skargi na bezczynność nie ma znaczenia okoliczność, z jakich powodów określony akt (decyzja, postanowienie, inny akt) nie został podjęty lub czynność nie została dokonana, a w szczególności czy bezczynność organu została spowodowana zawinioną lub niezawinioną opieszałością organu w ich podjęciu lub dokonaniu (T. Woś, H. Knysiak-Molczyk, M. Romańska, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi Komentarz, Wydawnictwo Prawnicze LexisNexis, Warszawa 2005, str. 86).
Skarga na bezczynność może być wniesiona po upływie terminu przewidzianego do załatwienia sprawy. Stosownie do art. 35 § 3 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego [(Dz. U. z 2016 r., poz.
73) – dalej w skrócie: "K.p.a."], załatwienie sprawy wymagającej postępowania wyjaśniającego powinno nastąpić nie później niż w ciągu miesiąca, a sprawy szczególnie skomplikowanej – nie później niż w ciągu dwóch miesięcy od dnia wszczęcia postępowania, zaś w postępowaniu odwoławczym – w ciągu miesiąca od dnia otrzymania odwołania. O każdym przypadku niezałatwienia sprawy w terminie określonym w art. 35 K.p.a. lub w przepisach szczególnych organ administracji publicznej jest obowiązany zawiadomić strony, podając przyczyny zwłoki i wskazując nowy termin załatwienia sprawy (art. 36 K.p.a. § 1). Ten sam obowiązek ciąży na organie administracji publicznej również w przypadku zwłoki w załatwieniu sprawy z przyczyn niezależnych od organu (art. 36 K.p.a. § 2).
Bezspornym w przedmiotowej sprawie jest, że wniesione w dniu 19 września 2014 r. do organu administracji odwołanie skarżącego nie zostało rozpatrzone, tak do dnia wniesienia skargi na jego bezczynność (2 listopada 2015 r.), jak i do dnia orzekania przez Sąd (12 lutego 2016 r.). Organ, w trakcie postępowania odwoławczego, trwającego już ponad 1,5 roku, również nie zawiadamiał skarżącego ani o przyczynach niezałatwienia przez niego sprawy w terminie wskazanym powyżej, ani też nie wskazał nowego terminu jej załatwienia.
I chociaż w pewnych sytuacjach i z uzasadnionych przyczyn, postępowanie może toczyć się dłużej, jednak ciężar wykazania szczególnych przesłanek obciąża w tym przypadku organ administracji, co wynika z treści art. 36 K.p.a. – powinność wskazania stronom przyczyn przedłużenia postępowania, nawet gdy przyczyny dłuższego rozpoznawania sprawy są niezależne od organu. Przeszkody te powinny były zostać wskazane przez organ, czego ten w niniejszej sprawie nie zrobił. Dopiero w odpowiedzi na skargę organ wskazał ogólnikowo na konieczność dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy oraz ustalenia wartości odszkodowania na podstawie zarządzeń wydanych w latach 80. XX wieku. Tego rodzaju wyjaśnienie przyczyn bezczynności, wskazane na etapie postępowania sądowoadministracyjnego, nie może być uznane za zadowalające, a Sąd z urzędu nie może dopatrzeć się przeszkód dla procedowania w sprawie w zakresie odwołania.
Organ przez wiele miesięcy nie podejmował czynności zmierzających do załatwienia sprawy, a jak już podjął, to w wyżej wskazanym czasookresie, zgromadził dwa dokumenty. Również mimo wezwania do usunięcia naruszenia prawa nie zakończył postępowania wydaniem decyzji.
Reasumując, wobec niezałatwienia sprawy przez organ administracji publicznej w terminie określonym art. 36 K.p.a., w tym i do dnia rozpoznania skargi, skargę należało uznać za zasadną i na mocy art. 149 § 1 pkt 1 i 3 w zw. z art. 119 pkt 4 P.p.s.a. orzec jak w sentencji. Sąd zobowiązał do rozpatrzenia odwołania wniesionego przez skarżącego Ministra Infrastruktury i Budownictwa ze względu na to, że rozporządzeniem Prezesa Rady Ministrów z dnia 17 listopada 2015 r. w sprawie szczegółowego zakresu działania Ministra Infrastruktury i Budownictwa (Dz.U. z 2015 r., poz. 1907) minister ten kieruje m. in. działem administracji rządowej jakim jest budownictwo, planowanie i zagospodarowanie przestrzenne oraz mieszkalnictwo (punkt I wyroku).
Następnie stwierdził, że organ dopuścił się bezczynności (punkt II orzeczenia) i wykazana bezczynność organu miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa (punkt III wyroku). Orzekając, jak w punkcie IV wyroku, Sąd miał na względzie, iż zgodnie z art. 200 P.p.s.a. w przypadku uwzględnienia skargi, skarżącemu przysługuje od organu administracji publicznej, który dopuścił się bezczynności, zwrot kosztów postępowania niezbędnych do celowego dochodzenia praw. Na podstawie tego przepisu, w zw. z art. 205 § 2 P.p.s.a., zasądzono na rzecz skarżącego koszty postępowania sądowego w kwocie 340 złotych.