Uzasadnienie
Dnia 23 marca 2011 r. B. S. wniosła do Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy dot. stwierdzenia nieważności decyzji [...] z dnia [...] września 1992 r. oraz [...] z dnia [...] sierpnia 1992 r. W piśmie tym zawarła również żądanie przekazania skargi na bezczynność w sprawie o wymeldowanie M. S. do sądu administracyjnego.
Organ wniósł o oddalenie skargi.
W związku z wątpliwościami, co do rzeczywistych intencji Skarżącej zarządzeniem z dnia 24 maja 2011 r. wezwano ją do jednoznacznego wskazania czy jej pismo kierowane do Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji jest w istocie skargą na bezczynność tegoż Ministra w przedmiocie załatwienia zażalenia z dnia 27 stycznia 2011 r. na bezczynność Wojewody [...] czy też kierowanym do Ministra wnioskiem o ponowne rozpatrzenie spraw dot. stwierdzenia nieważności decyzji z dnia [...] września 1992 r. nr [...] oraz z dnia [...] sierpnia 1992 r. nr [...] w terminie 7 dni, pod rygorem uznania, że pismo jest wnioskiem o ponowne rozpatrzenie spraw.
W odpowiedzi z dnia 1 czerwca 2011 r. (data prezentaty) Skarżąca wskazała, że jej pismo jest w szczególności skargą na odmowę rozpatrzenia jej zażalenia na bezczynność Wojewody [...] w przedmiocie rozpatrzenia odwołania w sprawie wymeldowania M. S..
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje
Skarga podlega odrzuceniu, albowiem wniesienie skargi w sprawie, która nie jest objęta kognicją sądu administracyjnego, musi skutkować takim rozstrzygnięciem.
Uprawnienia wojewódzkich sądów administracyjnych, określone przepisami m.in.: art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) oraz art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), zwanej dalej "ppsa", sprowadzają się do kontroli działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, tj. kontroli zgodności zaskarżonego aktu z przepisami postępowania administracyjnego, a także prawidłowości zastosowania i wykładni norm prawa materialnego.
Zgodnie z treścią art. 3 § 2 pkt 8 ppsa skarga na bezczynność organów służy, gdy organ nie wydaje w terminie: decyzji administracyjnej (art. 3 § 2 pkt 1 ppsa), postanowienia na które służy zażalenie albo które kończy postępowanie lub rozstrzyga sprawę co do istoty (art. 3 § 2 pkt 2 ppsa), postanowienia w postępowaniu egzekucyjnym lub zabezpieczającym, na które służy zażalenie (art. 3 § 2 pkt 3 ppsa), jak też nie wydaje innych niż wymienione aktów lub nie dokonuje czynności z zakresu administracji publicznej dotyczących przyznania, stwierdzenia lub uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa (art. 3 § 2 pkt 4 ppsa), oraz nie wydaje w terminie pisemnych interpretacji przepisów prawa podatkowego w indywidualnych sprawach (art. 3 § 2 pkt 4a ppsa).
Z powyższych regulacji wynika, że zaskarżenie bezczynności organu administracji publicznej do sądu administracyjnego jest dopuszczalne tylko w takim zakresie, w jakim dopuszczalne jest na mocy powołanych wyżej przepisów zaskarżenie decyzji, postanowień oraz innych aktów i czynności.
W myśl art. 37 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r., Nr 98 poz. 1071 tj. ze zm.), zwanej dalej "kpa" na niezałatwienie sprawy w terminie określonym w art. 35 lub ustalonym w myśl art. 36 stronie służy zażalenie do organu administracji publicznej wyższego stopnia. Organ ten uznając zażalenie za uzasadnione, wyznacza dodatkowy termin załatwienia sprawy oraz zarządza wyjaśnienie przyczyn i ustalenie osób winnych niezałatwienia sprawy w terminie, a w razie potrzeby także podjęcie środków zapobiegających naruszaniu terminów załatwiania spraw w przyszłości. Wniesienie zażalenia na podstawie art. 37 § 1 kpa ma zatem na celu likwidację bezczynności organu administracyjnego w trybie administracyjnym.
Ponadto wyczerpanie przez osobę zainteresowaną trybu zażaleniowego stanowi warunek formalny wystąpienia ze skargą do sądu administracyjnego na bezczynność procedującego w sprawie organu pierwszej instancji (art. 52 ppsa).
Zgodnie z utrwalonym poglądem prezentowanym zarówno w literaturze jak i orzecznictwie stanowisko organu wyższego stopnia wyrażone w trybie art. 37 § 1 kpa zapada w formie postanowienia, na które nie służy zażalenie (art. 141 § 1 kpa). Postanowienie to ma charakter wpadkowy (incydentalny), a zatem nie kończy postępowania w sprawie i nie zawiera rozstrzygnięcia co do istoty sprawy. Nie jest to więc postanowienie podlegające zaskarżeniu do sądu administracyjnego o jakim mowa w art. 3 § 2 pkt 2 ppsa. Nie jest to również inny akt lub czynność organu dotycząca przyznania, stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikającego z przepisów prawa (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 12 kwietnia 2001 r. sygn. akt IV SA 1866/00, ONSA 2002/4/144 oraz postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego: z dnia 8 lutego 1995 r., sygn. akt I SAB 86/94, ONSA 1996/1/39 r.; z dnia 13 marca 2001 r., sygn. akt I SAB 246/00, LEX 78952,).
W oparciu o powyższe należy stwierdzić, że skoro na postanowienie wydane w trybie art. 37 kpa nie przysługuje skarga do sądu administracyjnego, to tym samym skarga ta nie przysługuje na bezczynność organu polegającą na nie rozpoznaniu zażalenia wniesionego w trybie art. 37 § 1 kpa.
Stwierdzić należy, iż wniesione przez Skarżącą do Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji w dniu 23 marca 2011 r. pismo, jest również złożonym w trybie art. 37 § 1 kpa zażaleniem na niezałatwienie przez Wojewodę [...] sprawy w terminie.
Zatem skoro w związku z nie rozpoznaniem złożonego zażalenia na bezczynność Wojewody [...] Skarżąca wniosła do Sądu skargę na bezczynność Ministra w sprawie rozpatrzenia wniesionego zażalenia na bezczynność stwierdzić należy, iż skarga taka jest niedopuszczalna. Ponieważ postępowanie prowadzone na skutek takiego szczególnego środka prawnego (zażalenia w trybie art. 37 kpa) nie ma cech samodzielnego postępowania administracyjnego i nie zmierza do wydania aktu lub czynności podlegających kontroli sądowoadminsitracyjnej.
Z tego względu Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 w zw. z § 3 ppsa, skargę na bezczynność Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji odrzucił jako niedopuszczalną.
Ostatecznie wskazać należy, iż skarga do Sądu przysługuje wyłącznie na bezczynność organu administracji I instancji (oczywiście po uprzednim wyczerpaniu trybu zażaleniowego określonego w art. 37 kpa), a nie organu wyższego stopnia do którego wniesiono zażalenie.