Wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawiez 21 maja 2015 r., sygn. akt IV SAB/Wa 89/15

Uzasadnienie

P. H. K., reprezentowana przez pełnomocnika – radcę prawnego, wniosła skargę, zarzucając bezczynność Ministra Infrastruktury i Rozwoju przy rozpatrywaniu jej odwołania od decyzji Wojewody [...] z [...] lutego 2014 r.

Uzasadniając skargę, opisano przebieg sprawy, podnosząc

1. - odwołanie wpłynęło do organu II. instancji 16 kwietnia 2014 r.,
2. - w związku z tym, że sprawa nie została załatwiona w terminie, pismem z 16 maja 2014 r. Skarżąca wezwała organ do usunięcia naruszenia prawa, polegające na bezczynności przy rozpatrywaniu odwołania,
3. - 21 października 2014 r. Skarżąca ponownie wezwała organ do usunięcia naruszenia prawa.

Skarżąca wniosła o:

1. - zobowiązanie organu do wydania decyzji administracyjnej w określonym terminie,
2. - orzeczenie, że bezczynność ma miejsce z rażącym naruszeniem prawa,
3. - zasądzenie zwrotu kosztów postępowania sądowego.

W odpowiedzi na skargę organ administracji wniósł o jej oddalenie. Opisano również przebieg sprawy, wskazując:

1. - pismem z 6 maja 2014 r. organ odwoławczy wystąpił o nadesłanie wszystkich potwierdzeń odbioru decyzji wydanej w I. instancji,
2. - z uwagi na konieczność uzupełnienia materiału dowodowego sprawy oraz ustalenia stron postępowania, w tym ich aktualnych adresów, organ odwoławczy - pismem z 27 czerwca 2014 r. - wystąpił do Wydziału Udostępniania Danych Centrum Personalizacji Dokumentów Ministerstwa Spraw Wewnętrznych o przesłanie informacji o aktualnym adresie zamieszkania dwu stron postępowania; równolegle - pismami z 27 czerwca 2014 r. - organ zwrócił się do Wojewody [...] o przesłanie brakującej części akt sprawy oraz brakujących zwrotnych potwierdzeń odbioru,
3. - organ odwoławczy decyzją z [...] stycznia 2015 r., utrzymał w mocy decyzję Wojewody [...],
4. - niniejsze postępowanie, w celu prawidłowego rozpatrzenia odwołania skarżących, wymagało zgromadzenia całości materiału dowodowego, w tym ustalenia aktualnych adresów zamieszkania wszystkich jego stron,
5. - zgodnie z art. 10 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2013 r., poz. 267 ze zm.), zwanej dalej "K.p.a.", organy administracji publicznej są obowiązane zapewnić stronom czynny udział w każdym stadium postępowania, a - przed wydaniem decyzji - umożliwić im wypowiedzenie się, co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań; wydanie rozstrzygnięcia - z pominięciem ustaleń we wskazanym zakresie - skutkowałoby możliwością jego wadliwości, np. skierowania go do osoby niebędącej stroną postępowania; nie sposób zatem czynić organowi zarzutu, że nie podejmował wszelkich niezbędnych działań, zmierzających do wydania prawidłowego orzeczenia,
6. - organ II. instancji był zobowiązany do uzupełnienia materiału dowodowego (nieprzekazanych akt sprawy) i ustalenia aktualnych adresów stron, co miało wpływ na termin załatwienia sprawy, a podejmowane czynności nie miały charakteru pozornych, lecz były niezbędne, z uwagi na ciążące na organie obowiązki, wynikające z K.p.a.,
7. - postępowanie zostało zakończone decyzją z [...] stycznia 2015 r., (utrzymano w mocy decyzję Wojewody [...]),

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje

Bezczynność organu administracji publicznej, w rozumieniu art. 3 § 2 pkt 8 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012 r., poz. 270 ze zam.) ma miejsce, gdy w prawnie ustalonym terminie organ administracji nie podejmuje czynności w sprawie lub wprawdzie prowadził postępowanie w sprawie, ale - mimo istnienia ustawowego obowiązku - nie kończy go wydaniem w terminie stosownego aktu, lub nie podjął wymaganej czynności. Dla skuteczności skargi nie ma znaczenia, z jakich powodów określony akt nie został podjęty lub czynność nie została dokonana, a w szczególności czy przewlekłe prowadzenie postępowania zostało spowodowane zawinioną lub niezawinioną opieszałością organu w ich podjęciu lub dokonaniu (patrz: T. Woś, H. Knysiak-Molczyk, M. Romańska, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi Komentarz, Wydawnictwo Prawnicze LexisNexis, Warszawa 2005, str. 86).

Skarga może być wniesiona po upływie terminu przewidzianego do załatwienia sprawy, po wyczerpaniu środków zaskarżenia – zażalenie na przewlekłość albo wniosek o usunięcie naruszenia prawa, w myśl art. 37 K.p.a. W rozpoznawanym przypadku czyniły zadość temu wymaganiu dwa pisma skarżącej – z 16 maja i 21 października 2014 r.. Przepisy nie zakreślą wymaganego minimalnego bądź maksymalnego okresu pomiędzy wykorzystaniem środków, wskazanych w art. 37 § 1 K.p.a. w zw. z art. 52 ustawy z - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, a wniesieniem skargi.

Stosownie do art. 35 § 3 K.p.a. załatwienie sprawy, wymagającej postępowania wyjaśniającego, powinno nastąpić nie później niż w ciągu miesiąca, a sprawy szczególnie skomplikowanej - nie później niż w ciągu dwóch miesięcy od dnia wszczęcia postępowania. Jednak termin rozpatrzenia sprawy w postepowaniu odwoławczym (jak w danym przypadku) został zakreślony na jeden miesiąc. O każdym przypadku niezałatwienia sprawy w terminie, określonym w art. 35 K.p.a. organ administracji publicznej jest obowiązany zawiadomić strony, podając przyczyny zwłoki i wskazując nowy termin załatwienia sprawy (art. 36 K.p.a.).

Z akt sprawy wynika, że odwołanie (z 7 marca 2013 r.) wpłynęło do organu II. instancji 16 kwietnia 2014 r. Pomimo pisma skarżącej z 21 października 2014 r. organ nie podjął żadnych czynności w sprawie do stycznia 2015 roku, a jego ostatnie czynności to stosowne wystąpienia z lipca 2014 roku. Okres od czerwca 2014 roku do stycznia następnego roku był czasem bezczynności w sprawie, organ bowiem nie występował z przynagleniem o udzielenie stosownych informacji bądź dostarczenie dokumentów ani też nie orzekał w sprawie, pomimo terminu wynikającego z art. 35 § 3 K.p.a. W tej sytuacji bez znaczenia jest okoliczność czy stosowne informacja bądź dokumenty były niezbędne dla załatwienia sprawy. O wystąpieniu przyczyn niezależnych od organu, w rozumieniu art. 35 §. 5 K.p.a. możnaby mówić jedynie gdyby podejmował on, we wskazanym okresie, czynności zmierzające do stosownie, szybkiego załatwienia sprawy (np. monity, o ile potrzebne informacje czy dokumenty nie były przedkładane, wobec stosownych wystąpień).

Jak przyjęto obecnie w judykaturze, załatwienie sprawy administracyjnej przed wyrokowaniem sądu, nie wyłącza zasadności orzekania w przedmiocie bezczynności organu w toku postępowania - przed wydaniem decyzji czy innego aktu. Sąd odstępuje wówczas jedynie od zobowiązania organu do wydania orzeczenia w stosownym terminie, lecz umarza postępowanie w tym zakresie.

Reasumując, wobec niezałatwienia sprawy przez organ administracji publicznej w terminie określonym w art. 35 K.p.a., skargę należało uznać za zasadną.

Kwalifikując bezczynność organu, jako niemającą charakteru rażącego, Sąd miał na uwadze, że organ generalnie podjął właściwe czynności w celu jej załatwienia, a po części zwłoka w procedowaniu wynikała z konieczności uzupełnienia materiałów sprawy i uzyskania stosownych informacji (przesłanki z art. 35 § 5 K.p.a.).

W ocenie Sądu zasadnym było także wymierzenie z urzędu organowi grzywny, a stosowną jej wysokością jest w danym przypadku kwota 100 złotych.

Z powyższych względów, na podstawie art. 149 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzeczono jak w pkt 1-4 sentencji wyroku. O kosztach postępowania orzeczono w pkt 5 sentencji wyroku na podstawie art. 200 w zw. z art. 205 § 2 ustawy oraz § 14 ust. 2 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu (Dz. U. z 2013 r., poz. 490). Na koszty te składają się: kwota 100 zł uiszczona tytułem wpisu od skargi, kwota 17 zł uiszczona tytułem opłaty skarbowej od pełnomocnictwa oraz kwota 240 zł tytułem wynagrodzenia radcowskiego.

1. - ---------------------- 2