Uzasadnienie
Skarżąca A. P. reprezentowana przez pełnomocnika wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na bezczynność Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi w przedmiocie rozpoznania wniosku z dnia 11 września 2007 r. o stwierdzenie nieważności decyzji Naczelnika Gminy [...]z dnia [...]października 1981 r. nr [...]o przejęciu na rzecz Państwa bez odszkodowania nieruchomości będącej własnością A. P. o obszarze [...]ha obejmującej działki nr [...]i [...]położone w U. W skardze zarzucono Ministrowi naruszenie art. 35 i 36 kpa w związku art. 12 kpa poprzez niepodjęcie rozstrzygnięcia w ustawowo wymaganym terminie. Podniesiono, iż pismem z dnia 3 grudnia 2007 r. skarżąca wniosła o wyjaśnienie przyczyn bezczynności organu i wskazanie terminu merytorycznego załatwienia sprawy. W odpowiedzi na wniosek, pismem z dnia 7 października 2008 r. organ wyznaczył termin rozpoznania sprawy na I kwartał 2009 r. Nie mniej jednak do dnia dzisiejszego nie zapadło rozstrzygnięcie w przedmiotowej sprawie, co czyni skargę na bezczynność organ w pełni uzasadnioną.
W odpowiedzi na skargę Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi wniósł o jej oddalenie.
Organ wyjaśnił, iż po złożeniu przez stronę wniosku z dnia 11 września 2007 r., pismem z 23 stycznia 2008 r. wystąpił do [...]Urzędu Wojewódzkiego w O. o nadesłanie akt przedmiotowej sprawy. Akta zostały nadesłane przy piśmie z dnia 6 marca 2008 r.
Następnie Minister pismem z 7 października 2008 r. poinformował pełnomocnika wnioskodawczyni, iż złożony wniosek - z powodu napływu dużej ilości tego typu spraw i konieczności ich rozpatrywania według kolejności zgłoszeń -rozpatrzony zostanie w I kwartale 2009 r.
Pismem z dnia 28 kwietnia 2009 r. Minister przesłał akta niniejszej sprawy do [...]Urzędu Wojewódzkiego w O. z prośbą o udzielenie dokładnych informacji dotyczących aktualnego stanu prawnego przejętej na rzecz Państwa nieruchomości. Powyższe był niezbędne do ustalenia wszystkich stron postępowania i poinformowania ich o prowadzonym postępowaniu (art. 10 kpa). Odpowiedzi w przedmiotowej sprawie [...]Urząd Wojewódzki w O. udzielił pismem z dnia 22 maja 2009 r.
IV SAB/Wa 91/09
Następnie Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi pismem z dnia 3 czerwca 2009 r. poinformował strony niniejszego postępowania o tym, iż zgromadzone w sprawie dokumenty dają podstawę do podjęcia decyzji, w związku z tym zainteresowane strony mogą w terminie 14 dni od dnia otrzymania pisma, zapoznać się z zebranymi dowodami i materiałami.
Ostatecznie Minister podniósł, iż rozpatrzenie niniejszej sprawy nastąpi niezwłocznie po upływie terminu przewidzianego na zapoznanie się z zebranymi dowodami i materiałami.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje
Skarga zasługuje na uwzględnienie.
Stosownie do art. 35§1 k.p.a. organy administracji publicznej obowiązane są załatwiać sprawy bez zbędnej zwłoki. Załatwienie sprawy wymagającej przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego winno nastąpić nie później niż w ciągu miesiąca, a sprawy szczególnie skomplikowanej, nie później niż w ciągu dwóch miesięcy od wszczęcia postępowania.
W orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego podkreśla się, iż w sprawach dotyczących rozpoznawania skarg na bezczynność organów administracji publicznej Sąd, orzeka biorąc za podstawę stan rzeczy istniejący w chwili zamknięcia rozprawy poprzedzającej wydanie orzeczenia, a nie w chwili złożenia skargi (por. wyrok NSA z dnia 29 kwietnia 1998r. sygn. akt I SAB/GD 29/96, niepublikowany, wyrok NSA z dnia 16 września 1998r. sygn. akt IV SAB 37/98, niepublikowany). Celem skargi na bezczynność nie jest bowiem samo stwierdzenie, iż organ administracji pozostawał w bezczynności, lecz spowodowanie ustania tego stanu. Wynika to z art. 149 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270, ze zm.), w myśl którego Sąd uwzględniając skargę na bezczynność organów w sprawach określonych w art. 3§2 pkt 1 -4 tej ustawy może tylko zobowiązać organ administracji publicznej do wydania w określonym terminie aktu lub dokonania czynności lub stwierdzenia, albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa.
Odnosząc powyższe do stanu niniejszej sprawy należy wskazać, iż powoływanie się przez organ w odpowiedzi na skargę na okoliczność, iż pismem z dnia 3 czerwca 2009r. poinformowano strony postępowania o tym, iż zgromadzone w sprawie dokumenty dają podstawę do podjęcia przez Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi
IV SAB/Wa 91/09 decyzji, a strony mogą w terminie 14 dni od dnia otrzymania tego pisma zapoznać się z zebranymi dowodami i materiałem, rozpatrzenie zaś sprawy nastąpi po upływie powyższego terminu, co oznacza, że organ nie pozostaje w bezczynności - nie jest trafne.
Do dnia wydania orzeczenia przez Sąd sprawa administracyjna nie została zakończona, nie wydano bowiem decyzji kończącej postępowanie w sprawie rozpoznania wniosku.
Zauważyć należy, że w rozpoznawanej sprawie trudno mówić o bezczynności organu. Wniosek został złożony przez skarżąca w dniu 11 września 2007r. Dopiero po interwencji pełnomocnika A. P. organ w dniu 23 stycznia 2008r. zwrócił się do [...]Urzędu Wojewódzkiego o nadesłanie stosowanych dokumentów. Pismem z dnia 7 października 2008r. poinformowano pełnomocnika A. P., iż sprawa zostanie rozpatrzona w I kwartale 2009r., z powodu napływu dużej ilości tego rodzaju spraw i konieczności ich rozpatrywania według kolejności zgłoszeń. W tym miejscu z podkreślić należy, że natłok wpływających do organu administracji publicznej spraw i niemożliwość ich załatwienia z powodu "zbyt dużej" liczby w terminach zakreślonych w Kodeksie postępowania administracyjnego nie może być uznane za usprawiedliwiona przeszkodę niezałatwienia ich w terminie. W zakreślonym przez siebie terminie to jest I kwartale 2009r. sprawa nie została rozstrzygnięta, a dopiero 29 kwietnia 2009r. Ministerstwo Rolnictwa i Rozwoju Wsi zwróciło się ponownie do [...] Urzędu Wojewódzkiego w O. o nadesłanie stosownej dokumentacji.
Strona zaś nie została poinformowana z jakich przyczyn nie dochowano terminu załatwienia jej sprawy w myśl art. 36 k.p.a. Zauważyć należy, że zwracając się ponownie do tego samego organu o nadesłanie informacji oraz dokumentacji przedłużono tym samym czas załatwienia sprawy. Mając na względzie termin, w którym powinna być wydana decyzja, organ winien ocenić na wstępie jakie kwestie w danej sprawie będą wymagały wyjaśnienia i odpowiednio do tej oceny poprowadzić postępowanie wyjaśniające, tak aby sprawa była załatwiona bez zbędnej zwłoki.
Skoro merytoryczne rozpatrzenie sprawy nie znalazło miejsca do dnia wydania wyroku, zawarty w skardze zarzut bezczynności organu z uwagi na niezałatwienie sprawy w przewidzianym ustawowo terminie zgodnie z treścią art. 35 k.p.a. należało uznać za uzasadniony.
IV SAB/Wa 91/09
Mając powyższe na uwadze, Sąd na podstawie art. 149 oraz 200 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) orzekła jak w sentencji.