Uzasadnienie
W dniu 6 kwietnia 2016 r. M. W. (dalej: skarżący) wniósł do Prezesa Sądu Rejonowego w Z. o udostępnienie informacji publicznej w zakresie niezanonimizowanych skanów dokumentów ze sprawy sygn. akt [...], to jest skanu wyroku, skanu protokołu z rozprawy z dnia 16 lutego 2016 r. oraz skanu aktu oskarżenia wniesionego przez prokuraturę.
Pismem z dnia 19 kwietnia 2016 r. - doręczonym dnia 20 kwietnia 2016 r. - Prezes Sądu Rejonowego poinformowała wnioskodawcę, że zgodnie z ustawą z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz.U.2015 r., poz. 2058 ze zm. dalej: u.o.d.i.p.) oraz z ustawą z dnia 29 sierpnia 1997 r. o ochronie danych osobowych (Dz.U. z 2015, poz. 2135 ze zm.) nie jest możliwe udostępnienie niezanonimizowanych skanów żądanych we wniosku dokumentów, uzasadniając szczegółowo przyczyny odmowy.
W dniu 25 kwietnia 2016 r. skarżący wniósł skargę na bezczynność Prezesa Sądu Rejonowego w Z., stwierdzając że żądane dokumenty z akt sądowych procesu karnego byłego [...] w Z. oskarżonego o posługiwanie się fałszywym dyplomem [...] mają charakter informacji publicznej i powinny być udostępnione niezanonimizowane zgodnie z wnioskiem dziennikarza.
W odpowiedzi na skargę Prezes Sądu Rejonowego w Z. uznała za chybiony zarzut skarżącego co do bezczynności w rozpatrzeniu wniosku z dnia 6 kwietnia 2016 r., albowiem skarżący w dniu 20 kwietnia 2016 r. otrzymał informację w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej. Organ orzekający stwierdził, że w przedmiocie udostępniania informacji publicznej bezczynność organu ma miejsce wówczas, gdy wniosek dotyczy dostępu do informacji będącej informacją publiczną w rozumieniu cytowanej ustawy, a organ nie podejmuje żadnych działań i nie udziela żadnej odpowiedzi, co nie ma miejsca w niniejszej sprawie. Zgodnie z art. 1 ust 1 u.o.d.i.p. każda informacja o sprawach publicznych stanowi informację publiczną w rozumieniu ustawy i podlega udostępnieniu i ponownemu wykorzystywaniu na zasadach i w trybie określonym w ustawie. Dostęp do informacji publicznej nie ma charakteru absolutnego i może podlegać ograniczeniom, o czym świadczy treść art. 61 ust. 3 Konstytucji RP.
Zgodnie z nim ograniczenie prawa do uzyskiwania informacji określonych w ust. 1 i 2 może nastąpić wyłącznie ze względu na ochronę wolności i praw innych osób i podmiotów gospodarczych oraz ochronę porządku prawnego, bezpieczeństwa lub ważnego interesu państwa. Przepis art. 5 ust. 2 u.o.d.i.p. konkretyzuje powyższą zasadę, wskazując wprost na prywatność osoby fizycznej lub tajemnicę przedsiębiorcy. Osobny katalog wartości chronionych zawierają przepisy ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. o ochronie danych osobowych. Zgodnie z art. 6 cytowanej ustawy za dane osobowe uważa się wszelkie informacje dotyczące zidentyfikowanej lub możliwej do zidentyfikowania osoby fizycznej. Osobą możliwą do zidentyfikowania jest osoba, której tożsamość można określić bezpośrednio lub pośrednio, w szczególności przez powołanie się na numer identyfikacyjny albo jeden lub kilka specyficznych czynników określających jej cechy fizyczne, fizjologiczne, umysłowe, ekonomiczne, kulturowe lub społeczne.
Z zestawienia tych dwóch wartości, tj. zasady jawności informacji publicznych oraz obowiązku ochrony prywatności, tajemnic przedsiębiorcy i danych osobowych osób fizycznych, można wyprowadzić wniosek, że możliwe jest udostępnianie informacji publicznej ale w sposób nie naruszający wskazanych dóbr chronionych (wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 11 stycznia 2013 r. sygn. akt I OSK 2267/12). Ustawa o ochronie danych osobowych stanowi lex specialis w stosunku do ustawy o dostępie do informacji publicznej, tym samym nie było możliwe udostępnienie danych, które ułatwiałyby zidentyfikowanie osoby fizycznej (art. 6 ust. 1 ustawy z 1997 r. o ochronie danych osobowych), o przyczynach odmowy wnioskodawca został poinformowany.
Mając na uwadze powyższe, zdaniem organu orzekającego, nie było możliwe udostępnienie niezanonimizowanych skanów żądanych we wniosku dokumentów z akt sprawy sygn. [...] to jest skanów wyroku, protokołu z rozprawy z dnia 16 lutego 2016 r. oraz aktu oskarżenia wniesionego przez prokuraturę. Zgodnie z art. 3 a ustawy z dnia z dnia 26 stycznia 1984 r. Prawo prasowe (Dz.U. z 1984, nr 5, poz. 24 ze zm.) w zakresie prawa dostępu prasy do informacji publicznej stosuje się przepisy ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej. Nie ma żadnych wątpliwości, że prawo dziennikarza do dostępu do informacji publicznej kształtuje się identycznie jak prawo każdego innego podmiotu mieszczącego się w zakresie podmiotowym ustawy o dostępie do informacji publicznej. Wnioskodawca winien wykazać, że jest dziennikarzem przedkładając co najmniej legitymację prasową, aby wniosek mógł zostać ewentualnie uwzględniony na podstawie przepisów prawa prasowego w zw. z art. 3 a ustawy o ochronie danych osobowych.
Na marginesie Prezes Sądu wskazała, że wnioskodawca wraz z wnioskiem z dnia 6 kwietnia 2016 r. nie przedłożył żadnego dokumentu potwierdzającego, że jest dziennikarzem.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
Zgodnie z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (j.t. Dz. U. z 2016 r., poz. 718.), dalej: p.p.s.a., Sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem i obejmuje m.in. orzekanie w sprawach skarg na bezczynność organów w postępowaniach, kończonych decyzją administracyjną (art. 3 § 2 pkt 8 w zw. z pkt 1 p.p.s.a.).
Sąd uwzględniając skargę na bezczynność organów, zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu lub dokonania czynności lub stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku, wynikających z przepisu prawa (art. 149 p.p.s.a.). Oznacza to, że celem skargi do sądu administracyjnego na "bezczynność" organu administracji, jest doprowadzenie do wydania przez ten organ decyzji administracyjnej (lub innego aktu) w sprawie wszczętej żądaniem strony.
Bezsporne w sprawie jest to, iż skarżący wystąpił z wnioskiem o udostępnienie mu informacji publicznej w postaci niezanonimizowanych skanów dokumentów ze sprawy sygn. akt [...], to jest skanu wyroku, protokołu z rozprawy z dnia 16 lutego 2016 r. oraz aktu oskarżenia wniesionego przez prokuraturę. W odpowiedzi organ orzekający udzielił skarżącemu pisemnej informacji, że żądane dokumenty nie stanowią informacji publicznej w rozumieniu ustawy o dostępie do informacji publicznej.
Zgodnie z treścią art. 2 ust. 1 u.o.d.i.p., każdemu przysługuje, z zastrzeżeniem art. 5 u.o.d.i.p. dostęp do informacji publicznej w sposób i w formie zgodnych z wnioskiem, chyba że środki techniczne, którymi dysponuje podmiot zobowiązany do jej udostępnienia, tego nie umożliwiają. Regulacja art. 16 ust. 1 u.o.d.i.p. przesądza, iż odmowa udostępnienia informacji publicznej oraz umorzenie postępowania w sprawie udostępnienia informacji publicznej w przypadku określonym w art. 14 ust. 2 u.o.d.i.p. następują w formie decyzji administracyjnej.
Z treści przepisów ustawy o dostępie do informacji publicznej wynika, że postępowanie w sprawie z wniosku o udostępnienie takiej informacji może zakończyć się w trojaki sposób. Po pierwsze, uwzględnienie wniosku następuje poprzez udostępnienie informacji, czyli czynność materialno – techniczną. Następnie, w określonych sytuacjach organ orzekający odmawia udzielenia informacji bądź umarza postępowanie w drodze decyzji administracyjnej.
W stanie faktycznym sprawy, Prezes Sądu pismem z dnia 19 kwietnia 2016 roku w istocie rzeczy orzekła, że wniosek skarżącego o udostępnienie informacji nie może zostać uwzględniony. Pismo to, określa organ załatwiający sprawę, adresata, zawiera rozstrzygnięcie (odmowę uwzględnienia wniosku), datę i podpis osoby reprezentującej organ orzekający. W ocenie składu orzekającego pismo to stanowi zatem decyzję administracyjną. Zgodnie z tezami wyroku NSA z dnia 20 lipca 1981 roku, sygn. akt: SA 1163/81 (publ. OSP 1982/9/169), pisma zawierające rozstrzygnięcia w sprawie załatwianej w drodze decyzji są decyzjami, pomimo nieposiadania w pełni formy przewidzianej w art. 107 § 1 Kodeksu postępowania administracyjnego, jeśli tylko zawierają minimum elementów niezbędnych dla zakwalifikowania ich jako decyzji. Do takich elementów należy zaliczyć: oznaczenie organu administracji wydającego akt, wskazanie adresata aktu, rozstrzygnięcie o istocie sprawy oraz podpis osoby reprezentującej organ administracji.
Analizując treść wskazanego pisma w kontekście zacytowanego orzeczenia, które skład orzekający w niniejszej sprawie podziela, należy stwierdzić, że pismo organu datowane na dzień 19 kwietnia 2016 roku stanowi rozstrzygnięcie w sprawie wniosku o udostępnienie informacji publicznej. Konsekwencją powyższego jest uznanie, że postępowanie w sprawie zostało zakończone. Prezes Sądu tym samym nie pozostaje w bezczynności.
Jak wynika z treści powyższego pisma nie zawierało ono pouczenia o dopuszczalności, terminie i sposobie wniesienia odwołania. Brak takiego pouczenia pozbawił stronę możliwości kwestionowania jego treści. Skarżący może to jednak uczynić wnosząc wraz ze stosownym odwołaniem wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania.
Z uwagi na to, iż w niniejszej sprawie Sąd Administracyjny rozstrzygał tylko kwestię bezczynności Prezesa Sądu, poza zakresem jego orzekania pozostała kwestia merytorycznego rozstrzygnięcia sprawy. Sąd nie badał tym samym zasadności odmowy uwzględnienia wniosku skarżącego o udostępnienie informacji publicznej w sposób podany we wniosku.
Wobec powyższego Sąd orzekł jak w wyroku na mocy art. 151 p.p.s.a.