Uzasadnienie
Decyzją z dnia [...] sierpnia 2013 r., nr [...] wydaną przez Kierownika Zespołu Terenowej Pracy Socjalnej Nr [...] w Miejskim Ośrodku Pomocy Społecznej we W[...] – działającego z upoważnienia Prezydenta W[...] - odmówiono Z. R. (dalej: wnioskodawca, strona, skarżący) przyznania zasiłku celowego na opłacenie zaległości za energię elektryczną, zakup pralki automatycznej, na remont mieszkania, na zakup ciepłej odzieży, butów spodni, koszuli i kurtki na zimę.
Strona wniosła do Samorządowego Kolegium Odwoławczego we W.(dalej Kolegium) podanie z dnia 20 sierpnia 2013 r. zatytułowane: "Skarga o stwierdzenie niezgodności z prawem decyzji ostatecznych Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej – ZTPS[...] [...] z dnia [...] sierpnia 2013 r. o sygn. [...];[...];[...]; o odmowie udzielenia pomocy w sprawie na wniosek z dnia 2 lipca 2013 r. z uwagi na utrudnienia z mojej strony".
Kolegium - działając na podstawie art. 64 § 2, w związku z art. 63 § 2 k.p.a.- wezwało stronę pismem z dnia 31 października 2013 r. do sprecyzowania żądania, w szczególności poprzez wskazanie, czy wnosi: odwołania od trzech decyzji z dnia [...] sierpnia 2013 r., czy wnioski o stwierdzenie ich nieważności.
W odpowiedzi na powyższe wezwanie strona w piśmie z dnia 6 listopada 2013 r. zatytułowanym "Riposta" wyjaśniła, że domaga się stwierdzenia nieważności decyzji z dnia [...] sierpnia 2013 r. oraz zmiany tych decyzji na podstawie art. 154 k.p.a.
Z materiału aktowego sprawy wynika,że decyzją z dnia [...] grudnia 2013 r., nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze we W. na odmówiło stwierdzenia nieważności wydanej z upoważnienia Prezydenta W. decyzji z dnia [...] sierpnia 2013 r., nr [...]. Z kolei podanie strony z dnia 20 sierpnia 2013 r., w części zawierającej żądanie zmiany, na podstawie art. 154 k.p.a., decyzji z dnia [...] sierpnia 2013 r. Kolegium pismem z dnia 24 grudnia 2013 r., przekazało Prezydentowi W. W tym zakresie Kolegium wyjaśniło, że nie wydało decyzji, których zmian żąda strona, a zatem nie jest właściwe do ich weryfikacji w trybie art. 154 k.p.a. Wspomniane pisma z dnia 24 grudnia 2013 r. zostały doręczone stronie dnia 13 stycznia 2014 r.
Podaniem z dnia 13 stycznia 2014 r. strona wezwała Kolegium do usunięcia naruszenia prawa dotyczącego niezałatwienia sprawy weryfikacji decyzji z dnia [...] sierpnia 2013 r., na podstawie art. 154 k.p.a.
Postanowieniem z dnia [...] lutego 2014 r., nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze we W. umorzyło postępowanie w sprawie zarzucanej bezczynności Kolegium w rozpatrzeniu podania z dnia 20 sierpnia 2013 r. w trybie art. 154 k.p.a.
Podaniem z dnia 26 marca 2014 r. strona wezwała Kolegium po raz kolejny do usunięcia naruszenia prawa dotyczącego niezałatwienia sprawy weryfikacji decyzji z dnia [...] sierpnia 2013 r. na podstawie art. 154 k.p.a.
Postanowieniem z dnia [...] kwietnia 2014 r., nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze we W. ponownie umorzyło postępowanie w sprawie zarzucanej bezczynności w rozpatrzeniu podania z dnia 20 sierpnia 2013 r. w trybie art. 154 k.p.a.
Skarżący wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu na przewlekłość Samorządowego Kolegium Odwoławczego we W. w załatwieniu podania z dnia 20 sierpnia 2013 r. i w kwestii weryfikacji decyzji Prezydenta W. z dnia [...] sierpnia 2013 r., nr [...].
W uzasadnieniu skargi skarżący podniósł, że w dniu 20 sierpnia 2013 r. złożył odwołanie od decyzji z dnia [...] sierpnia 2013 r. domagając się stwierdzenia nieważności tej decyzji w oparciu o art. 156 § 1 i zmiany decyzji w oparciu o art. 154 k.p.a. ze względu na słuszny interes strony. Wskazał, że w dniu [...] grudnia 2013 r., tj. po czterech miesiącach Kolegium "raczyło" wydać decyzję, którą odmówiono stwierdzenia nieważności decyzji Prezydenta W. z dnia [...] sierpnia 2013 r. Skarżący zarzucił, ze odmawia mu się ponownego rozpatrzenia sprawy rozstrzygniętej decyzją z dnia [...] grudnia 2013 r., mimo w terminie złożonego wniosku. Odmawia się mu również weryfikacji decyzji Prezydenta W. z dnia [...] sierpnia 2013 r. w oparciu o art. 154 k.p.a.
W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze we W. przedstawiło stan faktyczny i prawny sprawy oraz wniosło o umorzenie postępowania w sprawie zarzucanej przewlekłości organu.
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu zważył, co następuje
Ustawą z dnia 3 grudnia 2010 r. o zmianie ustawy Kodeks postępowania administracyjnego oraz ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2011 r. Nr 6, poz. 18 ze zm.) została wprowadzona od 11 kwietnia 2011 r. zarówno w procedurze administracyjnej, jak i procedurze sądowo-administracyjnej możliwość skarżenia przewlekłości postępowania obok dotychczasowego skarżenia bezczynności organu.
Ustawodawca nowelizując przepisy we wskazanym wyżej zakresie nie określił jednak zakresu terminologicznego pojęcia "przewlekłe prowadzenie postępowania", a zatem w tej kwestii należałoby oprzeć się na wypracowanym stanowisku w doktrynie i orzecznictwie sądowo-administracyjnym. W związku z tym przez pojęcie "przewlekłego prowadzenia postępowania" należy rozumieć sytuacje prowadzenia postępowania w sposób nieefektywny, poprzez wykonywanie czynności w dużym odstępie czasu, bądź wykonywaniu czynności pozornych, powodujących że formalnie organ nie jest bezczynny (J. Drachal, J. Jasielski, R. Stankiewicz "Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi" Komentarz pod red. R. Hausera i M. Wierzbowskiego, Warszawa 2011), ewentualnie mnożenie przez organ czynności dowodowych ponad potrzebę wynikającą z istoty sprawy (J. Borkowski w: B. Adamiak, J. Borkowski: "Kodeks postępowania administracyjnego", Komentarz, Warszawa 2011), czy też jako stan, w którym organ administracyjny w sposób nieuzasadniony "przedłuża" termin załatwienia sprawy w trybie art. 36 § 2 k.p.a., powołując się na niezależne od niego przyczyny uniemożliwiające dotrzymanie terminu podstawowego (Z. Kmieciak, Przewlekłość postępowania administracyjnego, Państwo i Prawo 2011/6/30).
Z kolei w orzecznictwie sądowo-administracyjnym wyrażono pogląd, że "przez przewlekłość postępowania należy rozumieć takie stany faktyczne, które nie są zawarte w pojęciu "bezczynności organu". Są to więc przypadki prowadzenia postępowania w sprawach indywidualnych – co do zasady jeszcze przed upływem terminu do załatwienia sprawy, w sposób nieefektywny, poprzez wykonywanie czynności w dużym odstępie czasu, bądź wykonywanie czynności pozornych, powodujących, że formalnie organ nie jest bezczynny". (zob. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 16 stycznia 2012 r., sygn. akt II SAB/Gl 38/11). Wskazano również,że przewlekłość w prowadzeniu postępowania wystąpi wówczas, gdy "organ nie załatwia sprawy w terminie, nie pozostając jednocześnie w bezczynności, a podejmowane przez ten organ czynności procesowe nie charakteryzują się koncentracją niezbędną w świetle art. 12 k.p.a. ustanawiającego zasadę szybkości postępowania, względnie mają charakter czynności pozornych, nie istotnych dla merytorycznego załatwienia sprawy" (zob. wyroki: Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 25 sierpnia 2011 r. sygn. akt II SAB/Po 42/11, Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 8 listopada 2011 r., sygn. akt II SAB/ Łd 45/11 i Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 11 stycznia 2012 r., sygn. akt II SAB/Kr 143/11).
Inaczej rzecz ujmując przewlekłe prowadzenie przez organ postępowania administracyjnego zaistnieje wówczas, gdy będzie mu można skutecznie przedstawić zarzut niedochowania należytej staranności w takim zorganizowaniu postępowania administracyjnego, aby zakończyło się ono w rozsądnym terminie, względnie zarzut przeprowadzania czynności (w tym dowodowych) pozbawionych dla sprawy jakiegokolwiek znaczenia. Wobec tego rozumując a contrario nie sposób przypisać organowi przewlekłego prowadzenia postępowania w sytuacji, gdy podejmuje on wszelkie możliwe, a konieczne dla zakończenia postępowania działania, które jednakże z przyczyn niezależnych od organu nie przynoszą oczekiwanego skutku, w postaci zakończenia postępowania administracyjnego.
Z przywołanych powyżej tez jednoznacznie wynika:
- - po pierwsze, że pojęcie "przewlekłości postępowania administracyjnego", obejmować będzie zatem opieszałe, niesprawne i nieskuteczne działanie organu, w sytuacji gdy sprawa mogła być załatwiona w terminie krótszym, jak również nieuzasadnione przedłużanie terminu załatwienia sprawy,
- - po drugie, że opisywane pojęcie ma inny zakres znaczeniowy niż pojęcie "bezczynność organu".
Podsumowując tę część rozważań stwierdzić należy,że skarga na przewlekłość postępowania dotyczy sytuacji, w której organ wprawdzie prowadził postępowanie, ale - mimo ustawowego obowiązku - nie zakończył go wydaniem w terminie decyzji, postanowienia lub innego aktu albo nie podjął stosownej czynności.
Z taką sytuacją nie mamy jednak do czynienia w badanej sprawie, bowiem sformułowany w skardze zarzut przewlekłości postępowania, polegającej na nierozpatrzeniu przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze we W. we właściwym terminie podania z dnia [...] sierpnia 2013 r. nie zasługuje na uwzględnienie. Decyzję orzekająca merytorycznie o żądaniu strony w tej sprawie Kolegium wydało w dniu [...] grudnia 2013 r., po rozpatrzeniu żądania strony, które zostało doprecyzowane pismem z dnia 6 listopada 2013r. A zatem zostało ono załatwione w terminie przewidzianym do załatwienia sprawy, o którym mowa w art. 35 § 3 k.p.a. Również w powyższym terminie - poza wspomnianą wyżej decyzją- Kolegium pismem z dnia 24 grudnia 2013 r., przekazało Prezydentowi W. jako organowi właściwemu do weryfikacji w trybie art. 154 k.p.a. decyzji z dnia [...] sierpnia 2013 r. nr [...] podanie strony z dnia 20 sierpnia 2013 r., w części zawierającej żądanie zmiany tej decyzji w tym trybie.
Natomiast materiał aktowy badanej sprawy nie wskazuje na to,że organ podejmował jakiekolwiek inne, pozorne czynności, które mogłyby przemawiać za przewlekłością postępowania. Takich okoliczności zresztą nie wskazuje sam skarżący, a jedynie manifestuje swoje niezadowolenie z treści podjętego w jego sprawie rozstrzygnięcia organu. Oceniając z tego punktu widzenia prezentowane przez skarżącego stanowisko stwierdzić należy,że sposób załatwienia jego sprawy, zawarty w konkretnym rozstrzygnięciu organu strona może kwestionować w drodze wykorzystania stosownych środków zaskarżenia w toku administracyjnego postępowania, a następnie w ramach kontroli sądowo-administracyjnej.
Z powyższych względów nie ma podstaw do uznania, że organ dopuścił się przewlekłości w sprawie w omawianym wyżej zakresie,albowiem wniosek strony został załatwiony w terminie określonym do jej rozpatrzenia, przy wykorzystaniu prawnej formy działania, przewidzianej procedurą administracyjną
Stwierdzenie powyższego oznacza,że skarga na przewlekłość postępowania przedstawia się jako bezzasadna, co obligowało Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu do jej oddalenia na podstawie art. 151 p.p.s.a.