Uzasadnienie
Przedmiotem skargi J. K. (dalej: strona, skarżący) jest bezczynność Prokuratora Rejonowego w Zgorzelcu (dalej: organ) w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej na wniosek z dnia 3 listopada 2022 r. Skarżący wniósł o zobowiązanie organu do udostępnienia wnioskowanej informacji, stwierdzenie, że w sprawie doszło do bezczynności organu, która ma charakter rażący, zasądzenie kosztów postępowania.
Skarga została skierowana w związku z następującym stanem faktycznym.
W piśmie z dnia 3 listopada 2022 r. skarżący sformułował wniosek o udostępnienie informacji publicznej przez przytoczenie pełnego brzmienia treści przepisu art. 156 Kodeksu postępowania karnego wraz ze wskazaniem roku, numeru, pozycji Dziennika Ustaw oraz dnia opublikowania, dnia wejścia w życie i okresu obowiązywania według stanu prawnego obowiązującego na dzień złożenia do organu wniosków skarżącego z dnia 10 lipca 2020 r. i 2 listopada 2020 r. o udostępnienie informacji publicznej.
W piśmie z dnia 9 listopada 2022 r. organ wezwał skarżącego do wskazania podstawy prawnej, w oparciu o którą żądał podania danych zawartych we wniosku z dnia 3 listopada 2022 r.
W piśmie z dnia 1 grudnia 2022 r. skarżący podał podstawy prawne, o które wzywał organ pismem z dnia 9 listopada 2022 r.
W odpowiedzi na pismo skarżącego z dnia 1 grudnia 2022 r. i jego wniosek z dnia 3 listopada 2022 r. organ w piśmie z dnia 5 grudnia 2022 r. poinformował, że na dzień 10 lipca 2022 r. i 2 listopada 2020 r. treść art. 156 Kodeksu postępowania karnego była identyczna i przytoczono jego brzmienie.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o oddalenie skargi z tym uzasadnieniem, że organ niezwłocznie odpowiedział na pisma skarżącego i po uzupełnieniu wniosku z dnia 3 listopada 2022 r. udzielono skarżącemu wnioskowanych informacji. Organ poddał też w wątpliwość, czy żądane przez skarżącego dane są informacją publiczną, jednak z uwagi na dotychczasowe postępowanie udzielono skarżącemu takiej informacji celem uniknięcia kolejnej skargi skarżącego.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje.
Sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, stosownie do art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tj. Dz. U. z 2022 r., poz. 2492). Kontrola ta obejmuje m.in. orzekanie w sprawach skarg na bezczynność i przewlekłe prowadzenie postępowania przez organy w zakresie wydawania przez nie decyzji administracyjnych - art. 3 § 2 pkt 8 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tj. Dz. U. z 2023 r., poz. 259, dalej: p.p.s.a.). W myśl art. 119 pkt 4 p.p.s.a. sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli przedmiotem skargi jest bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania. W trybie uproszczonym sąd rozpoznaje sprawę na posiedzeniu niejawnym w składzie trzech sędziów. Na podstawie tego przepisu Sąd rozpoznał sprawę bez wyznaczania rozprawy.
Do właściwości wojewódzkiego sadu administracyjnego – w myśl art. 3 § 2 pkt 8 i 9 p.p.s.a. należy m.in. rozpatrywanie skarg na bezczynność lub przewlekłe postępowanie w sprawach dotyczących aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa.
Zgodnie z art. 149 § 1-4 p.p.s.a. sąd, uwzględniając skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organy w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 1-4 albo na przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 4a:
- 1) zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu, interpretacji albo do dokonania czynności;
- 2) zobowiązuje organ do stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa;
- 3) stwierdza, że organ dopuścił się bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania.
Dla oceny zasadności skargi na bezczynność kluczowy jest moment jej wniesienia. W sytuacji, gdy bezczynność istniała w tej dacie, lecz ustała po wniesieniu skargi postępowanie sądowe podlega umorzeniu w zakresie zobowiązania do wydania aktu lub dokonania czynności przy jednoczesnym rozstrzygnięciu, czy bezczynność miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa oraz ewentualnie o kwestiach wymienionych w art. 149 § 1b i § 2 p.p.s.a. Inaczej jest natomiast, gdy do udostępnienia informacji doszło jeszcze przed wniesieniem skargi.
Do tego rodzaju sytuacji odnosi się uchwała składu siedmiu sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 22 czerwca 2020 r., sygn. akt II OPS 5/19 publ. ONSAiWSA 2020/6/79 wskazując, że wniesienie skargi na bezczynność po zakończeniu przez organ administracji publicznej prowadzonego postępowania stanowi przeszkodę w merytorycznym rozpoznaniu takiej skargi przez sąd administracyjny w zakresie rozstrzygnięcia podjętego na podstawie art. 149 § 1 pkt 3 p.p.s.a.
Ramy prawne sądowej kontroli w przedmiotowej sprawie wyznaczają przepisy ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (t.j. Dz. U. z 2022 r., poz. 902, dalej u.d.i.p.). Stosownie do art. 1 ust. 1 u.d.i.p. każda informacja o sprawach publicznych stanowi informację publiczną w rozumieniu ustawy i podlega udostępnieniu na zasadach i w trybie określonych w niniejszej ustawie. Zgodnie z art. 13 ust. 1 u.d.i.p. udostępnianie informacji publicznej na wniosek następuje bez zbędnej zwłoki, nie później jednak niż w terminie 14 dni od dnia złożenia wniosku, z zastrzeżeniem ust. 2 i art. 15 ust. 2 u.d.i.p. Zaś w myśl art. 14 ust. 1 u.d.i.p. udostępnianie informacji publicznej na wniosek następuje w sposób i w formie zgodnych z wnioskiem, chyba że środki techniczne, którymi dysponuje podmiot obowiązany do udostępnienia, nie umożliwiają udostępnienia informacji w sposób i w formie określonych we wniosku.
Nie budzi wątpliwości Sądu, że w świetle akt sprawy organ dnia 6 grudnia 2022 r. wysłał na adres skarżącego odpowiedź na wniosek z dnia 3 listopada 2022 r. Odbiór pisma pokwitował skarżący w dniu 7 grudnia 2022 r., co potwierdza elektroniczne pokwitowanie odbioru w aktach administracyjnych sprawy. Zatem na dzień wniesienia skargi (pismo z dnia 6 grudnia 2022 r., złożone osobiście w siedzibie organu dnia 8 grudnia 2022 r.) nie pozostawał w bezczynności.
Zgodnie ze stanowiskiem NSA wyrażonym w powołanej uchwale, zasadniczym celem skargi na bezczynność organu administracji publicznej, jak i skargi na naruszenie prawa strony do rozpoznania sprawy bez nieuzasadnionej zwłoki, jest doprowadzenie do usunięcia stanu bezczynności. Skoro stan bezczynności ustał, za niedopuszczalną należy uznać skargę na bezczynność wniesioną po zakończeniu postępowania administracyjnego. Odmienne rozumowanie oznaczałoby, że środek ten zamiast w swoim celu zmierzać do likwidacji stanu bezczynności, powiązany byłby zasadniczo z celem wykraczającym poza zakres postępowania administracyjnego, a więc z dążeniem do uzyskania prejudykatu.
Mając powyższe na uwadze orzeczono o odrzuceniu skargi jako niedopuszczalnej na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 p.p.s.a. oraz o zwrocie stronie skarżącej kwoty uiszczonego wpisu sądowego na podstawie art. 232 p.p.s.a.