Uzasadnienie
Wnioskiem z dnia 22 listopada 2021 r. D. K. zwrócił się do Wójta Gminy R. o udostępnienie informacji publicznej w następującym zakresie:
- 1. Wykaz gruntów, będących własnością Gminy R.,
- 2. Czy Gmina jest właścicielem gruntów, które zgodnie z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego/studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego mogą zostać przeznaczone lub zostały przeznaczone do utworzenia podstrefy parku technologicznego w Gminie? Należy wskazać numer działki i powierzchnię gruntu: a) na dzień 1 czerwca 2019 r., b) na dzień 1 listopada 2021 r.
- 3. Czy Wójt Gminy w okresie od 1 lipca 2019 r. do 20 listopada 2021 r. utworzył w Gminie podstrefę parku technologicznego? Należy wskazać jej lokalizację.
- 4. Czy Wójt Gminy w okresie od 1 lipca 2019 r. do 20 listopada 2021 r. utworzył w Gminie 500 miejsc pracy? Należy wskazać, w jakich podmiotach?
- 5. Jakie kroki prawne, decyzje administracyjne zrealizował w okresie od 1 lipca 2019 r. do 20 listopada 2021 r. Wójt Gminy celem utworzenia podstrefy parku technologicznego na terenie Gminy? Należy udostępnić kopię dokumentów, stanowiących informację publiczną.
Pismem z dnia 6 grudnia 2021 r. Wójt Gminy poinformował wnioskodawcę:
Ad.
- 1. Z uwagi na obszerny zakres żądanych informacji wydłużono termin załatwienia do dnia 22 stycznia 2022 r.
Ad.
2. Gmina nie jest właścicielem gruntów, które zgodnie z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego lub studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego mogą zostać przeznaczone lub zostały przeznaczone do utworzenia podstrefy parku technologicznego w Gminie.
Ad.
- 3. Wójt Gminy nie jest organem właściwym do utworzenia podstrefy parku technologicznego.
Ad. 4 i 5. Zapytania nie stanowią informacji publicznej.
W piśmie z dnia 7 grudnia 2021 r. wnioskodawca wyjaśnił, że wystąpił o udostępnienie informacji publicznej, dotyczącej szczegółów realizacji obietnicy wyborczej Wójta, polegającej na utworzeniu w Gminie podstrefy parku technologicznego oraz utworzenia 500 miejsc pracy. Dlatego też wezwał organ do udostępnienia informacji publicznej w zakresie pytania 4 i 5 wniosku lub wydania stosownej decyzji.
W piśmie z dnia 21 grudnia 2021 r. Wójt Gminy podtrzymał swoje stanowisko wyrażone w piśmie z dnia 6 grudnia 2021 r., że informacje żądane w punkcie 4 i 5 wniosku z dnia 22 listopada 2021 r. nie stanowią informacji publicznej w rozumieniu ustawy o dostępie do informacji publicznej.
Natomiast w dniu 21 stycznia 2022 r. udostępniono wnioskodawcy wykaz gruntów, będących własnością Gminy.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu na bezczynność Wójta Gminy w zakresie udostępnienia informacji publicznej w zakresie punktu 4 i 5 wniosku z dnia 22 listopada 2021 r., wnioskodawca zarzucił naruszenie art. 10 ust. 1 w związku z art. 13 ust. 1 ustawy o dostępie do informacji publicznej i wniósł o stwierdzenie bezczynności organu oraz o zobowiązanie organu do udostępnienia informacji publicznej zgodnie z wnioskiem. W uzasadnieniu skargi strona wyjaśniła, że tworzenie miejsc pracy i podstrefy parku technologicznego stanowią zadania publiczne i mogą być realizowane w odpowiednich programach. Jeśli doszło do realizacji tych zadań, to istnieją odpowiednie dokumenty, Jeśli realizacja zadań jest na etapie zamierzeń, to również odzwierciedlają to dokumenty. Wnioskowana informacja mieści się zatem w zakresie art. 1 ust. 1 ustawy o dostępie do informacji publicznej. Pytania dotyczyły spraw publicznych, tj. zamierzeń i programów, realizowanych przez Wójta.
W odpowiedzi na skargę Wójt Gminy wniósł o oddalenie skargi. Organ wskazał, że żądane w punkcie 4 i 5 wniosku informacje nie stanowią informacji publicznej, ponieważ wyłącznym celem było uzyskanie informacji służących indywidualnemu interesowi wnioskodawcy, a zatem nie mogły być udostępnione w trybie ustawy o dostępie do informacji publicznej. Organ ponadto wskazał, że skarżący nadużywa prawa dostępu do informacji publicznej, realizując cele trudne do pogodzenia z założeniami całego systemu prawa, składającego się z leżących u jego fundamentów wartości i zasad aksjologicznych.
Skarżący podejmuje działania dozwolone przez prawo, ale dla realizacji celów nieprzewidzianych przez ustawodawcę. Nadużycie prawa wynika z seryjności i podobieństwa skarg, co znane jest sądowi z urzędu, modelu działania skarżącego oraz sposobu wysyłania wiadomości. Wskazane nadużycie absorbuje organ, jego siły i środki, w tym osobowe, co może opóźnić realizację wniosków, nie stanowiących nadużycia prawa. Cała korespondencja skarżącego wykazuje dużą dozę złej woli, a ilość i zakres objętych wnioskami informacji może utrudniać normalne funkcjonowanie organu. W 2021 r. skarżący złożył 27 wniosków, a jego żona 26 wniosków.
Zatem średnio raz w tygodniu wskazane osoby składają wniosek o dostęp do informacji publicznej. Co istotne, składane przez nich wnioski są obszerne, jak również kaskadowe. Osoby te często pytają o to samo, po czym dzielą się pytaniami i piszą skargi na bezczynność. W przeważającej mierze składane wnioski dotyczą bądź informacji, które są bezsporne i powszechnie znane w gminie, bądź informacje można odnaleźć na stronach internetowych Gminy, w tym w Biuletynie informacji Publicznej. Małżonkowie inicjują szereg postępowań w celu zupełnie innym aniżeli ochrona swoich praw, a jedynie po to, aby absorbować organ i sąd. Działanie skarżącego ma na celu zaburzyć sprawność funkcjonowania aparatu Wójta, jakim jest Urząd Gminy i ma na celu bezpodstawnie podważać zaufanie mieszkańców do transparentności organów Gminy. W konsekwencji udostępnienie informacji nie przysłuży się usprawnieniu realizacji zadania publicznego.
W piśmie procesowym z dnia 7 kwietnia 2022 r. skarżący podtrzymał wszelkie zarzuty zawarte w skardze. Skarżący wskazał, że organ nie odniósł się do argumentów przedstawionych w skardze. Natomiast zupełnie bezpodstawne są zarzuty, dotyczące rzekomego "nadużycia prawa do informacji publicznej". Żadna ustawa nie ogranicza liczby wniosków możliwych do złożenia przez osobę pozostającą w związku małżeńskim. Nie istnieje także procedura, wedle której skończona liczba wniosków przypadałaby na dane małżeństwo. Ponadto organ usunął w 2020 r. z Biuletynu Informacji Publicznej rejestr umów, np. umów doradztwa i od tej chwili dysponowanie majątkiem publiczny owiane jest tajemnicą, a przeważająca liczba złożonych wniosków dotyczyła nieprawidłowości w dysponowaniu majątkiem publicznym.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Zgodnie z art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jednolity: Dz. U. z 2021 r., poz. 137 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej oraz rozstrzyganie sporów kompetencyjnych i o właściwość między organami jednostek samorządu terytorialnego, samorządowymi kolegiami odwoławczymi i między tymi organami a organami administracji rządowej. Kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.
W myśl art. 3 § 2 pkt 8 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity: Dz. U. z 2022 r., poz. 329 ze zm., dalej p.p.s.a.), kontrola – o której mowa powyżej – obejmuje m. in. orzekanie w sprawie skarg na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w art. 1 – 4 lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt 4a. Jak wynika zaś z art. 3 § 3 p.p.s.a., sądy administracyjne orzekają także w sprawach, w których przepisy ustaw szczególnych przewidują sądową kontrolę i stosują środki określone w tych przepisach. Do takich zaś spraw należy postępowanie prowadzone w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej.
Podstawą oceny zasadności skargi na bezczynność zawsze będzie stan faktyczny istniejący w dacie orzekania (por. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 19 września 2013 r., sygn. akt II OSK 1591/13 oraz z dnia 27 maja 2015 r., sygn. akt I OSK 2331/13, dostępne w centralnej bazie orzeczeń sądów administracyjnych: http://orzeczenia.nsa.gov.pl).
W rozpatrywanej sprawie zaskarżeniu podlegała bezczynność związana z udostępnieniem informacji publicznej. Jak wynika z art. 1 ust. 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (tekst jednolity: Dz. U. z 2020 r., poz. 2176, dalej u.d.i.p.), każda informacja o sprawach publicznych stanowi informację publiczną w rozumieniu ustawy i podlega udostępnieniu na zasadach i w trybie określonych tym aktem prawnym. Stosownie zaś do treści art. 2 ust. 1 u.d.i.p., prawo dostępu do informacji publicznej przysługuje każdemu, z zastrzeżeniem art. 5, który wprowadza w tym zakresie pewne ograniczenia związane z ochroną informacji niejawnych oraz innych tajemnic ustawowo chronionych, a także ze względu na prywatność osoby fizycznej lub tajemnicę przedsiębiorcy. Zgodnie z art. 3 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p., prawo do informacji publicznej obejmuje uprawnienie do uzyskania informacji publicznej, w tym uzyskania informacji przetworzonej w takim zakresie, w jakim jest to szczególnie istotne dla interesu publicznego.
W myśl art. 4 ust. 1 u.d.i.p., obowiązane do udostępnienia informacji publicznej są władze publiczne oraz inne podmioty wykonujące zadania publiczne. Do wymienionego katalogu zaliczają się w szczególności organy władzy publicznej (art. 4 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p.). Przepisy powołanej ustawy nakładają na podmioty dysponujące informacjami publicznymi obowiązek ich udostępnienia bez zbędnej zwłoki, nie później jednak niż w terminie 14 dni od dnia złożenia wniosku (art. 13 ust. 1 u.d.i.p.). W przypadku, gdy informacja publiczna nie może zostać udostępniona w czternastodniowym terminie, należy powiadomić wnioskodawcę o powodach opóźnienia oraz o terminie, w jakim udostępni się informację, nie dłuższym jednak niż 2 miesiące od dnia złożenia wniosku (ust. 2).
Mając powyższe regulacje na uwadze należy podkreślić, że w toku oceny zasadności skargi w sprawach z zakresu dostępu do informacji publicznej sąd administracyjny zobowiązany jest do ustalenia, czy podmiot, do którego skierowano wniosek był zobowiązany do udostępnienia informacji publicznej, czy dane, o które wnioskowała strona skarżąca, miały charakter informacji publicznej oraz czy żądanie wnioskodawcy zostało rozpatrzone w sposób zgodny z obowiązującymi przepisami tj. w formie i w terminie wynikających z regulacji ustawowej.
W przedmiotowej sprawie bezsporne jest, że Wójt Gminy – jako podmiot, o którym mowa w art. 4 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p. – zobowiązany jest do udostępniania informacji publicznych. Odpowiadając na wniosek skarżącego z dnia 22 listopada 2021 r., Wójt Gminy w piśmie z dnia 6 grudnia 2021 r. stwierdził, że żądane przez skarżącego informacje w punktach 4 oraz 5 wniosku nie stanowią informacji publicznej i w konsekwencji informacje te nie zostały udostępnione.
Natomiast skarżący w skardze do WSA wniósł o zobowiązanie organu do udostępnienia mu informacji, żądanych w punktach 4 oraz 5 złożonego wniosku na podstawie przepisów ustawy o dostępie do informacji publicznej, uznając że informacje dotyczące liczby miejsc pracy i kroków prawnych podjętych w celu utworzenia podstrefy parku technologicznego stanowią informację publiczną.
Pojęcie "informacji publicznej" ustawodawca przybliżył w art. 1 ust. 1 i art. 6 ust. 1 u.d.i.p., wskazując, że informacją taką jest każda informacja o sprawach publicznych, a w szczególności o sprawach wymienionych w art. 6 ust. 1 u.d.i.p. Ustawodawca określając pojęcie informacji publicznej odwołał się do kategorii sprawy publicznej. Zgodnie z ugruntowanymi poglądami orzecznictwa, informacją publiczną jest każda informacja wytworzona lub odnoszona do władz publicznych, a także wytworzona lub odnoszona do innych podmiotów wykonujących funkcje publiczne w zakresie wykonywania przez nie zadań władzy publicznej i gospodarowania mieniem komunalnym lub mieniem Skarbu Państwa. W szczególności walor informacji publicznej będą posiadały informacje o programach w zakresie realizacji zadań publicznych, sposobie realizacji, wykonywaniu i skutkach realizacji tych zadań (art. 6 ust. 1 pkt 1 lit. c u.d.i.p.), dane publiczne, w tym treść i postać dokumentów urzędowych, w szczególności: treść aktów administracyjnych i innych rozstrzygnięć (art. 6 ust. 1 pkt 4 lit a) tiret pierwsze) oraz informacje o majątku publicznym, w tym o majątku jednostek samorządu terytorialnego oraz majątku osób prawnych samorządu terytorialnego (art. 6 ust. 1 pkt 5 lit. c u.d.i.p.).
Stąd też informacje dotyczące realizacji zadań publicznych i wszelkie dane publiczne, w tym akty administracyjne i inne dokumenty urzędowe stanowią informację publiczną. Również jakiekolwiek zadysponowanie majątkiem publicznym będzie stanowiło informację publiczną, niezależnie nawet od przeznaczenia wydatkowanych środków publicznych i celu, jaki mają one zaspokoić. To nie przeznaczenie środków publicznych decyduje bowiem o tym, czy konkretna informacja ma walor informacji publicznej. Już bowiem sam fakt ich wydatkowania sprawia, że informacje na ten temat mają publiczny charakter i winny podlegać ujawnieniu w trybie i na zasadach określonych ustawą o dostępie do informacji publicznej (por. wyroki wojewódzkich sądów administracyjnych w Łodzi z dnia 30 sierpnia 2016 r. sygn. akt II SAB/Łd 17/16 oraz we Wrocławiu z dnia 2 lutego 2016 r. sygn. akt IV SAB/Wr 323/15).
W ocenie Sądu, oczekiwane przez stronę w punkcie 4 wniosku informacje stanowią informację publiczną, albowiem dotyczą one realizacji przez Gminę zadań publicznych w zakresie tworzenia na terenie Gminy miejsc pracy i informowania o podmiotach, w których powstały nowe miejsca pracy (art. 6 ust. 1 pkt 1 lit. c) u.d.i.p.). Również żądane przez stronę w punkcie 5 wniosku informacje stanowią informację publiczną, albowiem dotyczą treści aktów administracyjnych i innych dokumentów urzędowych, związanych z przygotowaniami do utworzenia na terenie Gminy podstrefy parku technologicznego (art. 6 ust. 1 pkt 4 lit. a) tiret pierwsze u.d.i.p.). Żądane informacje związane są także z wydatkami ponoszonymi przez Gminę, a więc finansowanymi ze środków publicznych. Są to więc również informacje o sposobie wydatkowania środków publicznych przez jednostkę samorządu terytorialnego (art. 6 ust. 1 pkt 5 lit. c u.d.i.p.).
W związku z powyższym organ zobowiązany jest do udostępnienia skarżącemu informacji żądanych w punkcie 4 i punkcie 5 wniosku, tj. informacji dotyczącej liczby utworzonych miejsc pracy w podanym przez stronę okresie oraz treść aktów administracyjnych i innych dokumentów urzędowych, dotyczących przygotowań do utworzenia podstrefy parku technologicznego na terenie Gminy.
Należy zauważyć, że organ w odpowiedzi z dnia 6 grudnia 2021 r. i w piśmie z dnia 21 grudnia 2021 r. ograniczył się jedynie do stwierdzenia, że żądane w punkcie 4 i 5 wniosku informacje nie stanowią informacji publicznej w rozumieniu ustawy o dostępie informacji publicznej, nie podając jakiejkolwiek argumentacji w tym zakresie. Uniemożliwia to Sądowi ocenę motywów, jakimi kierował się organ, zajmując przytoczone stanowisko. Natomiast w odpowiedzi na skargę organ zauważył, że celem skarżącego było uzyskanie informacji, służących jego indywidualnemu interesowi. Jednakże organ również nie wyjaśnił, w jaki sposób informacje o liczbie utworzonych miejsc pracy i podmiotach tworzących te miejsca oraz informacje dotyczące podstrefy parku technologicznego miałyby zaspokoić jedynie indywidualny interes skarżącego. Poza tym w odpowiedzi z dnia 6 grudnia 2021 r. i w piśmie z dnia 21 grudnia 2021 r. organ nie powoływał się na nadużycie przez skarżącego prawa do informacji publicznej, a ocenie Sądu nie podlega argumentacja organu zawarta jedynie w odpowiedzi na skargę.
W związku z powyższym Sąd zobowiązał Wójta Gminy do załatwienia punktu 4 i punktu 5 wniosku skarżącego z dnia 22 listopada 2021 r. w terminie 14 dni od dnia otrzymania odpisu prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy (punkt I sentencji wyroku).
Sąd uznał, że Wójt Gminy dopuścił się bezczynności w rozpoznaniu punktu 4 i punktu 5 wniosku skarżącego i bezczynność ta nie ma miejsca z rażącym naruszeniem prawa (punkt II sentencji wyroku). O rażącym naruszeniu prawa mówimy przede wszystkim, jeżeli bezczynność jest wynikiem lekceważącego traktowania przez organ swoich obowiązków. Sąd nie dopatrzył się rażącego naruszenia prawa, albowiem odpowiedź na wniosek z dnia 22 listopada 2021 r. została udzielona w dniu 6 grudnia 2021 r., a więc w terminie ustawowym. Nieudostępnienie informacji żądanej w punkcie 4 i 5 wniosku nie nastąpiło jednak z powodu złej woli organu, ale wskutek błędnego rozumienia przepisów u.d.i.p.
O należnych skarżącemu kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 200 i art. 205 § 1 p.p.s.a. w pkt III sentencji wyroku (wpis od skargi - 100 zł).