Uzasadnienie
Wnioskiem z dnia (...) stycznia 2020 r. D.K. zwrócił się do Prezesa Zarządu A w R. o udostępnienie informacji publicznej w zakresie podania: szczegółowego zestawienia wydatków na zakup materiałów, wyposażenia dla A w R.(wykaz zakupionych składników majątkowych) w okresie od (...) stycznia do (...) grudnia 2014 r., od (...) stycznia do (...) grudnia 2015 r., od (..) stycznia do (...) grudnia 2016 r., od (...) stycznia do (...) grudnia 2017 r., od (...) stycznia do (..) grudnia 2018 r. i od (...) stycznia do (...) marca 2019 r. oraz szczegółowego zestawienia wydatków na realizację umów zlecenia dla A w R. ze wskazaniem czego te zlecenia dotyczyły, w okresie od (...) stycznia do (...) grudnia 2014 r., od (...) stycznia do (...) grudnia 2015 r., od (...) stycznia do (...) grudnia 2016 r., od (...) stycznia do (...) grudnia 2017 r., od (...) stycznia do (...) grudnia 2018 r. i od (...) stycznia do (...) marca 2019 r.
Pismem z dnia (...) lutego 2020 r. Prezes Zarządu A poinformował wnioskodawcę, że żądana informacja publiczna ma charakter informacji przetworzonej i wezwał wnioskodawcę do wykazania w terminie 7 dni od dnia otrzymania wezwania, w jakim zakresie występuje szczególna istotność dla interesu publicznego żądanej informacji publicznej.
Pismem z dnia (...) lutego 2020 r. wnioskodawca wyjaśnił, że żądana informacja publiczna dotyczyła rozliczenia środków publicznych, których dysponentem jest adresat wniosku. Podatnicy mają prawo wiedzieć, w jaki sposób są rozdysponowywane środki publiczne. Pojawia się domniemanie o nieprawidłowym dysponowaniu środkami publicznymi, skoro od dłuższego czasu rzekomo brakuje funduszy na zakup odzieży bojowej dla [...] z A. Zachodzi podejrzenie dyskryminowania wnioskodawcy, ponieważ pewne osoby otrzymywały odzież bojową na podstawie koligacji rodzinnych lub sympatii Prezesa, a inni na taką odzież muszą oczekiwać, uczestnicząc w akcjach bojowych w odzieży zużytej.
W skardze z dnia (...) stycznia 2020 r. na bezczynność w zakresie udostępnienia informacji publicznej, wnioskodawca zarzucił naruszenie art. 61 ust. 1 i ust. 2 Konstytucji RP, art. 4 ust. 1 w związku z art. 1 ust. 1, art. 3 ust. 1 pkt 1 oraz art. 13 ust. 1 ustawy o dostępie do informacji publicznej i wniósł o zobowiązanie Prezesa Zarządu do udostępnienia informacji publicznej zgodnie z wnioskiem i stwierdzenie, że nieudostępnienie informacji publicznej miało miejsce z rażącym naruszeniem prawa. W uzasadnieniu skargi strona wyjaśniła, że wcześniejsza korespondencja kierowana do A w R. na adres wskazany w KRS przekazywana była do Kancelarii Ogólnej Urzędu Gminy w R. i Urząd Gminy przekazywał korespondencję adresatowi. Do dnia złożenia skargi, tj. do (...) lutego 2020 r. adresat wniosku nie udostępnił żądanej informacji i pozostawał w bezczynności.
W odpowiedzi na skargę z dnia (...) marca 2020 r. Prezes Zarządu wniósł o oddalenie skargi. Organ wyjaśnił, że w dniu (...) marca 2020 r. wydano decyzję o odmowie udostępnienia wnioskowanej informacji publicznej. Ponadto Zarząd A nie zatrudnia żadnych pracowników i przetworzenie informacji obciążyłoby Prezesa Zarządu, który tę funkcję sprawuje społecznie, pracuje w pełnym wymiarze godzin w [...] w L. i dodatkowo uczęszcza do Szkoły [...] w W. W piśmie z dnia (...) kwietnia 2020 r. skarżący wskazał, że nie ma podstaw prawnych, aby przerzucać ciężar wyjaśnienia sprawy niegospodarności środkami publicznymi przez A na osobę fizyczną. Prezes Zarządu A nie posiada podstawowej wiedzy na temat wydatkowania środków publicznych. Zarówno Prezes Zarządu A, jaki Wójt Gminy byli informowani, że informacje niezbędne są do złożenia zawiadomień w organach ścigania.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Na wstępie wskazać należy, że dla oceny zasadności skargi na bezczynność kluczowy jest moment jej wniesienia. W sytuacji, gdy bezczynność istniała w tej dacie, lecz ustała po wniesieniu skargi postępowanie sądowe podlega umorzeniu w zakresie zobowiązania organu do wydania aktu lub dokonania czynności po myśli art. 161 § 1 pkt 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm.), dalej p.p.s.a., przy jednoczesnym rozstrzygnięciu, czy bezczynność miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa oraz ewentualnie o kwestiach wymienionych w art. 149 § 1b i § 2 p.p.s.a. W odmiennej sytuacji, tj. gdy już w dacie wniesienia skargi bezczynność nie istniała, wówczas skargę należy oddalić.
Bezczynność podmiotu zobowiązanego do udzielenia informacji publicznej ma miejsce wówczas, gdy w prawnie ustalonym terminie podmiot ten nie podjął żadnych czynności w sprawie lub prowadził postępowanie, ale mimo istnienia ustawowego obowiązku nie zakończył go wydaniem w terminie decyzji, postanowienia lub też innego aktu, albo nie podjął stosownej czynności.
W sprawach dostępu do informacji publicznej zakres przedmiotowy wyznacza pojęcie informacji publicznej (art. 1 ust. 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej – Dz. U. z 2019 r., poz. 1429 ze zm., dalej u.d.i.p.), zaś zakres podmiotowy - wykonywanie zadań publicznych przez adresata wniosku (art. 4 ust. 1 tej ustawy). Rzeczą organu, do którego wpływa wniosek o udostępnienie informacji publicznej jest załatwienie go w przepisany sposób, czyli udostępnienie informacji, jeśli ją wytworzył bądź jest w jej posiadaniu, albo odmowa lub umorzenie postępowania z przyczyn uregulowanych ustawą, albo wreszcie poinformowanie, że żądane dane nie stanowią informacji publicznej w rozumieniu ustawy.
Nie jest sporne w niniejszej sprawie, że żądana przez skarżącego informacja stanowi informację publiczną ani też, że Prezes Zarządu A zobowiązany jest do udzielania informacji publicznej (art. 4 ust. 1 u.d.i.p.).
W rozpatrywanej sprawie Sąd zobowiązany jest do oceny, czy w dniu wydania wyroku organ nadal pozostaje w bezczynności w załatwieniu wniosku skarżącego o udzielenie informacji publicznej. Jak wynika z akt sprawy, po złożeniu skargi do WSA w dniu (...) lutego 2020 r. w Urzędzie Gminy, Prezes Zarządu w dniu (...) marca 2020 r. wydał decyzję o odmowie udostępnienia informacji publicznej, uznając że żądana przez wnioskodawcę informacja publiczna jest informacją przetworzoną. Pouczono wnioskodawcę, że od decyzji służy prawo wniesienia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy. Decyzja ta podlega kontroli w odrębnym postępowaniu administracyjnym i sądowoadministrayjnym.
Stwierdzić zatem należało, że w sytuacji, gdy - tak jak w niniejszej sprawie - zarzucany stan bezczynności ustał po dniu wniesienia skargi, ale przed jej rozpoznaniem i rozstrzygnięciem przez Sąd, to postępowanie sądowoadministracyjne, w części obejmującej zobowiązanie do załatwienia sprawy, o jakim mowa w art. 149 § 1 pkt 1 p.p.s.a, podlega umorzeniu na podstawie art. 161 § 1 pkt 3 p.p.s.a. (pkt I sentencji wyroku).
Umorzenie postępowania w zakresie zobowiązania organu do udostępnienia stronie skarżącej informacji publicznej, o którą zawnioskowała, nie zwalnia sądu administracyjnego z obowiązku dokonania oceny charakteru stwierdzonej bezczynności przez ustalenie, czy miała ona miejsce z rażącym naruszeniem prawa, czy też nie, co wprost wynika z treści art. 149 § 1a p.p.s.a.
Należy wziąć pod uwagę, że w wyniku wniosku z dnia (...) stycznia 2020 r. (data wpływu do Urzędu Gminy – (...) stycznia 2020 r., przekazanie wniosku przez Urząd Gminy do Prezesa Zarządu w dniu (...) stycznia 2020 r., otrzymanie wniosku według twierdzenia Prezesa Zarządu w dniu (...) stycznia 2020 r.) organ wystosował w dniu (...) lutego 2020 r. do skarżącego wezwanie do wykazania szczególnie istotnego interesu publicznego. Odpowiedzi na powyższe wezwanie skarżący udzielił w piśmie z dnia (...) lutego 2020 r., które wpłynęło do Urzędu Gminy w dniu (...) lutego 2020 r. Następnie w dniu (...) marca 2020 r. Prezes Zarządu wydał decyzję o odmowie udostępnienia informacji publicznej, tj. w 22 dniu po wpłynięciu tej odpowiedzi do Urzędu Gminy.
Wobec powyższego stwierdzić należy, iż organ dopuścił się bezczynności, która nie miała charakteru rażącego naruszenia prawa. O rażącym naruszeniu prawa mówimy przede wszystkim, jeżeli bezczynność jest wynikiem lekceważącego traktowania przez organ swoich obowiązków. Opóźnienie w wydaniu decyzji o odmowie udzielenia informacji publicznej w stosunku do ustawowego 14 -sto dniowego terminu wyniosło 8 dni, licząc od daty wpływu do Urzędu Gminy odpowiedzi skarżącego na wezwanie Prezesa Zarządu.
Mając na uwadze, że decyzja o odmowie udzielenia informacji publicznej została wydana niezwłocznie po otrzymaniu przez organ odpowiedzi skarżącego na wezwanie do wykazania szczególnego interesu publicznego, Sąd na podstawie art. 149 § 1 pkt 3 i art. 149 § 1a p.p.s.a., orzekł jak w pkt II sentencji wyroku. Istotne jest również, jak wskazywał Prezes Zarządu, że Zarząd Gminnego A nie zatrudnia żadnych pracowników, a Prezes Zarządu funkcję tę sprawuje społecznie, pracuje w pełnym wymiarze godzin w [...] i dodatkowo uczęszcza do Szkoły [...] w W. O należnych skarżącemu kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 200 i art. 205 § 1 p.p.s.a. w pkt III sentencji wyroku (wpis od skargi - 100 zł).