Uzasadnienie
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu postanowieniem z dnia 22 września 2016 r., sygn. akt IV SAB/Wr 167/16 oddalił wniosek skarżącego Komitetu o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie pełnomocnika z urzędu, co wynika z treści uzasadnienia tego postanowienia.
W uzasadnieniu tego postanowienia, mając na uwadze treść przepisu art. 3 ustawy Prawo o postepowaniu przed sądami administracyjnymi, wskazano że kontrola działalności administracji publicznej sprawowana przez sądy administracyjne obejmuje m.in. orzekanie w sprawach skarg na bezczynność organów w sytuacjach wymienionych w art. 3 § 2 pkt 1-4 powołanej ustawy. Przy czym, w przypadku skargi na bezczynność przedmiotem kontroli nie jest określony akt lub czynność organu administracji, lecz ich brak w sytuacji, gdy organ miał obowiązek podjąć działanie w danej formie i w określonym przez prawo terminie. Właściwość sądów administracyjnych dotyczy zatem niepodejmowania przez ograny administracji publicznej nakazanych prawem aktów lub czynności w sprawach indywidualnych, chodzi tu o takie akty jak: decyzje administracyjne; postanowienia wydawane w postępowaniu administracyjnym, egzekucyjnym, zabezpieczającym a także inne akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa.
W związku z powyższym stwierdzono, że przedmiot skargi wniesionej przez skarżący Komitet dotyczącej bezczynności Kombinatu [..] – Fundacji [...] w [...] w sprawie dofinansowania renowacji pomnika dotyczy bezczynności w sprawie, która nie mieści się w powołanym katalogu spraw objętych właściwością sądów administracyjnych. Stwierdzono również, że kognicja sądu administracyjnego w niniejszej sprawie nie wynika również z innych przepisów prawa.
W tej sytuacji Sąd w omawianym postanowieniu uznał że w rozpoznawanej sprawie mamy do czynienia z oczywistą bezzasadnością skargi, o której mowa w art 247 ustawy, która wyklucza możliwość przyznania prawa pomocy. Zgodnie z tym przepisem prawo pomocy nie przysługuje w razie oczywistej bezzasadności skargi. W postanowieniu tym wskazano, że oczywistą bezzasadność skargi należy łączyć również z możliwością jej wniesienia do Sądu.
Skarżący Komitet pismem z dnia 5 października 2016 r. wniósł zażalenie na to postanowienie.
Wraz z tym zażaleniem Komitet złożył na urzędowym formularzu, popisanym dnia 5 października 2016 r., wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata. W rubryce nr 3.1 obejmującej przedmiot zaskarżenia, Komitet wskazał postanowienie Sądu objęte zażaleniem. We wniosku tym Komitet podał, że nie posiada kapitału zakładowego, środków trwałych, rachunku bankowego, a stan środków w kasie z tytułu zbiórki publicznej wynosi [...] zł.
Rozpoznaniu w niniejszej sprawie podlega powyższy wniosek skarżącego Komitetu z dnia 5 października 2016 r. o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym.
Przepis art. 249a ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tj. Dz. U. z 2016 r., poz. 718; dalej: p.p.s.a.) stanowi, że jeżeli strona cofnie wniosek lub rozpoznanie wniosku stało się zbędne, postępowanie w sprawie przyznania prawa pomocy umarza się.
W myśl art. 258 § 1 pkt 7 p.p.s.a. do czynności w zakresie przyznania prawa pomocy, które wykonuje referendarz sądowy należy wydawanie na posiedzeniu niejawnym postanowień o przyznaniu, cofnięciu, odmowie przyznania prawa pomocy albo umorzeniu postępowania w sprawie przyznania prawa pomocy;
Z treści art. 245 § 2 p.p.s.a. wynika, że zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata obejmuje prawo pomocy w zakresie całkowitym.
Postępowanie wszczęte kolejnym wnioskiem skarżącego Komitetu z dnia 5 października 2016 r. o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, złożonym wraz z żaleniem na postanowienie Sądu z dnia 22 września 2016 r. oddalające, zawarty w skardze, wniosek o przyznanie prawa pomocy na podstawie art. 247 p.p.s.a. z uwagi na bezzasadność skargi, należało umorzyć na podstawie powołanego art. 249a p.p.s.a, gdyż wspomnianym postanowieniem z dnia 22 września 2016 r. Sąd oddalił już wniosek o przyznania prawa pomocy w niniejszej sprawie dotyczącej skargi na bezczynność.
Z uzasadnienia tego postanowienia wynika, iż skarżącemu Komitetowi nie przysługuje w niniejszej sprawie prawo pomocy z uwagi na oczywistą bezzasadność skargi, o której mowa w art. 247 p.p.s.a. Skarga została bowiem wniesiona na bezczynności w sprawie, która nie podlega kognicji sądów administracyjnych.
Bezzasadność skargi,o której mowa w art. 247 p.p.s.a. należy łączyć nie tylko z merytoryczną jej oceną, ale również z możliwością jej wniesienia do sądu.
Zatem Komitet nadal żąda przyznania prawa pomocy w sprawie ze skargi na bezczynność, która nie podlega zaskarżeniu do sądu administracyjnego.
Oceny tej nie zmienia fakt, że kolejny wniosek o przyznanie prawa pomocy został złożony wraz z zażaleniem na postanowienie Sądu oddalające wniosek o przyznanie prawa pomocy na podstawie art. 247 p.p.s.a.
W tej sytuacji kolejny wniosek skarżącego o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata z urzędu należało uznać za zbędny na podstawie przepisu art. 247 p.p.s.a., gdyż w dalszym ciągu dotyczy on przyznania prawa pomocy w sprawie ze skargi na bezczynność, którą Sąd w postanowieniu z dnia 22 września 2014 r. uznał za bezzasadną w rozumieniu wspomnianego przepisu art. 247 p.p.s.a., co wyklucza możliwość przyznania prawa pomocy.
Zatem postępowanie wszczęte tym wnioskiem podlega umorzeniu na podstawie przepisu art. 247 p.p.s.a..
Ponadto w myśl art. 261 p.p.s.a. od sprzeciwu i zażaleń wnoszonych w sprawie prawa pomocy nie pobiera się opłat sądowych.
Mając powyższe na uwadze, w oparciu o art. 249a w związku z art. 245 § 2 p.p.s.a. należało orzec jak w sentencji.