Wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiuz 12 września 2023 r., sygn. akt IV SAB/Wr 196/23

Uzasadnienie

Pismem z dnia 19 kwietnia 2023 r. M. M. (radny Rady Miejskiej w Trzebicy) wniósł skargę na bezczynność Burmistrza Gminy Trzebnica (dalej: organ, Burmistrz Gminy) wynikającą z nierozpoznania wniosku skarżącego z dnia 28 grudnia 2021 r. o udostępnienie informacji publicznej.

Jak wynika z akt sprawy, wniosek ten miał następującą treść:

1. 1. Proszę o udostępnienie oświadczenia majątkowego pana M. P. za rok 2017, ponieważ na stornach BIP urzędu miejskiego takiego oświadczenia nie ma.
2. 2. W jakiej dacie rozwiązano umowę z panem M. P.
3. 3. Proszę o udostępnienie umowy zawartej z panem M. P. w związku z którą pełnił on obowiązki Dyrektora Gminnego Centrum Kultury i Sportu w T.
4. 4. Proszę o udostępnienie umowy zawartej z panią B. S. w związku z którą pełniła ona obowiązki Dyrektora Gminnego Centrum Kultury i Sportu w T.
5. 5. Czy, w jakim okresie oraz na jakiej podstawie pani B. S. pełniła obowiązki zastępcy dyrektora Gminnego Centrum Kultury i Sportu w T.? Proszę o udostępnienie dokumentów związanych z powołaniem pani S. na to stanowisko.
6. 6. W jakiej dacie powierzono pani B. S. pełnienie obowiązków Dyrektora Gminnego Centrum Kultury i Sportu w T.
7. 7. W jakiej dacie pani B. S. złożyła swoje pierwsze oświadczenie majątkowe?
8. 8. Czy i na jakim stanowisku po dacie 6.10.2016 r. pan M. P. był zatrudniony w Urzędzie Miejski Gminy Trzebnica?
9. 9. Czy pan M. P. po dacie 6.10.2016 r. świadczył dla Urzędu Miejskiego w Trzebnicy usługi w związku z podpisaną umową cywiloprawną? Jeżeli tak to proszę o udostępnienie tej umowy.
10. 10. Czy w okresie 4.12.2017 - 28.12.2017 roku Burmistrz M. D. udzielał pełnomocnictw lub upoważnień dla pani B. S.? Jeżeli tak to proszę o udostępnienie tych dokumentów.
11. 11. w jakiej dacie Pani M. S. złożyła swoje pierwsze oświadczenie majątkowe w związku z powierzeniem jej obowiązków Dyrektora Szkoły Podstawowej w M.?
12. 12. Czy i kiedy Burmistrz wzywał, zgodnie z art. 24 h. ust 5a ustawy o samorządzie gminnym, Panią M. S. do złożenia pierwszego oświadczenia majątkowego? Jeżeli tak, to proszę udostępnienie tego wezwania.
13. 13. W jakiej dacie pierwsze oświadczenie majątkowe Pani M. S. zostało przekazane do Urzędu Skarbowego?

W treści skargi skarżący wskazał, że pismem z dnia 11 stycznia 2022 r organ poinformował wnioskodawcę o przedłużeniu terminu do udzielenia informacji publicznej, natomiast w piśmie z dnia 28 lutego 2022 r. Burmistrz Gminy odpowiedział stronie na większość punktów, poza odpowiedzią na pytania sformułowane w punkcie – 3,4, 5 oraz 12 wniosku.

Zdaniem strony odpowiedź organu na wymienione pytania (3,4,5 i 12) ma charakter ogólnikowych i nieprecyzyjnych stwierdzeń, a jako takie, odpowiedzi te nie mogą zostać uznane za wypełnienie przez organ obowiązku ustawowego wynikającego z udostępnienia informacji publicznej.

W nawiązaniu do powyższego skarżący zwrócił uwagę, że odpowiedź na pytanie - 3,4 i 5 wniosku ogranicza się do lakonicznego stwierdzenia, że organ nie jest dysponentem żądanej informacji. Zwrócił uwagę, że stanowisko organu nie wyjaśnia tego, czy organ był w posiadaniu żądanych informacji, lecz ich nie ujawnił z uwagi na uznanie, że nie jest podmiotem właściwym do ich udostępnienia, czy też takich informacji po prostu nigdy nie posiadał lub nie wytworzył. Podniósł, że słowo "dysponować" nie jest równoznaczne ze słowem posiadać.

Zdaniem skarżącego, niezrozumiałe jest stanowisko organu, który uznał, że wezwanie w trybie art. 24h ust. 5a ustawy o samorządzie gminnym do złożenia oświadczenia majątkowego nie jest informacją publiczną.

Końcowo skarżący zwrócił uwagę, że udzielający odpowiedzi na wniosek pracownik Urzędu Miejskiego (główny specjalista ds. obsługi wniosków o udostępnienie informacji publicznej) nie miał stosownego umocowania Burmistrza Gminy, ani też nie zaznaczył, że działa w imieniu tego organu.

Zarzucając Burmistrzowi Gminy naruszenie art. 61 ust. Konstytucji RP oraz art. 10 ust. 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (poprzez niepełne i nieprecyzyjne zrealizowanie wniosku z dnia 28 grudnia 2021 r.) skarżący wniósł o:

1. - zobowiązanie organu do załatwienia wniosku z dnia 28 grudnia 2021 r. w punktach 3,4 i 5 w zakresie opisania przyczyn, że "organ nie jest dysponentem żądanej informacji" oraz w zakresie punktu 12 z uwagi na odmowę udostępnienia informacji w powołaniu na "rzekomą wewnętrzną sferę organu";
2. - stwierdzenie, że bezczynność organu miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa;
3. - wymierzenie organowi grzywny;
4. - zasądzenie od organu na rzecz skarżącego kosztów postępowania według norm prawem przepisanych.

W odpowiedzi na skargę Burmistrz Gminy wniósł o jej oddalenie. Wyjaśnił, że w rozpoznawanej sprawie organ nie miał obowiązku posiadania dokumentów, o których mowa w punkcie 3,4 oraz 5 wniosku, bo nie zobowiązują go do tego żadne przepisy prawa.

Zdaniem organu, wywiedziona przez stronę skarga stanowi jeden z elementów nadużywania przez nią prawa do informacji publicznej, albowiem skarżącemu nie chodziło o faktyczne uzyskanie informacji, lecz o zakłócenie bieżącego funkcjonowania Urzędu Miejskiego.

W nawiązaniu do zarzutu skargi odnośnie do braku właściwego umocowania osoby udzielającej odpowiedzi na wiosek organ podniósł, że uprawnienia K. K. do udzielania odpowiedzi na wnioski z zakresu dostępu do informacji publicznej wynikają z zakresu czynności, jakie osoba ta posiadała już w chwili udzielania odpowiedzi na wniosek strony z dnia 28 grudnia 2021 r.

Z urzędu należy wskazać, że udzielona przez organ w piśmie z dnia 28 lutego 2022 r. (był to termin przedłużony przez organ względem ustawowego terminu rozpoznania wniosku) brzmiała następująco:

Ad 1. Poza udostępnionym na BIP oświadczeniem majątkowym Pana M. P. tutejszy Organ nie jest dysponentem innych oświadczeń majątkowych tej osoby.

Ad 2. W zakresie pkt. 2 wniosku informuję, że zawarte w nim żądanie jest nieprecyzyjne, a co za tym idzie nie może być potraktowane jako żądanie udostępnienia informacji publicznej.

Ad 3. Organ nie jest dysponentem żądanej informacji.

Ad 4. Organ nie jest dysponentem żądanej informacji.

Ad 5. Organ nie jest dysponentem żądanej informacji.

Ad 6. 29.12.2017 r

Ad 7. 24.01.2018 r.

Ad 8. Nie był zatrudniony.

Ad 9. Nie świadczył usług.

Ad 10. W okresie od 04.12.2017 do 28.12.2017 roku Burmistrz Gminy Trzebnica nie udzielał pełnomocnictw i upoważnień dla Pani B. S. Ad 11. 30.04.2021 r.

Ad 12. Żądana informacja nie stanowi informacji publicznej jako dotyczącej sfery wewnętrznej Organu.

Ad 13. 03.08.2021 r.

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu zważył, co następuje

Na wstępie wymaga odnotowania, że właściwość sądów administracyjnych w sprawach wniosków o udzielenie informacji publicznej wynika z przepisu art. 21 u.d.i.p. stanowiącego, że do skarg rozpatrywanych w postępowaniach o udostępnienie informacji publicznej stosuje się przepisy ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Stosownie do treści art. 3 § 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. u. z 2023 r. poz. 1634, dalej: p.p.s.a.) sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje m.in. orzekanie w sprawach skarg na bezczynność organów w przypadkach niepodejmowania przez organy administracji nakazanych prawem aktów lub czynności w sprawach indywidualnych (art. 3 § 2 pkt 8 p.p.s.a.).

Zgodnie z utrwalonymi poglądami judykatury, na gruncie spraw z zakresu dostępu do informacji publicznej stan bezczynności oznacza sytuację, w której pomimo dysponowania żądaną informacją publiczną, adresat wniosku nie udostępnia jej zgodnie z art. 13 ust. 1 w zw. z art. 14 ust. 1 u.d.i.p., tj. bez zbędnej zwłoki, nie później jednak niż w terminie 14 dni od dnia złożenia wniosku (w sposób i w formie zgodnej z wnioskiem), bądź też w tym terminie nie informuje wnioskodawcy, że nie posiada wnioskowanej informacji publicznej, względnie, że żądana informacja nie stanowi informacji publicznej, albo nie wydaje - na podstawie art. 16 ust. 1 u.d.i.p. – decyzji o odmowie udostępnienie informacji publicznej (por. wyrok NSA z dnia 7 lipca 2016 r., I OSK 39/15, Lex nr 2100722). Warto też wskazać, że skargę na bezczynność organu w postępowaniu o udzielenie informacji publicznej można złożyć nie tylko wobec "milczenia" organu, ale również w sytuacji, w której powstał spór między wnioskodawcą, a adresatem wniosku, co do charakteru żądanej informacji oraz co do zasad i trybu jej udostępnienia (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 4 lutego 2016 r., sygn. akt I OSK 2223/14, CBOSA).

Strona ma prawo kwestionowania bezczynności organu w przypadku, gdy uznaje, że żądane informacje są informacjami publicznymi i powinny być udzielone w trybie wnioskowym na podstawie u.d.i.p. Wówczas Sąd zobligowany jest do rozpoznania skargi i rozstrzygnięcia, czy żądana informacja jest informacją publiczną, i czy rzeczywiście wnioskodawca może domagać się jej udostępnienia. (por. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 23 maja 2013 r., sygn. akt IV SAB/Po 25/13, LEX nr 1317375).

O czym również trzeba wspomnieć, dla uznania bezczynności organu konieczne jest ustalenie, że organ był zobowiązany, na podstawie obowiązujących przepisów prawa, do wydania decyzji, aktu lub podjęcia określonych czynności i mimo tego nie podjął działań mających na celu uczynienie zadość temu obowiązkowi (por. wyrok NSA z dnia 17 maja 2023 r., sygn. akt III OSK 1236/22).

Jak wynika z akt sprawy, wnioskiem z dnia 28 grudnia 2021 r. skarżący wystąpił do Burmistrza Gminy Trzebnica o udostępnienie informacji publicznej, sprecyzowanej w 13 punktach tegoż wniosku (szczegółowo opisanych w ramach przedstawienia tzw. części historycznej rozważań Sądu w sprawie).

Nie ulega wątpliwości, że adresata wniosku będący organem wykonawczym jednostki samorządu terytorialnego jest podmiotem zobowiązanym do udostępnienia informacji publicznej po myśli art. 4 u.d.i.p. W sprawie też nie jest kwestionowane przez skarżącego, że organ odpowiedział na rzeczony wniosek, a odpowiedź została mu udzielona w piśmie z dnia 28 lutego 2022 r. Jak należy wnosić z treści skargi, skarżący nie zgadza się ze stanowiskiem organu wyrażonym w ramach odpowiedzi na punkt – 3,4,5 oraz 12 swojego wniosku uznając, że w tym zakresie organ dopuścił się bezczynności. Zdaniem Sądu, zarzuty skarżącego w tym zakresie nie są pozbawione podstaw prawnych, co przesadzało o zasadności skargi.

Odnośnie do punktu 3,4 i 5 wniosku trzeba przypomnieć, że sformułowane w nich pytania dotyczyły następujących kwestii:

Proszę o udostępnienie umowy zawartej z panem M. P. w związku z którą pełnił on obowiązki Dyrektora Gminnego Centrum Kultury i Sportu w T. (pytanie 3).

Proszę o udostępnienie umowy zawartej z panią B. S. w związku z którą pełniła ona obowiązki Dyrektora Gminnego Centrum Kultury i Sportu w T. (pytanie 4).

Czy, w jakim okresie oraz na jakiej podstawie pani B. S. pełniła obowiązki zastępcy dyrektora Gminnego Centrum Kultury i Sportu w T.? Proszę o udostępnienie dokumentów związanych z powołaniem pani S. na to stanowisko (pytanie 5).

Organ w odniesieniu do tych pytań wskazał, że nie jest dysponentem żądanej informacji.

Należy wskazać, że Gminne Centrum Kultury i Sportu w T. jest jednostką organizacyjną Gminy Trzebnica. Jak wynika z art. 9 ustawy z dnia 25 października 1991 r.o organizowaniu i prowadzeniu działalności kulturalnej, Prowadzenie działalności kulturalnej jest zadaniem własnym jednostek samorządu terytorialnego o charakterze obowiązkowym (art. 9 ust. 2). Jednostki samorządu terytorialnego organizują działalność kulturalną, tworząc samorządowe instytucje kultury, dla których prowadzenie takiej działalności jest podstawowym celem statutowym (art. 9 ust. 1).

Będący adresatem wniosku Burmistrz Gminy w odniesieniu do w/w pytań (3,4 i 5) wskazał, że nie jest dysponentem żądanej informacji.

Niewątpliwie, z treści art. 4 ust. 3 u.d.i.p. zobowiązane do udostępnienia informacji publicznej są tylko podmioty, które są w posiadaniu żądanej informacji. W orzecznictwie sądowym podkreśla się, że organ zobowiązany jest do udostępnienia informacji publicznej jeżeli ją posiada, niezależnie od tego został przez niego wytworzona, ani również, czy ma związek z jego kompetencjami.

W ocenie Sadu, przepis art. 4 ust. 3 u.d.i.p. nie zwalnia organu od dbałości o pewne wymogi informacyjne, jakich powinien on dochować informując pisemnie występującego z wnioskiem o tym, że nie jest w posiadaniu żądnych przez stronę informacji. Z tej perspektywy, już samo użyte przez organ w piśmie z dnia 28 lutego 2022 r. (stanowiącym odpowiedź na wniosek strony) sformułowanie, że nie jest dysponentem z żądanych przez stronę dokumentów nasuwa słuszne zastrzeżenia strony co tego, jak należy intepretować odpowiedź organu w odniesieniu do objętych sporem żądań wniosku. A zatem, jak należy rozumieć intencje adresata wniosku. Słusznie zarzuca strona że słowo dysponować można rozumieć dwojako. Słowo to może oznaczać że organ nie jest posiadaniu żądanych przez nią dokumentów. Ale również, że nie uznaje się być podmiotem władnym do udostępnienia żądanej przez nią dokumentacji, w szczególności z uwagi na to, że (jak w sprawie) jej sam nie wytworzył.

To rozróżnienie w płaszczyźnie interpretacyjnej słowa "dysponować" ma kapitalne znaczenie z punktu widzenia ciążących na organie obowiązków w zakresie udostępnienia informacji publicznej. Otóż trzeba wyraźnie podkreślić (co już Sąd wcześniej akcentował), że obowiązek informacyjny podmiotu zobowiązanego nie musi być adekwatny do zakresu jego działania, ale jest tylko i wyłącznie konsekwencją faktu dysponowania daną informacją. W orzecznictwie sądowym, które Sąd w składzie orzekającym podziela, powszechnie aprobowany jest pogląd przyjmujący, że z treści art. 4 ust. 3 u.d.i.p. wynika, że adresat wniosku jest zobowiązany do udzielenia informacji publicznej, jeżeli ją posiada, bez względu na to, czy wiąże się ona z zakresem jego kompetencji i została przez niego wytworzona, czy też jest informacją uzyskaną od innych podmiotów (por. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 28 listopada 2019 r., sygn. akt II SAB/Kr 397/19, LEX nr 2754110 oraz wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 23 sierpnia 2016 r., sygn. akt I OSK 122/15, LEX nr 2118718).

Oznacza to, że zgodnie z art. 4 ust. 3 u.d.i.p., zobowiązane do udostępnienia informacji publicznej są podmioty, o których mowa w ust. 1 i 2, będące w posiadaniu takich informacji. Oznacza to, że dla realizacji obowiązku informacyjnego istotne jest to, czy dany podmiot posiada informacje żądane przez stronę. Nie ma natomiast znaczenia to, czy istniała podstawa prawna do ich wytworzenia, a także, jakie przepisy prawa materialnego i czy w ogóle zobowiązują organ do gromadzenia takich informacji. Innymi słowy, obowiązek przekazania dotyczy nie tylko tych informacji, które podmiot sam wytworzył i zobowiązany jest posiadać, ale także takich, które uzyskał i przechowuje, mimo braku konieczności prowadzenia dokumentacji.

Tymczasem, z wypowiedzi organu wyrażonej w nawiązaniu do punktów 3,4 oraz 5 wniosku nie wynika kluczowa dla sprawy okoliczność, czy organ był w posiadaniu żądanych informacji, lecz ich nie ujawnił z uwagi na uznanie, że nie jest podmiotem właściwym do ich udzielenia, czy też, takich informacji po prostu nie posiadał.

Bardziej precyzyjną argumentację w tym zakresie organ przedstawił dopiero w odpowiedzi na skargę podnosząc, że nie posiada takich informacji oraz że do ich posiadania nie zobowiązują go tego przepisy prawa. Stanowisko organu przedstawione w odpowiedzi na skargę nie może zostać uznane za (spóźnione) udzielenie odpowiedzi na wniosek, albowiem jest to pismo procesowe kierowane do Sądu. Dodatkowo, jak wynika z treści wniosku, wolą wnioskodawcy było to, aby organ udostępnił mu wnioskowaną informację publiczną w formie wiadomości e-mail na podany we wniosku adres poczty elektronicznej skarżącego.

W sprawie aktualny pozostaje pogląd wyrażony w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wielkopolskim z dnia 28 listopada 2021 r., sygn. akt II SAB/Go 198/21, że podmiot zobowiązany do udostępnienia informacji publicznej winien złożyć oświadczenie jednoznaczne w swej treści, tak aby wnioskodawca nie musiał jej domniemywać lub domyślać się tego, czy w udzielonej odpowiedzi nie jest ukryta jakaś informacja dająca możliwość swobodnej zmiany stanowiska co do posiadania przez ów podmiot wnioskowanych informacji publicznych. Adresat wniosku musi więc wprost i w jednoznaczny sposób wypowiedzieć się, że nie posiada żadnej z wnioskowanych informacji (por. wyroki NSA z: 24 listopada 2009 r., I OSK 851/09; z 9 stycznia 2015 r., I OSK 638/14).

Przedstawione informacje winny być na takim poziomie szczegółowości, który pozwoli sądowi dokonać oceny czy prawdopodobne jest, że podmiot zobowiązany rzeczywiście nie posiada żądanej informacji publicznej.

Co się tyczy punktu 12 wniosku to trzeba przypomnieć, że zadane w tym punkcie pytanie dotyczyło tego, czy i kiedy Burmistrz wzywał, zgodnie art. 24h ust. 5a ustawy o samorządzie gminnym, Panią M. S. do złożenia pierwszego oświadczenia majątkowego? Jeśli tak, to proszę o udostępnienie tego wezwania.

Udzielając odpowiedzi na to pytanie organ w piśmie z dnia 28 lutego 2022 r. wyraził stanowisko, że żądana informacja nie stanowi informacji publicznej jako dotycząca sfery wewnętrznej organu.

Dla przejrzystości dalszych wywodów należy przytoczyć brzmienie art. 24h ust. 5a ustawy o samorządzie gminnym, do którego odwołuje się strona w treści sformułowanego w punkcie 12 wniosku pytania. Zgodnie z treścią tego przepisu, jeżeli terminy określone w ust. 4 lub 5 (terminy do złożenia pierwszego oświadczenia majątkowego przez odpowiednio - majątkowego nie zostaną dotrzymane, odpowiednio, przewodniczący rady gminy, wojewoda lub wójt w terminie 14 dni od dnia stwierdzenia niedotrzymania terminu wzywa osobę, która nie złożyła oświadczenia do jego niezwłocznego złożenia wyznaczając dodatkowy czternastodniowy termin. Termin ten liczy się od dnia skutecznego dostarczenia wezwania.

Jak wskazuje się w piśmiennictwie, mocą tej regulacji prawnej ustawodawca wprowadził swoistą instytucję "przypomnienia" w postaci wyznaczenia dodatkowego terminu do złożenia oświadczenia majątkowego, nadto dodatkowy termin do złożenia oświadczenia jest swoistym przywilejem w zakresie wypełniania obowiązku w sferze lustracji majątkowej (por. Dolnicki Bogdan (red.), Ustawa o samorządzie gminnym. Komentarz, wyd. III). Skutki niezłożenia oświadczenia majątkowego, mimo upływu dodatkowego terminu, o którym mowa w art. 24h ust. 5a, reguluje art. 24k ustawy o samorządzie gminnym.

Trzeba też dodać, że dyrektor szkoły podstawowej traktowany jest jako kierownik jednostki organizacyjnej gminy i z tego powodu obowiązany jest składać oświadczenie majątkowe.

Jak wynika z odpowiedzi udzielonej przez organ na pytanie ujęte w punkcie 12 wniosku, informacje których udostępnienia domagał się skarżący organ potraktował jako dotyczącą sfery wewnętrznej organu. W orzecznictwie przyjmuje się, że dokumentami wewnętrznymi są dokumenty o charakterze roboczym, które zostały utrwalone w formie tradycyjnej lub elektronicznej i stanowią pewien proces myślowy, proces rozważań, etap wypracowywania finalnej koncepcji, przyjęcia ostatecznego stanowiska przez pojedynczego pracownika lub zespół. Stanowią one pewien etap na drodze do wytworzenia informacji publicznej (por. m.in. wyroki NSA z dnia 4 lipca 2023 r., sygn. akt III OSK 5207/21).

Stanowiska organu w zakresie odpowiedzi na pytanie z punktu 12 wniosku Sąd nie podziela uznając, że za informację publiczną uznać należy informację odnośnie do tego, czy i kiedy Burmistrz wzywał, zgodnie art. 24h ust. 5a ustawy o samorządzie gminnym, Panią M. S. do złożenia pierwszego oświadczenia majątkowego. Chodzi w tym przypadku bowiem o udostępnienie informacji odnośnie do tego, czy organ (burmistrz) podjął działania zgodnie z jego kompetencją wynikającą z art. 24h ust. 5a ustawy o samorządzie gminnym. Informacja, o którą pytał wnioskodawca w zdaniu pierwszym pytania zadanego w punkcie 12 wniosku powinna zostać zatem stronie udostępniona. Odnośnie do żądania wyrażonego w zdaniu drugim punktu 12 wniosku (żądania o udostępnieni tego wezwania) to trzeba wyjaśnić, że od informacji publicznej podlegającej udostepnieniu trzeba odróżnić nośnik tej informacji. Idąc dalej trzeba podnieść, że w przypadku innych – niż dokument urzędowy – nośników informacji publicznej, a także w przypadku innych wystąpień i ocen dokonywanych przez organ administracji publicznej, podmiot zobowiązany nie ma obowiązku udostępniać samego nośnika, a jedynie zawartą w nich informację publiczną (por. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia: 8 listopada 2022 r., sygn. akt III OSK 1666/21; 15 marca 2017 r., sygn. akt I OSK 1531/15 oraz wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie z dnia 6 czerwca 2023 r., sygn. akt II SAB/Rz 33/23).

Zdaniem Sądu, dokument wezwania kierowanego w trybie art. 24h ust. 5a ustawy o samorządzie gminnym jakkolwiek pochodzi ono od organu i mieści się w granicach powierzonych mu ustawowo kompetencji nie jest dokumentem urzędowym, do czego skłania analiza art. 6 ust. 2 ustawy o dostępie do informacji publicznej (dalej: u.d.i.p.), definiującego na potrzeby ustawy o dostępie do informacji publicznej pojęcie dokumentu urzędowego. Zgodnie z treścią art. 6 ust. 2 u.d.i.p., dokumentem urzędowym w rozumieniu ustawy jest treść oświadczenia woli lub wiedzy, utrwalona i podpisana w dowolnej formie przez funkcjonariusza publicznego w rozumieniu przepisów kodeksu karnego, w ramach jego kompetencji, skierowana do innego podmiotu lub złożona do akt sprawy. W ocenie Sądu wezwanie kierowane w trybie art. 24h ust. 5a ustawy o samorządzie gminnym nie stanowi dokumentu urzędowego, albowiem nie jest oświadczeniem woli lub wiedzy organu.

Kierując się przedstawioną argumentacją, Sąd działając na podstawie art. 149 § 1 pkt 1 p.p.s.a. zobowiązał organ do rozpoznania punktu 3,4,5 i 12 wniosku w terminie 14 dni od otrzymania odpisu prawomocnego wyroku wraz z aktami administracyjnymi sprawy.

Na podstawie art. 149 § 1 pkt 3 p.p.s.a. stwierdził bezczynność Burmistrza Gminy, a na podstawie art. 149 § 1a p.p.s.a. orzekł, że stwierdzona, w części o której mowa w punkcie I wyroku, bezczynność tego organu nie ma charakteru rażącego naruszenia prawa. W orzecznictwie sądów administracyjnych ugruntował się pogląd, zgodnie z którym rażącym naruszeniem prawa jest stan, w którym wyraźnie, i drastycznie naruszono treść obowiązku wynikającego z przepisu prawa. Rażące naruszenie prawa oznacza wadliwość o szczególnie dużym ciężarze gatunkowym i ma miejsce w razie oczywistego braku podejmowania jakichkolwiek czynności, oczywistego lekceważenia wniosków i jawnego natężenia braku woli do załatwienia sprawy, jak też w sytuacji ewidentnego niestosowania przepisów prawa. W rozpoznawanej sprawie Sąd nie dopatrzył się złej woli w działaniu organu, a powody dla których Sąd stwierdził bezczynność organu w sprawie nie mogą stanowić podstawy wywodzenia rażącego naruszenia prawa.

Działając na podstawie art. 151 p.p.s.a. Sąd (punkt III wyroku) oddalił dalej idącą skargę, albowiem uznał, że w pozostałej części (chodzi o punkt 1, 2, 6-11 i 13), organ prawidłowo wywiązał się z obowiązku udostępnienia informacji publicznej na wniosek, a odpowiedź organu została udzielona w terminie wskazanym w piśmie z dnia 11 stycznia 2022 r., informującym stronę, że na podstawie art. 13 ust. 2 u.d.i.p. rozpatrzenie wniosku nastąpi w terminie do 28 lutego 2022 r. Rozstrzygnięcie tego rodzaju Sąd uznał za konieczne mając na uwadze, że wprawdzie w skardze skarżący wniósł o zobowiązanie organu do rozpoznania wniosku jedynie w punktach 3,4,5 i 12, niemniej jednak w petitum skargi zaskarżył bezczynność Burmistrza Gminy w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej, a zatem bez wyróżnienia określonych punktów wniosku.

Dodatkowo, w skardze sformułował zarzut braku upoważnienia osoby udzielającej odpowiedzi na wniosek w imieniu Burmistrza. Ustosunkowując się do tego zarzutu należy wskazać, że z urzędu Sądowi wiadome jest (z akt sprawy o sygn. akt IV SAB/Wr 193/23, w której organ na wezwanie Sądu dosłał zakres czynności K. K. na stanowisku pracy – inspektora ds. obsługi wniosków o udostępnianie informacji publicznej), że udzielanie odpowiedzi na wnioski o udostępnianie informacji publicznej objęte jest zakresem czynności osoby, która sporządziła odpowiedź na wniosek w sprawie.

Zawarte w punkcie III wyroku orzeczenie o oddaleniu dalej idącej skargi odnosi się także do zawartego w skardze żądania wymierzenia organowi grzywny, którego to żądania Sąd nie uwzględnił. Należy w tym miejscu wskazać, ze wymierzenie grzywny przy orzekaniu o bezczynności organu administracji publicznej ustawodawca pozostawił uznaniu Sądu. W ocenie składu orzekającego, okoliczności sprawy nie dawały podstaw do zastosowania tego środka dyscyplinującego organ, albowiem organ nie uchylał się od rozpoznania wniosku strony, a bezczynność Burmistrza stwierdzona w części dotyczącej odpowiedzi na pytanie sformułowane w punkcie 3,4,5 oraz 12 wniosku nie nosiła cech rażącego naruszenia prawa. Stwierdzona bezczynność stanowiła konsekwencję braku udzielenia jednoznacznej w swojej treści odpowiedzi na pytanie 3,4 i 5 2niosku (co ma znaczenie na gruncie ustawy dostępowej) oraz błędnej wykładni pojęcia informacji publicznej na gruncie pytania zawartego w punkcie 12 wniosku.

O kosztach postępowania (punkt IV wyroku) Sąd orzekł na podstawie art. 200 p.p.s.a. Na zasądzoną kwotę kosztów składa się wpis od skargi w kwocie 100 zł, jaką uiścił skarżący inicjując postępowanie sądowe w sprawie.