Uzasadnienie
Pismem z dnia 24 kwietnia 2020 r., uzupełnionym następnie pismami z dnia 9 maja 2020 r. i 9 lipca 2020 r. A. K. (dalej: strona, skarżący) wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu na bezczynność Starosty Z. (dalej: organ) w przedmiocie zawarcia z nim umowy cywilnoprawnej mającej na celu ujawnienie miejsca ukrycia "Skarbu Wrocławia" w postaci złota, kamieni szlachetnych, obrazów i dokumentów.
W odpowiedzi na skargę organ wskazał, że żądanie strony nie mieści się w katalogu spraw pozostających we właściwości sądów administracyjnych. Skarżący od wielu lat informuje organ o dysponowaniu danymi na temat miejsca ukrycia "Skarbu Wrocławia", czego dowodem jest spisany w 2016 r. protokół odebrania zawiadomienia o znalezieniu rzeczy. Podane przez skarżącego miejsce nie jest jednak określone dokładnie, a on zaś co chwilę zmienia jego lokalizację oraz opis znalezionych przedmiotów.
Wobec powyższego w ocenie organu wniesiona skarga winna ulec odrzuceniu, ewentualnie oddaleniu, ponieważ nie zasługuje ona na uwzględnienie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Zgodnie z art. 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity: Dz. U z 2019 r., poz. 2325 ze zm., dalej p.p.s.a.), sądy administracyjne powołane są do rozpoznawania spraw sądowoadministracyjnych.
Kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne – stosownie do art. 3 § 2 pkt 8 p.p.s.a. – obejmuje orzekanie m.in. w sprawach skarg na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4 (tj. sprawy obejmujące – co do zasady – decyzje i postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, egzekucyjnym i zabezpieczającym, a także inne akty i czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa podjęte poza szeroko rozumianym postępowaniem administracyjnym) lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt 4a (tj. sprawy obejmujące indywidulane interpretacje przepisów prawa podatkowego oraz opinie zabezpieczające).
Ponadto sąd administracyjny, na mocy art. 3 § 2 pkt 9 p.p.s.a., rozpoznaje również skargi na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach obejmujących inne niż określone w pkt 1-3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej, dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa oraz podjęte w ramach szeroko rozumianego postępowania administracyjnego.
Jak zaś wynika z art. 3 § 3 p.p.s.a., sądy administracyjne orzekają także w sprawach, w których przepisy ustaw szczególnych przewidują sądową kontrolę, i stosują środki określone w tych przepisach.
Z przytoczonych powyżej regulacji wynika, że kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie wyłącznie w sprawach ściśle przez ustawę określonych. Rolą sądu administracyjnego jest więc uprzednie zbadanie każdej z wniesionych skarg pod względem jej dopuszczalności. Dopiero stwierdzenie, że dana sprawa podlega kognicji sądów administracyjnych będzie otwierało drogę do merytorycznej oceny kwestionowanego aktu, czynności, bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania.
Odnosząc treść przywołanych przepisów do przedmiotu skargi wniesionej w niniejszej sprawie należy wskazać, że nie mieści się ona w żadnej z wymienionych kategorii bezczynności podlegających jurysdykcji sądów administracyjnych. Nie sprawują one bowiem co do zasady kontroli nad zawieraniem przez organy administracji publicznej umów cywilnoprawnych z osobami fizycznymi. W szczególności dotyczy to ewentualnych porozumień w zakresie ujawnienia lokalizacji rzeczy zaginionej. Warto przy tym zauważyć, że w świetle ustawy z dnia 20 lutego 2015 r. o rzeczach znalezionych (tekst jednolity: Dz. U. z 2019 r., poz. 908 ze zm.), możliwość zawarcia umowy została przewidziana jedynie w art. 25 ust. 1, który stanowi, że w przypadku gdy rzecz znaleziona jest zabytkiem i stała się własnością Skarbu Państwa, muzeum albo biblioteka, którym rzecz została oddana na przechowanie, występują do właściwego starosty o przeniesienie własności tej rzeczy, w drodze umowy.
Przywołany przepis dotyczy zatem umowy zawieranej przez Skarb Państwa, reprezentowany przez właściwego starostę, z zainteresowanym muzeum lub biblioteką, nie zaś z osobą znalazcy bądź zgłaszającego. Jemu przysługują bowiem zupełnie inne uprawnienia (znaleźne, nagroda), które nie są jednak uzależnione od uprzedniego zawarcia jakiejkolwiek umowy. Trzeba przy tym zaznaczyć, że możliwość ich przyznania urzeczywistnia się dopiero w momencie, gdy dana rzecz zostanie odnaleziona, a nie wówczas gdy osoba zainteresowana poinformuje właściwe organy o bliżej nieokreślonym miejscu jej przechowywania.
Reasumując należało stwierdzić, że skarga wniesiona do tutejszego Sądu podlegała odrzuceniu, albowiem jej przedmiot nie należy do właściwości sądów administracyjnych. Nie sprawują one bowiem kontroli nad zawieranymi przez podmioty publiczne umowami cywilnoprawnymi, ani nad ich bezczynnością w tym zakresie.
Mając powyższe na uwadze – na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 p.p.s.a. – orzeczono jak w sentencji niniejszego postanowienia.