Uzasadnienie
Wnioskiem z dnia 19 września 2018 r. (złożonym 18 września 2018 r.) A.P. zwrócił się do Wojewody D. – Dyrektora Wydziału Spraw Obywatelskich i Cudzoziemców D. Urzędu Wojewódzkiego we W. o udostępnienie informacji publicznej w postaci kserokopii zanonimizowanych pism, kierowanych do osób ubiegających się o zezwolenie na pobyt czasowy, wzywających do złożenia oryginału aktu urodzenia lub jego odpisu (poświadczonego za zgodność), potwierdzającego stopień pokrewieństwa, pod rygorem negatywnego rozpatrzenia wniosku. Anonimizacja winna dotyczyć tylko nazwisk i imion osób prywatnych.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu na bezczynność organu w udostępnieniu informacji publicznej (złożonej w organie w dniu 25 października 2018 r.), wnioskodawca wniósł o zobowiązanie organu do załatwienia wniosku, wskazując że na wniosek nie została udzielona przez organ żadna odpowiedź.
W piśmie z dnia 26 października 2018 r. Dyrektor Wydziału Spraw Obywatelskich i Cudzoziemców poinformował wnioskodawcę o treści art. 50 k.p.a. oraz art. 158 ust. 1 pkt 2 ustawy o cudzoziemcach i przedłożył w załączeniu kopie wezwań organu z dnia 10 maja 2018 r, 12 września 2018 r. i 24 września 2018 r.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o umorzenie postępowania na podstawie art. 161 § 1 pkt 3 p.p.s.a., ponieważ pismem z dnia 26 października 2018 r. organ udzielił zainteresowanemu odpowiedzi na wniosek, załączając zanonimizowane kserokopie pism. Jednocześnie wskazano, że organ udzielił odpowiedzi przed upływem 2 miesięcy od dnia złożenia wniosku i brak jest podstaw do uznania, że miała miejsce bezczynność organu, która może być zakwalifikowana jako rażące naruszenie prawa. Organ zapewnił także, że sposób prowadzenia sprawy nie wynika ze złej woli pracowników Wydziału Spraw Obywatelskich i Cudzoziemców, ale jest skutkiem ogromnej ilości wniosków składanych w Urzędzie, koniecznością równoczesnego procedowania w wielu różnych sprawach oraz odpływem pracowników, prowadzących postępowania i brakiem możliwości szybkiego uzupełnienia niedoborów kadrowych.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Na wstępie wskazać należy, że dla oceny zasadności skargi na bezczynność kluczowy jest moment jej wniesienia. W sytuacji, gdy bezczynność istniała w tej dacie, lecz ustała po wniesieniu skargi postępowanie sądowe podlega umorzeniu w zakresie zobowiązania organu do wydania aktu lub dokonania czynności po myśli art. 161 § 1 pkt 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2018 r., poz. 1302 ze zm.), dalej p.p.s.a., przy jednoczesnym rozstrzygnięciu, czy bezczynność miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa oraz ewentualnie o kwestiach wymienionych w art. 149 § 1b i § 2 p.p.s.a. W odmiennej sytuacji, tj. gdy już w dacie wniesienia skargi bezczynność nie istniała, wówczas skargę należy oddalić.
Bezczynność podmiotu zobowiązanego do udzielenia informacji publicznej ma miejsce wówczas, gdy w prawnie ustalonym terminie podmiot ten nie podjął żadnych czynności w sprawie lub prowadził postępowanie, ale mimo istnienia ustawowego obowiązku nie zakończył go wydaniem w terminie decyzji, postanowienia lub też innego aktu, albo nie podjął stosownej czynności.
W sprawach dostępu do informacji publicznej zakres przedmiotowy wyznacza pojęcie informacji publicznej (art. 1 ust. 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej – Dz. U. z 2016 r., poz. 1764 ze zm., dalej u.d.i.p.), zaś zakres podmiotowy - wykonywanie zadań publicznych przez adresata wniosku (art. 4 ust. 1 tej ustawy). Rzeczą organu, do którego wpływa wniosek o udostępnienie informacji publicznej jest załatwienie go w przepisany sposób, czyli udostępnienie informacji, jeśli ją wytworzył bądź jest w jej posiadaniu, albo odmowa lub umorzenie postępowania z przyczyn uregulowanych ustawą, albo wreszcie poinformowanie, że żądane dane nie stanowią informacji publicznej w rozumieniu ustawy.
Nie było sporne w niniejszej sprawie, że żądana przez skarżącego informacja stanowiła informację publiczną.
W rozpatrywanej sprawie Sąd zobowiązany jest do oceny, czy organ nadal pozostaje w bezczynności co do udzielenia informacji publicznej. Jak wynika z akt sprawy, po wniesieniu skargi w dniu 25 października 2018 r. za pośrednictwem organu, organ pismem z dnia 26 października 2018 r. poinformował skarżącego o treści art. 50 k.p.a. oraz art. 158 ust. 1 pkt 2 ustawy o cudzoziemcach i przedłożył w załączeniu kopie wezwań organu z dnia 10 maja 2018 r, 12 września 2018 r. i 24 września 2018 r. (pismo doręczone skarżącemu w dniu 30 października 2018 r.).
Stwierdzić zatem należało, że w sytuacji, gdy - tak jak w niniejszej sprawie - zarzucany stan bezczynności ustał po dniu wniesienia skargi, ale przed jej rozpoznaniem i rozstrzygnięciem przez Sąd, to postępowanie sądowoadministracyjne, w części obejmującej zobowiązanie do załatwienia sprawy, o jakim mowa w art. 149 § 1 pkt 1 p.p.s.a, podlega umorzeniu na podstawie art. 161 § 1 pkt 3 p.p.s.a. (pkt I sentencji wyroku).
Umorzenie postępowania w zakresie zobowiązania organu do udostępnienia skarżącemu informacji publicznej, o którą zawnioskował, nie zwalnia sądu administracyjnego z obowiązku dokonania oceny charakteru stwierdzonej bezczynności przez ustalenie, czy miała ona miejsce z rażącym naruszeniem prawa, czy też nie, co wprost wynika z treści art. 149 § 1a p.p.s.a. Biorąc zatem pod uwagę, że w wyniku wniosku z dnia 19 września 2018 r. (złożonego 18 września 2018 r.) organ udzielił informacji pismem z dnia 26 października 2018 r., a więc natychmiast po wniesieniu skargi do WSA, stwierdzić należy, iż organ dopuścił się bezczynności, która jednak nie miała charakteru rażącego naruszenia prawa, ponieważ nie wynikała z lekceważącego traktowania przez organ swoich obowiązków. Jak wyjaśnił organ w odpowiedzi na skargę, opóźnienie w udzieleniu informacji spowodowane było ogromną ilością wniosków składanych w Urzędzie, koniecznością równoczesnego procedowania w wielu różnych sprawach oraz odpływem pracowników, prowadzących postępowania i brakiem możliwości szybkiego uzupełnienia niedoborów kadrowych.
Opóźnienie było też niewielkie i wynosiło 24 dni kalendarzowe (wniosek wpłynął do organu w dniu 18 września 2018 r., termin udzielenia odpowiedzi minął w dniu 2 października 2018 r., odpowiedź została udzielona w dniu 26 października 2018 r.). Z tych też względów Sąd, na podstawie art. 149 § 1 pkt 3 i art. 149 § 1a p.p.s.a., orzekł jak w pkt II sentencji wyroku.
O należnych skarżącemu kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 200 i art. 205 § 1 p.p.s.a. w pkt III sentencji wyroku (wpis od skargi 100 zł, koszty zastępstwa procesowego 480 zł, opłata skarbowa od pełnomocnictwa 17 zł).