Uzasadnienie
Pismem z dnia 13 listopada 2018 r. L. M. (dalej: skarżąca) wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu skargę na bezczynność Burmistrza K. w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej, zarzucając naruszenie art. 13 ust. 1 i 2, art. 16 ust. 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz.U. Nr 112 poz. 1198 ze zm.) dalej: u.d.i.p.
Wobec powyższego wniesiono o zobowiązanie organu do rozpoznania wniosku o dostęp do informacji publicznej w terminie czternastu dni od wydania wyroku przez Wojewódzki Sąd Administracyjny, skierowanie sprawy do rozpoznania w trybie uproszczonym na podstawie art. 119 pkt 2 p.p.s.a., zasądzenie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego oraz kosztów uiszczonej opłaty skarbowej od pełnomocnictwa.
W uzasadnieniu skargi skarżąca wskazała, że w dniu 26 sierpnia 2018 r. zwróciła się do organu z wnioskiem o udostępnienie informacji publicznej poprzez przekazanie oferty i korespondencji prowadzonej z wykonawcą A S.A. w toku postępowania o udzielenie zamówienia pn. przebudowa stadionu miejskiego w K. [...] oraz wskazanie w ilu postępowaniach w 2017 r. na usługi i roboty budowlane przeprowadzono procedurę wyjaśnienia rażąco niskiej ceny.
Do dnia wniesienia niniejszej skargi organ nie udostępnił żadnych informacji, ani nie wydał decyzji administracyjnej, w której odmówiłby ich udostępnienia, czym naruszył 14 – dniowy termin wskazany w art. 13 ust. 1 u.d.i.p. Z uwagi na powyższe nieudostępnienie żądanych informacji organ w sposób rażący narusza art. 8 § 1 k.p.a. i działania takie należy ocenić jako sprzeczne z zasadą prowadzenia postępowania administracyjnego w sposób budzący zaufanie jego uczestników do władzy publicznej, kierując się zasadami proporcjonalności, bezstronności i równego traktowania.
W odpowiedzi na skargę Burmistrz K. wniósł o jej odrzucenie z uwagi na brak spełnienia przez skarżącą wymogu wcześniejszego wniesienia ponaglenia do organu właściwego (art. 53 § 2b p.p.s.a.)
Ponadto organ podniósł, że skarżąca dnia 26 sierpnia 2018 r. wystąpiła za pośrednictwem poczty e-mail do Burmistrza K. z dwoma wnioskami o udostępnienie informacji publicznej. Z nieznanych przyczyn jeden z tych wniosków zaginął, a co za tym idzie nie został mu nadany dalszy bieg. Odpowiedź na drugi wniosek została udzielona niezwłocznie w terminie wynikającym z przepisów u.d.i.p. O nierozpatrzonym wniosku organ – Burmistrz K. – dowiedział się wraz z wpłynięciem do Urzędu Miejskiego w K. przedmiotowej skargi. Skarga ta zawierała wydruk z poczty e-mail skarżącej z treścią wniosku o udostępnienie informacji publicznej. Skarga ta nie była przez skarżącą poprzedzona ponagleniem wynikającym z art. 53 § 2b p.p.s.a. Burmistrz niezwłocznie po otrzymaniu skargi zawierającej wydruk wniosku udostępnił wnioskowaną informację w sposób wskazany we wniosku (4 grudnia 2018 r.).
W piśmie z dnia 14 stycznia 2019 r. skarżąca stwierdziła, że wniosek organu o odrzucenie skargi pozbawiony jest podstaw prawnych i wskazała, że u.d.i.p. regulująca tryb postępowania w sprawie udzielenia informacji publicznej, jedynie w wąskim zakresie odsyła do przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego, bowiem jego przepisy stosuje się jedynie w przypadku wydania decyzji. Ustawa ta nie zawiera przepisów, które dotyczyłyby bezczynności, w tym wymogu wyczerpania trybu polegającego na wezwaniu do usunięcia naruszenia prawa lub wniesienia zażalenia na bezczynność organu. Tym samym przepisy p.p.s.a. odnoszące się do bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania administracyjnego również nie znajdują zastosowania. Na potwierdzenie powyższego skarżąca przywołała orzecznictwo sądowoadministracyjne.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje
Zgodnie z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 z późn. zm.) dalej p.p.s.a., sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w tej ustawie. Stosownie do przepisu 3 § 2 pkt 8 p.p.s.a., sądy administracyjne rozpoznają między innymi skargi na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4a, w tym również w sprawie bezczynności organu na niewydanie decyzji (art. 3 § 2 pkt 1 p.p.s.a.).
W myśl art. 149 § 1 p.p.s.a., sąd administracyjny uwzględniając skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organy w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 1-4a, zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu lub interpretacji lub dokonania czynności lub stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa. Jednocześnie sąd stwierdza, czy bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa.
W odniesieniu do skargi na bezczynność organu, przedmiotem sądowej kontroli nie jest określony akt lub czynność organu administracji, lecz ich brak w sytuacji, gdy organ miał obowiązek podjąć działanie w danej formie i w określonym przez prawo terminie. Instytucja skargi na bezczynność organu ma bowiem na celu ochronę praw strony poprzez doprowadzenie do wydania rozstrzygnięcia w sprawie. Zauważyć należy, że badanie zasadności skargi na bezczynność organu dokonywane jest przez sąd na podstawie stanu faktycznego i prawnego istniejącego w dniu wydania orzeczenia sądowego. Podstawą do czynienia ustaleń faktycznych na wskazany moment pozostają akta administracyjne sprawy (133 §1 p.p.s.a.).
Przenosząc powyższe uwagi na grunt rozpoznawanej sprawy, przypomnieć należy, że przedmiotem skargi jest bezczynność organu w udostępnieniu informacji publicznej. Bez wątpienia Burmistrz K. należy do kręgu podmiotów zobowiązanych do udostępnienia informacji publicznej o jakich mowa w art. 4 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p. tj. do organów władzy publicznej. Również żądana przez skarżącą informacja podlegała zakwalifikowaniu jako informacja publiczna w rozumieniu powołanej ustawy (art. 6 ust. 1 pkt 4 lit. "a" pkt 2 lit. "c" u.d.i.p.).
Lektura akt administracyjnych pozwala stwierdzić, że podmiot zobowiązany udzielił skarżącej wnioskowanej informacji publicznej w dniu 4 grudnia 2018 r. Stąd bezprzedmiotowe stało się postępowanie sądowoadministracyjne w zakresie zobowiązania Burmistrza K. do rozpoznania wniosku skarżącej z dnia 26 sierpnia 2018 r. Postępowanie bowiem z ww. wniosku zakończyło się udzieleniem informacji publicznej organu, którego bezczynność została w sprawie zaskarżona do Sądu.
W tej sytuacji brak było podstaw do orzekania przez Sąd w przedmiocie, o jakim mowa w art. 149 § 1 zdanie pierwsze p.p.s.a. Skoro bowiem organ, którego dotyczyła skarga na bezczynność, przed dniem orzekania przez Sąd zakończył rzeczone postępowanie, brak było podstaw do uwzględnienia żądania skargi. W tych okolicznościach zaistniała przesłanka do umorzenia postępowania wynikająca z art. 161 § 1 pkt 3 p.p.s.a. Zgodnie z owym przepisem prawa Sąd wydaje orzeczenie o umorzeniu postępowania, gdy stało się ono z innych przyczyn bezprzedmiotowe. Bezprzedmiotowość postępowania sądowoadministracyjnego w rozumieniu powołanego przepisu zachodzi wówczas, gdy w toku postępowania, a przed wydaniem wyroku zajdą zdarzenia, które czynią wydanie wyroku zbędnym lub niedopuszczalnym.
Załatwienie sprawy administracyjnej przed datą orzekania przez sąd administracyjny, skutkujące umorzeniem postępowania, nie zwalnia jednak Sądu z obowiązku rozpoznania skargi, wniesionej na postawie art. 3 § 2 pkt 8 p.p.s.a. w pozostałym zakresie objętym dyspozycją art. 149 p.p.s.a. Oceniając w przedmiotowej sprawie stopień naruszenia prawa przez organ Sąd uznał, że bezczynność podmiotu zobowiązanego nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa.
Rażącym naruszeniem prawa pozostaje bowiem stan, w którym bez żadnej wątpliwości i wahań można stwierdzić, że naruszono prawo w sposób oczywisty. Dla uznania rażącego naruszenia nie jest wystarczające samo przekroczenie przez organ ustawowych obowiązków czyli także terminów załatwienia sprawy. Przekroczenie musi być znaczne i nie dające się racjonalnie usprawiedliwić. Kwalifikacja naruszenia jako rażące musi więc posiadać pewne dodatkowe cechy w stosunku do stanu określonego jako zwykłe naruszenie. Argumenty podane w odpowiedzi na skargę nie wskazują, by niedziałanie organu było celowe czy zawinione w stopniu rażącym. Sąd nie dopatrzył się w zachowaniu podmiotu zobowiązanego cech lekceważącego traktowania obowiązków nałożonych na niego z mocy ustawy.
W tej sytuacji na podstawie art. 161 § 1 pkt 3 p.p.s.a. Sąd orzekł jak w pkt I i II wyroku.
Wniosek organu o odrzucenie skargi jest nieusprawiedliwiony. Skarga na bezczynność w przedmiocie informacji publicznej nie musi być poprzedzona żadnym środkiem zaskarżenia na drodze administracyjnej a zatem wyłączony jest obowiązek przewidziany w art. 52 § 1 i art. 53 § 2b p.p.s.a.
Rozstrzygnięcie zawarte w pkt III dotyczące kosztów postępowania sądowego (obejmującym wpis od skargi i koszty zastępstwa procesowego) podjęte zostało na podstawie art. 201 § 1 w zw. z art. 205 § 2 p.p.s.a.