Uzasadnienie
L. M. i M.M. wnieśli do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu skargę na bezczynność Burmistrza Gminy M. oraz Rady Miejskiej w M. "w przedmiocie niepodjęcia uchwały dotyczącej skargi na niewywiązywanie się Burmistrza z obowiązku dowozu dzieci do szkoły we W.W.".
W uzasadnieniu skargi podniesiono, że władze M., po zmianie obwodów szkolnych w gminie, pozbawiły darmowego dowozu do szkoły dzieci, które kontynuują naukę w szkole macierzystej (w szkole, w której uczyły się jeszcze przed zmianą obwodów). Skarżący powołali się na art. 39 ustawy Prawo oświatowe, który stanowi, że jeżeli odległości między domem ucznia a szkołą obwodową przekraczają odległości wymienione w artykule, tj. 3 km dla uczniów klas I-IV szkół podstawowych oraz 4 km dla uczniów klas V-VIII szkół podstawowych, obowiązkiem gminy jest zapewnienie bezpłatnego transportu i opieki w czasie transportu. W nawiązaniu do powyższego skarżący podnieśli, że spełniają warunek kilometrowy, albowiem dzieci pozbawione dowozu do szkoły mieszkają od niej w odległości 10,8 km oraz 7 km. Dalej wskazali, że od początku informowali władze M., że w opinii Dolnośląskiego Kuratorium Oświaty oraz Ministerstwa Edukacji Narodowej, mają oni pełne prawo do darmowego transportu.
Podnieśli również, że wniesiona przez nich do Wojewody D. w dniu [...] października 2019 r. skarga na działania Burmistrza Gminy M. została przekazana do rozpatrzenia przez Radę Gminy. W dniu [...]listopada 2019 r. skarżący otrzymali informację, że ich skarga będzie rozpatrzona na posiedzeniu Skarg, Wniosków i Petycji w M.. W dniu [...] grudnia 2019 r. odbyła się Komisja Skarg, Wniosków i Petycji, na której wniesiona przez skarżących skarga została uznana za zasadną. Do dnia wniesienia skargi organ nie udostępnił oraz nie wydał decyzji będącej odpowiedzią na skargę, "pomimo zapisu w projekcie uchwały, w którym to zobowiązuje się Przewodniczącego Rady Miejskiej w M. do zawiadomienia skarżącego o sposobie załatwienia skargi".
Wskazując na powyższe skarżący wnieśli o:
- 1) zobowiązanie Burmistrza i Rady Miejskiej w M. "do wydania opinii w formie podjęcia uchwały w sprawie, zgodnie z opiniami Dolnośląskiego Kuratorium Oświaty we W. i Ministerstwa Edukacji Narodowej";
- 2) zasądzenie na rzecz skarżących kosztów postępowania sądowego.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie.
Pismem z dnia [...] sierpnia 2020 r. skarżący w nawiązaniu do odpowiedzi na skargę podnieśli, że skargę wnieśli na bezczynność organów, albowiem po 8 miesiącach Rada Miejska w M. nie podjęła uchwały w sprawie jej rozpatrzenia. Wskazali, ze w 2019 r. nie było pandemii Covid-19, a wiec do 31 grudnia 2019 r. skarga mogła być rozpatrzona, a jej rozstrzygnięcie w formie uchwały Rady Miejskiej w M. Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu zważył, co następuje:
Merytoryczną ocenę skargi wniesionej do sądu administracyjnego zawsze poprzedza analiza dopuszczalności takiej skargi w punktu widzenia objętej zakresem normowania ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity: Dz. U z 2019 r., poz. 2325 ze zm., dalej p.p.s.a.) kognicji sądu administracyjnego do orzekania w sprawie.
Zakres właściwości rzeczowej sądów administracyjnych reguluje art. 3 p.p.s.a.
Zgodnie z jego treścią, sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie (art. 3 § 1 p.p.s.a.).
Kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na (art. 3 § 2 p.p.s.a.):
- 1) decyzje administracyjne;
- 2) postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty;
- 3) postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie, z wyłączeniem postanowień wierzyciela o niedopuszczalności zgłoszonego zarzutu oraz postanowień, przedmiotem których jest stanowisko wierzyciela w sprawie zgłoszonego zarzutu;
- 4) inne niż określone w pkt 1-3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, z wyłączeniem aktów lub czynności podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2018 r. poz. 2096 oraz z 2019 r. poz. 60, 730, 1133 i 2196), postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2019 r. poz. 900, z późn. zm.), postępowań, o których mowa w dziale V w rozdziale 1 ustawy z dnia 16 listopada 2016 r. o Krajowej Administracji Skarbowej (Dz. U. z 2019 r. poz. 768, 730, 1520, 1556 i 2200), oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw;
4a) pisemne interpretacje przepisów prawa podatkowego wydawane w indywidualnych sprawach, opinie zabezpieczające i odmowy wydania opinii zabezpieczających;
- 5) akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej;
- 6) akty organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków, inne niż określone w pkt 5, podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej;
- 7) akty nadzoru nad działalnością organów jednostek samorządu terytorialnego;
- 8) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4 lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt 4a;
- 9) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach dotyczących innych niż określone w pkt 1-3 aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego oraz postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw.
Sądy administracyjne orzekają także w sprawach sprzeciwów od decyzji wydanych na podstawie art. 138 § 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (art. 3 § 2a p.p.s.a.).
Sądy administracyjne orzekają także w sprawach, w których przepisy ustaw szczególnych przewidują sądową kontrolę, i stosują środki określone w tych przepisach (art. 3 § 3 p.p.s.a.)
W sprawie należy dostrzec, że strona skarżąca zarzut bezczynności odnosi do okoliczności braku zawiadomienia o zajęciu stanowiska przez Burmistrza, zgodnie z zawiadomieniem otrzymanym od Komisji Skarg, Wniosków i Petycji. Skarga strony dotyczy w istocie zarzutu bezczynności w rozpoznaniu skargi, jaka skarżący złożyli w trybie skargi powszechnej, tj. w ramach trybu postępowania skargowego, regulowanego przepisami działu VIII k.p.a., zatytułowanego "skargi wnioski".
W nawiązaniu do tej uwagi należy wyjaśnić, że w postępowaniu objętym regulacją działu VIII k.p.a. nie rozstrzyga się żadnej sprawy administracyjnej, a jedynie informuje się wnioskodawcę (zainteresowanego) o sposobie załatwienia tzw. skargi powszechnej. Przedmiotem skargi powszechnej przewidzianej w art. 227 i nast. k.p.a. mogą być natomiast - zaniedbanie lub nienależyte wykonywanie zadań przez właściwe organy albo przez ich pracowników, naruszenie praworządności lub interesów skarżących, a także przewlekłe lub biurokratyczne załatwianie spraw. Postępowanie w sprawie tego typu skarg cechuje się tym, iż nie ma w nim stron postępowania, nie wydaje się rozstrzygnięć adresowanych do skarżącego, a jedynie zawiadamia się go o czynnościach wewnętrznych, zmierzających do wyjaśnienia okoliczności podniesionych w skardze.
W konsekwencji, działania administracji publicznej będące przedmiotem tego typu skarg nie podlegają kontroli sądów. Sąd administracyjny nie jest właściwy do rozpoznawania skarg powszechnych w rozumieniu działu VIII, a więc skarg związanych z krytyką należytego wykonywania zadań przez właściwe organy albo ich pracowników, ani do oceny prawidłowości prowadzonego postępowania skargowego w trybie przepisów działu VIII. Sąd kontroluje bowiem działalność administracji publicznej w zakresie określonym w ustawie Prawie o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, a ta forma działalności administracji (skargi powszechne w rozumieniu działu VIII) nie została wymieniona w treści art. 3 § 2 pkt 1–4 p.p.s.a.
Pogląd, że do skarg i wniosków na działalność organów państwowych i samorządowych, uregulowanych przepisami Działu VIII k.p.a., nie mają zastosowania przepisy dotyczące sądowej kontroli administracji publicznej jest powszechnie aprobowany w orzecznictwie sądowym (por. postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu z dnia 30 marca 2017 r., sygn. akt II SA/Op 129/17, postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie z dnia 18 października 2019 r., sygn. akt II SAB/Sz 89/19, orzeczenia dostępne na stronie - http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Stosownie do powyższego, również bezczynność w tych sprawach nie podlega kognicji sądu administracyjnego.
Zgodnie z art. 58 § 1 pkt 1 p.p.s.a., Sąd odrzuca skargę gdy sprawa nie należy do właściwości sądu administracyjnego.
Z tych powodów, działając na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 p.p.s.a. Sąd odrzucił skargę, o czym orzekł jak w sentencji postanowienia.