Uzasadnienie
Przystępując do rozstrzygania, Sąd przyjął stan faktyczny i prawny sprawy jn.
D. K. (dalej: wnioskodawca, autor wniosku, skarżący) - wnioskiem z 4 kwietnia 2023 r. - wystąpił do Wójta Gminy Rudna (dalej: Wójt Gminy, organ) o udostępnienie informacji publicznej w następującym zakresie:
"1. W jaki sposób, w jakiej formie oraz za pośrednictwem jakich środków technicznych prowadzona jest w Urzędzie Gminy Rudna ewidencja rozrachunków z budżetami, kontrahentami gminy, pracownikami i innych rachunków? Jakie konkretnie dane obejmuje wskazana ewidencja? Powyższe reguluje § 20 ust. 4 pkt 1) d) Regulaminu organizacyjnego Urzędu Gminy Rudna. Jakie konkretnie dane obejmuje wskazana ewidencja? Ze względu na ubogie słownictwo używane w pismach pochodzących z Urzędu Gminy Rudna (np. znak: SOA.1431.109.2022) proszę o udzielenie wyczerpującej odpowiedzi, pełnymi zdaniami.
- 2. W jaki sposób, w jakiej formie oraz za pośrednictwem jakich środków technicznych prowadzona jest w Urzędzie Gminy Rudna ewidencja pozabilansowa planowanych dochodów i wydatków budżetowych oraz aktualizacja budżetu? Jakie konkretnie dane obejmuje wskazana ewidencja? Powyższe reguluje § 20 ust. 4 pkt 3) Regulaminu organizacyjnego Urzędu Gminy Rudna. Ze względu na ubogie słownictwo używane w pismach pochodzących z Urzędu Gminy Rudna (np. znak: SOA.1431.109.2022) proszę o udzielenie wyczerpującej odpowiedzi, pełnymi zdaniami.
- 3. Kopie umów dotyczących obsługi prawnej w 2022 oraz 2023 roku".
Autor wniosku zażądał, aby powyższe informacje zostały przesłane na podany przez niego adres mailowy.
W odpowiedzi Wójt Gminy - 18 kwietnia 2023 r. - poinformował, że zadane w pkt 1 i 2 pytania nie stanowią informacji publicznej w rozumieniu art. 6 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz. U. z 2019 r., poz. 1429 ze zm. - dalej: u.d.i.p.). Odnośnie pkt 3 wniosku przesłał kopie umów.
Ustosunkowując się do odpowiedzi, uznając zawartą w niej argumentację za błędną, wnioskodawca wezwał Wójta Gminy do udostępnienia informacji publicznej w zakresie pkt 1 i 2 wniosku lub wydania stosownej decyzji odmownej.
W piśmie z 19 maja 2023 r. Wójt Gminy zauważył, że w zakresie pkt 3 wniosku przesłano wnioskodawcy kopie żądanych umów, zaś w pozostałym zakresie (pkt 1 i 2) poinformowano, że informacje tam żądane nie są informacją publiczną, co stanowiło o braku podstaw do wydania w tym przedmiocie decyzji odmownej.
W skardze na bezczynność Wójta Gminy w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej w zakresie pkt 1 i 2 jego wniosku, skarżący zarzucił naruszenie:
- 1) art. 19 ust. 2 Międzynarodowego Paktu Praw Obywatelskich i Politycznych w zakresie, w jakim przepis ten stanowi o prawie swobodnego wyrażania opinii obejmującego swobodę poszukiwania, otrzymywania i rozpowszechniania wszelkich informacji i poglądów, bez względu na granice państwowe, ustnie, pismem lub drukiem, w postaci dzieła sztuki bądź w jakikolwiek inny sposób według własnego wyboru, poprzez jego niezastosowanie i nieudostępnienie na wniosek informacji podlegającej udostępnieniu, co w konsekwencji doprowadziło do nieuzasadnionego ograniczenia prawa człowieka do informacji;
- 2) art. 61 ust. 1 Konstytucji RP w zakresie, w jakim przepis ten stanowi podstawę prawną do uzyskiwania informacji poprzez jego niezastosowanie, skutkujące nieudostępnieniem informacji podlegającej udostępnieniu lub wydaniem decyzji administracyjnej odmownej, a tym samym pozbawienie obywatela możliwości prawidłowej realizacji prawa do informacji;
- 3) art. 10 ust. 1 w zw. z art. 13 ust. 1 u.d.i.p. w zakresie, w jakim przepis ten stanowi o tym, że informacja publiczna, która nie została udostępniona w Biuletynie Informacji Publicznej, lub portalu danych, jest udostępniana na wniosek, a podmiot jest zobowiązany w terminie 14 dni od daty złożenia wniosku do udostępnienia informacji lub poinformowania wnioskodawcy o przedłużeniu terminu potrzebnego na rozpatrzenie wniosku, poprzez jego niezastosowanie i nieudostępnienie informacji w zakreślonym ustawowo terminie;
- 4) art. 16 ust. 1 w zw. z art. 13 u.d.i.p. w zakresie, w jakim z przepisów tych wynika, że podmiot zobowiązany jest w terminie 14 dni od dnia złożenia wniosku do udostępnienia informacji, poinformowania wnioskodawcy o przedłużeniu terminu na rozpatrzenie wniosku lub wydania decyzji o odmowie udostępnienia informacji, poprzez ich niezastosowanie, skutkujące brakiem wydania decyzji administracyjnej zawierającej odmowę udostępnienia informacji w określonym ustawowo terminie.
Tak stawiając zarzuty skarżący wniósł o: 1) zobowiązanie Wójta Gminy do rozpatrzenia wniosku niezwłocznie, nie później jednak niż w terminie 14 dni od daty uprawomocnienia się wyroku;
- 2) stwierdzenie, że organ dopuścił się bezczynności;
- 3) zasądzenie kosztów postępowania. Skarżący uzasadnił swoje stanowisko.
W odpowiedzi na skargę, Wójt Gminy wniósł o jej oddalenie w całości jako bezzasadnej (ew. odrzucenie z uwagi na niedopuszczalność). Uzasadniał, że w art. 6 u.d.i.p., zawierającym przykładowy katalog rodzajów spraw publicznych oraz danych, które podlegają reżimowy ustawy, brak jest służących rachunkowości środków technicznych. Dodał, że żądanie objęte wnioskiem nie stanowi informacji publicznej gdyż nie jest ani dokumentem urzędowym, ani nie odnosi się do sprawy publicznej.
W piśmie procesowym z 18 lipca 2023 r. skarżący podtrzymał skargę.
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu zważył, co następuje.
Skarga na bezczynność organu w sprawie wniosku skarżącego o udostępnienie informacji publicznej jest uzasadniona.
Na wstępie wskazać należy, że sprawa została rozpoznana na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym na zasadzie art. 119 pkt 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2023 r., poz. 1705 ze zm. - dalej: p.p.s.a.), jako że jej przedmiotem była bezczynność organu.
Ustawa o dostępie do informacji publicznej w kompleksowy sposób reguluje procedurę dostępu do informacji publicznej, nie zawiera jednak przepisów, które dotyczą bezczynności organu. Stąd aktualny jest wypowiadany w orzecznictwie sądowym pogląd, że warunkiem wykluczenia zarzutu bezczynności na gruncie ustawy o dostępie do informacji publicznej jest to, aby stosowne działanie podmiotu zobowiązanego podjęte było - w wymaganych przepisami tej ustawy - terminie i formie (por. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego /dalej: WSA/ w Warszawie z 26 lipca 2022 r., II SAB/Wa 51/22; dostępne: CBOSA).
Istota sporu w sprawie sprowadza się do oceny, czy na dzień wniesienia skargi organ pozostawał w bezczynności w rozpoznaniu wniosku skarżącego, złożonego w trybie ustawy o dostępie do informacji publicznej, w zakresie sformułowanych w pkt 1 i 2 żądań tego wniosku.
W zaistniałym sporze Sąd przyznał rację skarżącemu, że żądane informacje mają charakter publiczny, które winny być mu udostępnione w terminie 14 dni, o którym mowa w art. 13 ust. 1 u.d.i.p.
Za informację publiczną należy uznać każdą wiadomość wytworzoną przez szeroko rozumiane władze publiczne, a także inne podmioty sprawujące funkcje publiczne w zakresie wykonywania przez nie zadań władzy publicznej oraz gospodarowania mieniem komunalnym lub mieniem Skarbu Państwa. Przymiot taki posiada także treść dokumentów, których podmiot używa do zrealizowania powierzonych mu zadań. Charakter publiczny należy przypisać tym informacjom, które odnoszą się do publicznej sfery działalności. O zakwalifikowaniu określonej informacji, jako podlegającej udostępnieniu w rozumieniu u.d.i.p., decyduje kryterium rzeczowe, a więc treść i charakter informacji.
Przykładowy - otwarty - katalog typowych informacji publicznych zawiera art. 6 u.d.i.p., który w ust. 1 pkt 3 lit. f) wskazuje, że udostępnieniu podlega informacja publiczna w szczególności o zasadach funkcjonowania podmiotów, o których mowa w art. 4 ust. 1, w tym o prowadzonych rejestrach, ewidencjach i archiwach oraz o sposobach i zasadach udostępniania danych w nich zawartych. Informacje, o których mowa w pkt 1 i 2 wniosku skarżącego, tj. informacje o ewidencji rozrachunków i ewidencji pozabilansowej, mają tym samym charakter informacji publicznej w świetle art. 6 ust. 1 pkt 3 lit. f) u.d.i.p., gdyż niewątpliwie dotyczą funkcjonowania podmiotu obowiązanego do udostępnienia informacji publicznej. Żądane przez skarżącego ewidencje są wprost wskazane przez ustawodawcę w ww. przepisie jako podlegające udostępnieniu i nie ma podstaw do wyłączenia ich dostępności.
Rację ma zatem skarżący, że Wójt Gminy pozostaje w bezczynności, bowiem nie udzielił żądanych w pkt 1 i 2 wniosku informacji, ani nie wydała decyzji odmownej w tym zakresie. Sąd w pkt I zdanie pierwsze sentencji wyroku stwierdził tym samym bezczynność organu w tym zakresie, a w pkt II zobowiązał organ do rozpoznania wniosku w tym zakresie w terminie 14 dni od dnia otrzymania odpisu prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy.
Jednocześnie Sąd uznał, że stwierdzona bezczynność organu nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa, o czym przesądził w pkt I zdanie drugie sentencji wyroku. Oceniając tę kwestię Sąd miał na uwadze, że rażące naruszenie prawa oznacza wadliwość o szczególnie dużym ciężarze gatunkowym i ma miejsce w razie oczywistego lekceważenia wniosków skarżącego, czego w sprawie Sąd się nie dopatrzył.
Orzekając jak w punkcie I i II sentencji wyroku Sąd działał na podstawie art. 149 § 1 pkt 1, art. 149 § 1 pkt 3 i art. 149 § 1a p.p.s.a.
O kosztach postępowania Sąd orzekł zgodnie z art. 200 p.p.s.a. (pkt III wyroku). Zasądzona od organu na rzecz skarżącego kwota kosztów odpowiada wartości wpisu sądowego, jaki uiścił skarżący inicjując postępowanie sądowe w sprawie.