Uzasadnienie
Pismem z dnia 20 sierpnia 2020 r. A złożyło do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu skargę na bezczynność Burmistrza Miasta J. w zakresie rozpatrzenia wniosku o udostępnienie informacji publicznej z dnia 4 kwietnia 2019 r. A zarzuciło naruszenie art. 61 ust. 1 Konstytucji RP i art. 13 ust. 1 w związku z art. 10 ust. 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz. U. z 2019 r., poz. 1429 ze zm.) oraz wniosło o stwierdzenie, że doszło do bezczynności z rażącym naruszeniem prawa i o zobowiązanie organu do rozpatrzenia wniosku.
W uzasadnieniu skargi strona wyjaśniła, że w dniu 4 kwietnia 2019 r. zwróciła się do organu z wnioskiem o udostępnienie informacji publicznej, obejmującej pytania dotyczące gminnych mediów społecznościowych. Następnie strona przedstawiła treść 7 pytań dotyczących Facebooka, 7 pytań dotyczących Twittera, 1 pytania dotyczącego forum dla mieszkańców oraz 2 pytań dotyczących oficjalnego profilu organu. Strona wskazała, że wniosła o przesłanie informacji na wskazany adres e- mail. W dniu 23 kwietnia 2019 r. strona wezwała organ do usunięcia naruszenia stanu bezczynności przez udzielenie pełnej odpowiedzi na wniosek, jednakże do momentu złożenia skargi nie otrzymała od organu żadnej odpowiedzi. Zdaniem strony wnioskowane informacje stanowią informację publiczną, ponieważ dotyczą działalności organu władzy publicznej oraz osób pełniących funkcje publiczne. Bezczynność miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa, skoro organ pozostaje w bezczynności już od ponad roku i brak jest jakiejkolwiek reakcji na wniosek, nawet po skierowaniu wezwania do usunięcia stanu bezczynności.
W odpowiedzi na skargę Burmistrz Miasta J. wniósł o oddalenie skargi wyjaśniając, że do urzędu nigdy nie wpłynął wniosek dotyczący udostępnienia informacji publicznej w zakresie prowadzonych portali internetowych, ani drogą pocztową ani drogą elektroniczną. Natomiast strona nie przedłożyła żadnego dokumentu jako dowodu na poparcie swego żądania. Strona nie wywiązała się z nałożonego obowiązku procesowego, albowiem w skardze nie przedłożyła żadnych dowodów, które uzasadniałyby prawo strony do uzyskania żądanych informacji. Organ zaznaczył też, że wszelkie informacje dotyczące prowadzonych przez gminę portali internetowych znajdują się na oficjalnej stronie gminy i dotyczą tych informacji, które strona w swej skardze wymienia.
Przy piśmie z dnia 16 grudnia 2020 r. strona przesłała treść e-maila z dnia 4 kwietnia 2019 r. w sprawie mediów społecznościowych w gminach 2019, wskazując na status "spambounce" tej wiadomości, treść e-maila z dnia 23 kwietnia 2019 r. – "Ponawiamy, K. B.-T. i S.O." ze statusem "spambounce", jak również zrzut z systemu, pokazujący według strony, na jaki adres został wysłany wniosek o informację publiczną. Strona wyjaśniła, że na załączonych potwierdzeniach widać status "spambounce" nadawany przez firmę zajmującą się usługą email, z której korzysta A – w tym przypadku B. Taki status oznacza, że email został zakwalifikowany przez skrzynkę odbiorczą adresata jako spam, czyli wiadomość niepożądaną. Według strony, wiadomości dotarły, jednak zostały zakwalifikowane jako spam.
W piśmie z dnia 5 stycznia 2021 r. organ wniósł o dopuszczenie dowodu z oświadczenia obsługi informatycznej Urzędu Miejskiego oraz wyjaśnienie usługodawcy e-mail C sp. z o. o.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Zgodnie z art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t. j. Dz.U. z 2019 r., poz. 2167 ze zm.) w związku z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz.U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm., dalej "p.p.s.a."), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Wspomniana kontrola sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.
Obejmuje ona m. in. orzekanie w sprawach skarg na bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4 (art. 3 § 2 pkt 8 p.p.s.a.). W myśl art. 149 § 1 p.p.s.a., Sąd uwzględniając skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organy, zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu lub dokonania czynności. Jednocześnie sąd stwierdza, czy bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa.
Kwestie związane z udostępnianiem informacji publicznej unormowane zostały w przepisach ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (j. t. Dz. U. z 2019 r. poz.1429; dalej "u.d.i.p."). W myśl art. 1 ust. 1 u.d.i.p. każda informacja o sprawach publicznych stanowi informację publiczną w rozumieniu ustawy i podlega udostępnieniu na zasadach i w trybie określonych w niniejszej ustawie. Katalog podmiotów zobowiązanych do jej udostępniania określa art. 4 u.d.i.p., wymieniając m. in. podmioty reprezentujące inne osoby lub jednostki organizacyjne, które wykonują zadania publiczne lub dysponują majątkiem publicznym. Przykładowe wyliczenie informacji posiadających charakter informacji publicznej zawiera art. 6 ust. 1 u.d.i.p. Jedną z ustawowych form dostępu do informacji publicznej jest jej udostępnienie na wniosek zainteresowanego podmiotu (art. 7 ust. 1 pkt 2 w zw. z art. 10 ust. 1 u.d.i.p.).
W takiej sytuacji udostępnienie informacji publicznej powinno nastąpić bez zbędnej zwłoki, nie później jednak niż w terminie 14 dni od dnia złożenia wniosku, z zastrzeżeniem ust. 2 i art. 15 ust. 2 (art. 13 ust. 1 u.d.i.p.). Jeżeli informacja publiczna nie może być udostępniona w terminie określonym w ust. 1, podmiot obowiązany do jej udostępnienia powiadamia w tym terminie o powodach opóźnienia oraz o terminie, w jakim udostępni informację, nie dłuższym jednak niż 2 miesiące od dnia złożenia wniosku (art. 13 ust. 2 u.d.i.p.).
Z bezczynnością organu administracji publicznej mamy do czynienia wówczas, gdy w określonym w prawie terminie organ nie podejmuje żadnych czynności w sprawie lub, gdy wprawdzie prowadził postępowanie w sprawie, jednakże, mimo istnienia ustawowego obowiązku, nie kończy go wydaniem stosownego aktu lub nie podejmuje czynności. Wniesienie skargi na bezczynność organu jest przy tym uzasadnione nie tylko w przypadku niedotrzymania terminu załatwienia sprawy, ale także w przypadku odmowy wydania aktu, mimo istnienia ustawowego obowiązku, choćby organ mylnie sądził, że załatwienie sprawy nie wymaga wydania aktu. Dla uznania bezczynności konieczne jest zatem ustalenie, że organ zobowiązany był na podstawie przepisów prawa do wydania decyzji lub innego aktu albo do podjęcia określonych czynności. Innymi słowy, bezczynność organu administracyjnego można najogólniej określić jako taki stan rzeczy, w którym zawisła przed organem sprawa nie została załatwiona, mimo upływu przewidzianych w przepisach prawa terminów, a organ nie podejmuje w tym zakresie żadnych działań.
W sprawach dotyczących informacji publicznej niezwykle istotną kwestią jest więc ustalenie, czy wniosek o udostępnienie tej informacji dotarł do adresata. W przypadku bowiem nie otrzymania wniosku przez adresata, organ nie ma możliwości podjęcia jakichkolwiek działań, mających na celu udostępnienie informacji publicznej. Należy zaznaczyć, że kwestia otrzymania czy też nie otrzymania wniosku przez organ podlega badaniu w toku postępowania przez sąd, który stwierdza następnie, czy wystąpiła bezczynność organu czy też nie wystąpiła.
W ocenie Sądu nie sposób uznać, że w rozpatrywanej sprawie wystąpiła bezczynność, zważywszy na okoliczność, że skarżący nie wykazał, aby jego wniosek o udostępnienie informacji publicznej faktycznie dotarł do adresata. Przedłożone na wezwanie Sądu przez stronę skarżącą treść e-maila z dnia 4 kwietnia 2019 r. i z dnia 23 kwietnia 2019 r. oraz zrzut z systemu nie dowodzą, że faktycznie Urząd Miejski otrzymał w dniu 4 kwietnia 2019 r. wniosek o wskazywanej przez stronę treści, a w dniu 23 kwietnia 2019 r. e-mail o treści "Ponawiamy". Z wydruku e-maili nie wynika, na jaki/e adres/y zostały one wysłane. Treść e-maila z dnia 4 kwietnia 2019 r. wskazuje, że wniosek był skierowany do wielu adresatów, o czym świadczy część IV.1 – pytanie o oficjalny profil wójta/burmistrza/prezydenta.
Natomiast zrzut z systemu wskazuje jedynie, że na adres [...] wysyłana była korespondencja m. in. w sprawach monitoringu mediów samorządowych czy też mediów społecznościowych w gminach. Treść wysyłanej korespondencji nie została jednak wykazana przez skarżącego.
Ponadto organ zaprzecza zdecydowanie, aby otrzymał wniosek skarżącego. Na potwierdzenie swojego stanowiska organ przedłożył oświadczenie z dnia 5 stycznia 2021 r. informatyków obsługujących organ oraz usługodawcy e-mail C sp. z o. o., którzy wyjaśnili, że status "spambounce" nie jest statusem serwera poczty [...], a jedynie potwierdzeniem serwera nadawcy (skarżącego), tj. domeny [...], informującym że email został uznany za spam. Potwierdza to jednoznacznie, że wiadomość nie została dostarczona odbiorcy.
Jak już powyżej wskazano, organ jest zobowiązany do udostępnienia informacji publicznej dopiero wówczas, gdy otrzyma stosowne żądanie w postaci wniosku o udostępnienie informacji publicznej. To na wnioskodawcy spoczywa obowiązek wykazania, że żądanie udzielenia informacji publicznej zostało doręczone jej dysponentowi. W rozpatrywanej sprawie skarżący temu obowiązkowi nie sprostał.
Należy również zauważyć, że z treści skargi wynika, iż skarżący przez długi czas nie przejawiał zainteresowania w rozeznaniu, czy ewentualnie wysłany wniosek dotarł do adresata. Od wskazywanej przez stronę daty złożenia wniosku do daty sporządzenia skargi upłynęło bowiem ponad 16 miesięcy. Sąd zwraca uwagę, że skarżący przed wniesieniem skargi na bezczynność powinien co najmniej podjąć próbę upewnienia się, że jego wniosek dotarł do organu. Nie ma też przeszkód, aby w przypadku wniosku przesyłanego drogą poczty elektronicznej, gdzie z natury rzeczy mogą wystąpić trudności natury technicznej, zwrócić się do organu o potwierdzenie, zaraz po wysłaniu e-maila, że taki wniosek wpłynął do organu.
Skarżący nie powołał się też na fakt chociażby podjęcia próby ustalenia telefonicznego z Urzędem Miejskim, czy i w jakiej dacie otrzymał on wniosek. Jak już wyżej wskazano, wniosek skierowany był do wielu organów gminnych, a do jakich organów został faktycznie wysłany, strona nie wykazała.
Tym samym nie można przyjąć, że organ pozostawał w bezczynności w zakresie udzielenia informacji publicznej objętej omawianym wnioskiem. Skarga zatem jako niezasadna podlegała oddaleniu na podstawie art. 151 p.p.s.a.