Uzasadnienie
Wnioskiem przesłanym w dniu 2 września 2017 r. za pośrednictwem poczty elektronicznej R. P. (zwana dalej stroną lub skarżącą) zwróciła się do Starosty T. o udostępnienie informacji publicznej poprzez przekazanie skanów umowy bądź umów cywilnych zawartych przez Powiat T. z adwokatem lub radcą prawnym albo z kancelarią adwokatów, radców prawnych albo kancelarią adwokatów i radców prawnych dotyczących stałej obsługi prawnej powiatu w okresie obowiązywania rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu albo przesłanie informacji, że umowy takie nie zostały zawarte.
Pismem z dnia 21 września 2016 r., nr [...] Sekretarz Powiatu poinformował skarżącą, że w dniu 30 grudnia 2015 r. Powiat T. zawarł 8 tożsamych w warunkach umów zleceń na udzielanie nieodpłatnej pomocy prawnej na terenie Powiatu T..
W załączeniu organ przesłał wykaz kancelarii, z którymi zawarto tożsame pod względem warunków umowy zlecenia wraz z pierwszą wzorcową umową.
W dniu 31 stycznia 2017 r. skarżąca wystąpiła do tutejszego Sądu ze skargą na bezczynność Starosty podnosząc, że w terminie ustawowym organ, pomimo ciążącego na nim obowiązku, nie udostępnił wnioskowanej informacji, ani też nie wydał decyzji o odmowie jej udzielenia względnie decyzji o umorzeniu postępowania.
Mając na uwadze, że w niniejszej sprawie organ dopuścił się bezczynności skarżąca wniosła o zobowiązanie go do rozpoznania wniosku o udostępnienie informacji publicznej w terminie przewidzianym ustawą, stwierdzenie, że organ dopuścił się bezczynności w przedmiotowej sprawie oraz zasądzenie kwoty 597 złotych tytułem kosztów postępowania sądowego.
W odpowiedzi na skargę organ wskazał, że w dniu 21 września 2016 r. udzielił stronie odpowiedzi na złożony przez nią wniosek, przesyłając jej również wykaz kancelarii, z którymi posiada zawarte umowy, jak i umowę wzorcową. Dalej podmiot zobowiązany podał, że jeżeli w ocenie skarżącej udzielona odpowiedź nie była w pełni wyczerpująca, strona powinna była wnieść o jej uzupełnienie. Do dnia złożenia skargi organ zaś nie posiadał informacji, że sposób zaspokojenia żądania skarżącej był nieprawidłowy.
W związku z powyższym organ wniósł o umorzenie postępowania wszczętego wniesioną skargą.
Odnosząc się do udzielonej przez organ odpowiedzi na skargę strona – pismem z dnia 8 marca 2017 r. – wskazała, że przedmiotem jej wniosku nie były umowy zwarte na podstawie ustawy z dnia 5 sierpnia 2015 r. o nieodpłatnej pomocy prawnej oraz edukacji prawnej (Dz. U. z 2015 r., poz. 1255), lecz umowy o stałą obsługę prawną. Stąd też wniesienie skargi w niniejszej sprawie było uzasadnione, zaś organ w dalszym ciągu pozostaje w bezczynności w zakresie udostępnienia zawnioskowanych danych.
W piśmie z dnia 7 kwietnia 2017 r. podmiot zobowiązany podtrzymał swoją dotychczasową argumentację wyrażoną w odpowiedzi na skargę. Ponadto dodał, że dopiero z treści skargi powziął informację, że udostępnione skarżącej dane nie były w jej ocenie wyczerpujące. Dlatego też ponownie przesłał skarżącej odpowiedź ze wskazaniem wszystkich umów o stałą obsługę prawną od dnia 1 października 2002 r. do dnia 2 września 2016 r.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Zgodnie z art. 3 § 2 pkt 8 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity: Dz. U. z 2016 r., poz. 718 ze zm., zwanej dalej p.p.s.a.), kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1 – 4 lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt 4a.
Wskazać również należy, że rozstrzygając daną sprawę, sąd administracyjny nie jest związany zarzutami skargi i sformułowanymi w niej wnioskami, lecz ocenia ją w całokształcie okoliczności faktycznych i prawnych danej sprawy, o czym stanowi art. 134 § 1 p.p.s.a.
W niniejszej sprawie przedmiotem postępowania jest bezczynność związana z udostępnieniem informacji publicznej.
Jak wynika z art. 1 ust. 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (tekst jednolity: Dz. U. z 2016 r., poz. 1764), każda informacja o sprawach publicznych stanowi informację publiczną w rozumieniu ustawy i podlega udostępnieniu na zasadach i w trybie określonych tym aktem prawnym.
Stosownie zaś do treści art. 2 ust. 1 u.d.i.p., prawo dostępu do informacji publicznej przysługuje każdemu, z zastrzeżeniem art. 5, który wprowadza w tym zakresie pewne ograniczenia związane z ochroną informacji niejawnych oraz innych tajemnic ustawowo chronionych, a także ze względu na prywatność osoby fizycznej lub tajemnicę przedsiębiorcy.
W myśl art. 4 ust. 1 i 2 u.d.i.p., obowiązane do udostępnienia informacji publicznej są władze publiczne oraz inne podmioty wykonujące zadania publiczne, a także organizacje związkowe i organizacje pracodawców, reprezentatywne w rozumieniu ustawy z dnia 24 lipca 2015 r. o Radzie Dialogu Społecznego i innych instytucjach dialogu społecznego (Dz. U. z 2015 r., poz. 1240) oraz partie polityczne. Do wymienionego katalogu zaliczają się w szczególności organy władzy publicznej (art. 4 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p.).
Przepisy powołanej ustawy nakładają na podmioty dysponujące informacjami publicznymi obowiązek ich udostępnienia bez zbędnej zwłoki, nie później jednak niż w terminie 14 dni od dnia złożenia wniosku (art. 13 ust. 1 u.d.i.p.). W przypadku, gdy informacja publiczna nie może zostać udostępniona w czternastodniowym terminie, należy powiadomić wnioskodawcę o powodach opóźnienia oraz o terminie, w jakim udostępni się informację, nie dłuższym jednak niż 2 miesiące od dnia złożenia wniosku (ust. 2).
W stanie faktycznym niniejszej sprawy przedmiotem sporu nie było ustalenie charakteru żądanych przez skarżącą informacji, czy też określenie statusu Starosty Trzebnickiego jako podmiotu zobowiązanego do udostępniania informacji publicznych. Wątpliwości budzi jedynie kwestia oceny, czy odpowiedź udzielona przez organ w dniu 21 września 2016 r. była wystarczająca do uznania, że żądanie udostępnienia informacji publicznej zostało zrealizowane.
W ocenie Sądu, sposób sformułowania przez stronę skarżącą wniosku, w którym odwołała się ona do rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu, żądając jednoczesnego przesłania umów cywilnoprawnym zawartych z adwokatami bądź radcami prawnymi, mógł wprowadzić organ w błąd co do rzeczywistej treści oczekiwanych przez stronę danych. Starosta miał bowiem prawo wnioskować, że strona domaga się otrzymania informacji na temat umów cywilnych jakie zostały zawarte z adwokatami i radcami prawnymi w związku z realizacją postanowień ustawy z dnia 5 sierpnia 2015 r. o nieodpłatnej pomocy prawnej oraz edukacji prawnej. Nie zmienia tego faktu nawet wskazanie, że umowy cywilne dotyczyć miałyby stałej obsługi prawnej, gdyż również z takiego sformułowania – w połączeniu z pozostałymi elementami – można wywieść, że obsługa prawna prowadzona miałaby być w zakresie nieodpłatnej pomocy prawnej.
Kierując się tymi dyrektywami organ udzielił skarżącej odpowiedzi w dniu 21 września 2016 r., przesyłając jej jednocześnie wykaz kancelarii adwokatów i radców prawnych, z którymi zawarł umowy zlecenia na udzielanie nieodpłatnej pomocy prawnej na terenie powiatu wraz ze wzorcowym egzemplarzem tej umowy. Starosta – jak wynikało to ze stanowiska prezentowanego w toku postępowania – był przy tym przekonany, że jego działania były prawidłowe i wyczerpywały żądanie wnioskodawcy.
Wobec powyższych okoliczności należało uznać, że organ nie pozostawał w niniejszej sprawie bezczynny, gdyż udostępnił skarżącej takie informacje, o które – w jego ocenie – strona wystąpiła. Podkreślić należy, że nieprecyzyjnie udzielona przez organ odpowiedź miałaby znamiona bezczynności dopiero wówczas, gdyby wiązała się ona z rzeczywistą postawą podmiotu zobowiązanego polegającą na nieuwzględnieniu żądania. Jeśli jednak organ udziela odpowiedzi bez zastrzeżeń oraz z pełnym przekonaniem o zrealizowaniu żądania, lecz jej treść odbiega od oczekiwania wnioskodawcy, bądź jest niepełna, nieprecyzyjna albo w jeszcze inny sposób niezadowalająca, wnioskodawczyni zobowiązana była poinformować o tym podmiot zobowiązany (por. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 18 stycznia 2017 r., sygn. akt I OSK 2097/16 oraz z dnia 26 kwietnia 2017 r., sygn. akt I OSK 2462/16).
Brak jakiegokolwiek komunikatu ze strony skarżącej utwierdził podmiot zobowiązany w przekonaniu, że udzielona przez niego odpowiedź była satysfakcjonująca. Istotna była przy tym również okoliczność, że udostępnienie danych publicznych odbyło się bez żadnych obiekcji ze strony organu. Nie kwestionował on bowiem faktu, że żądane informacje mają publiczny charakter, ani nie podnosił, że nie mogą zostać udostępnione ze względu na prywatność osób trzecich, ochronę informacji niejawnych, czy też tajemnicę przedsiębiorcy. Na żadnym etapie niniejszej sprawy organ nie podważał również ustalenia, że jest on podmiotem zobowiązanym do udostępnienia informacji publicznej w rozumieniu art. 4 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p.
Z drugiej strony bierność skarżącej wzbudza wątpliwości, czy rzeczywistą jej intencją było pozyskanie danych publicznych. Gdyby bowiem skarżącej w istocie chodziło o pozyskanie informacji publicznej, miała ona szansę zwrócić uwagę organu na wynikłe nieporozumienie przed wniesieniem przedmiotowej skargi. W ten sposób mogła ona doprowadzić do szybszego i prostszego pozyskania danych bez konieczności angażowania sądu administracyjnego.
Reasumując należało stwierdzić, że organ w niniejszej sprawie nie pozostał bezczynny, gdyż udzielił odpowiedzi na wniesione przez skarżącą żądanie i udostępnił jej takie informacje, o jakie – jak był przekonany – strona wnosiła. Jego stanowisko w zakresie prawidłowości przyjętego sposobu działania wynikało zaś z nieprecyzyjnie sformułowanego wniosku o udostępnienie informacji publicznej oraz z bierności samej skarżącej, która aż do momentu wniesienia skargi w żaden sposób nie sygnalizowała, że otrzymane przez nią dane nie wyczerpują żądania jej wniosku.
Marginalnie należy wspomnieć, że po zakomunikowaniu przez stronę skarżącą nieprawidłowości w zakresie udzielonej odpowiedzi, organ przesłał skarżącej interesujące ją dane w dniu 7 kwietnia 2016 r.
Mając powyższe na uwadze należało uznać, że podniesiony przez stronę skarżącą zarzut bezczynności Starosty T. – w okolicznościach niniejszej sprawy – był nieuzasadniony.
Stąd też Sąd, działając na podstawie art. 151 p.p.s.a., oddalił w całości wniesioną skargę, o czym orzeczono jak w sentencji wyroku.