Uzasadnienie
Wnioskiem z dnia 11 sierpnia 2023 r. P. P. zwrócił się do Prokuratora Rejonowego w Głogowie o udostępnienie za pośrednictwem platformy ePUAP (skan) lub wysłanie pocztą tradycyjną (kserokopie) informacji publicznej w następującym zakresie: protokoły przesłuchania 9 świadków, wymienionych z imienia i nazwiska funkcjonariuszy Policji, znajdujące się w aktach sprawy o sygn. 4330-1.Ds.14.2023.
Prokurator Rejonowy w Głogowie przy piśmie z dnia 28 sierpnia 2023 r. przesłał wnioskodawcy kserokopie żądanych protokołów przesłuchania świadków.
Pismem z dnia 6 września 2023 r. wnioskodawca wniósł ponaglenie na bezczynność Prokuratora Rejonowego w Głogowie, który nie udostępnił żądanej informacji publicznej ani też nie udzielił jakiejkolwiek informacji w sprawie.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 8 września 2023 r. na bezczynność Prokuratora Rejonowego w Głogowie w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej, skarżący zarzucił rażące naruszenie art. 13 ust. 1 ustawy o dostępie do informacji publicznej i wniósł o:
- 1. uznanie, że organ pozostaje w bezczynności i dopuścił się rażącego naruszenia prawa,
- 2. zobowiązanie organu do udostępnienia wnioskowanej informacji publicznej oraz uznania uprawnienia skarżącego do uzyskania wnioskowanej informacji publicznej,
- 3. wymierzenie organowi grzywny,
- 4. zasądzenie od organu na rzecz skarżącego zadośćuczynienia w kwocie 500 zł za naruszenie godności skarżącego oraz zasad konstytucyjnych.
W uzasadnieniu skargi skarżący podał, że do dnia wniesienia skargi (13 dni po terminie) organ pozostaje w rażącej bezczynności. Wymierzenie grzywny organowi i przyznanie zadośćuczynienia skarżącemu ma na celu zapobieżenie w przyszłości bezczynności organu i zrekompensowanie finansowo skarżącemu niepotrzebnej utraty czasu na sporządzenie skargi i zajęcie się problemem.
W piśmie z dnia 12 września 2023 r. Prokurator Rejonowy w Głogowie poinformował wnioskodawcę, że żądane materiały z akt sprawy zostały przesłane za pośrednictwem Poczty Polskiej w dniu 5 września 2023 r.
W odpowiedzi na skargę z dnia 18 września 2023 r. Prokurator Rejonowy w Głogowie wniósł o nieuwzględnienie skargi i umorzenie postępowania na podstawie art. 161 § 1 pkt 3 p.p.s.a. Organ wyjaśnił, że wniosek został nadesłany po godzinach urzędowania w dniu 11 sierpnia 2023 r. i wpłynął o godzinie 23.17, a więc jego rejestracja nastąpiła w dniu 14 sierpnia 2023 r. W dniu 28 sierpnia 2023 r. podjęto decyzję o udostępnieniu informacji publicznej, przesłanie żądanych materiałów nastąpiło w dniu 5 września 2023 r. Wnioskodawca odebrał korespondencję w dniu 11 września 2023 r. Organ wskazał, ze skarga na bezczynność podlega oddaleniu, jeżeli podmiot zobowiązany w chwili jej złożenia nie pozostawał w bezczynności.
W piśmie procesowym z dnia 20 września 2023 r. skarżący zauważył, że termin doręczenia pisma do organu liczony jest od dnia doręczenia pisma, a nie od godziny doręczenia pisma. Rejestracja wniosku przez Prokuraturę trzeciego dnia po doręczeniu jest rażąco nieprawidłowa. Według skarżącego organ celowo i umyślnie zarejestrował wniosek trzy dni po doręczeniu wniosku, aby stworzyć pozory zachowania terminu. Istotne jest też kiedy nadano przesyłkę z informacją, a nie kiedy podjęto decyzję w sprawie jej udostępnienia. Bezpodstawne jest żądanie umorzenia postępowania, ponieważ przewinieniem jest już samo pozostawanie organu w bezczynności, a Prokuratura dopuściła się zwłoki 11 dni w załatwieniu sprawy. Wnioskodawca wniósł o nałożenie na Prokuratora Rejonowego grzywny w najwyższej wysokości.
W odpowiedzi na skargę z dnia 28 września 2023 r. Prokurator Rejonowy w Głogowie ponownie wniósł o nieuwzględnienie skargi i umorzenie postępowania na podstawie art. 161 § 1 pkt 3 p.p.s.a.
W dniu 25 października 2023 r. skarżący wniósł o przeprowadzenie dowodu z kserokopii odpowiedzi na skargę z dnia 18 września 2023 r. i kserokopii koperty, w której została nadesłana odpowiedź na skargę. Skarżący wskazał, że odpowiedź na skargę posiada dwie różne daty: odpowiedź doręczona bezpośrednio przez organ jest sporządzona z datą 18 września 2023 r. i została wysłana również 18 września 2023 r., natomiast odpowiedź doręczona do WSA jest sporządzona z datą 28 września 2023 r. Nadto treść obu odpowiedzi na skargę różni się w zauważalny sposób.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Zgodnie z art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jednolity: Dz. U. z 2022 r., poz. 2492 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej oraz rozstrzyganie sporów kompetencyjnych i o właściwość między organami jednostek samorządu terytorialnego, samorządowymi kolegiami odwoławczymi i między tymi organami a organami administracji rządowej. Kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.
W myśl art. 3 § 2 pkt 8 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity: Dz. U. z 2023 r., poz. 259 ze zm., dalej p.p.s.a.), kontrola – o której mowa powyżej – obejmuje m. in. orzekanie w sprawie skarg na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w art. 1 – 4 lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt 4a. Jak wynika zaś z art. 3 § 3 p.p.s.a., sądy administracyjne orzekają także w sprawach, w których przepisy ustaw szczególnych przewidują sądową kontrolę i stosują środki określone w tych przepisach. Do takich zaś spraw należy postępowanie prowadzone w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej.
Podstawą oceny zasadności skargi na bezczynność zawsze będzie stan faktyczny istniejący w dacie orzekania (por. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 19 września 2013 r., sygn. akt II OSK 1591/13 oraz z dnia 27 maja 2015 r., sygn. akt I OSK 2331/13, dostępne w centralnej bazie orzeczeń sądów administracyjnych: http://orzeczenia.nsa.gov.pl).
W rozpatrywanej sprawie zaskarżeniu podlegała bezczynność związana z udostępnieniem informacji publicznej. Jak wynika z art. 1 ust. 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (tekst jednolity: Dz. U. z 2022 r., poz. 902, dalej u.d.i.p.), każda informacja o sprawach publicznych stanowi informację publiczną w rozumieniu ustawy i podlega udostępnieniu na zasadach i w trybie określonych tym aktem prawnym. Stosownie zaś do treści art. 2 ust. 1 u.d.i.p., prawo dostępu do informacji publicznej przysługuje każdemu, z zastrzeżeniem art. 5, który wprowadza w tym zakresie pewne ograniczenia związane z ochroną informacji niejawnych oraz innych tajemnic ustawowo chronionych, a także ze względu na prywatność osoby fizycznej lub tajemnicę przedsiębiorcy. Zgodnie z art. 3 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p., prawo do informacji publicznej obejmuje uprawnienie do uzyskania informacji publicznej, w tym uzyskania informacji przetworzonej w takim zakresie, w jakim jest to szczególnie istotne dla interesu publicznego.
W myśl art. 4 ust. 1 u.d.i.p., obowiązane do udostępnienia informacji publicznej są władze publiczne oraz inne podmioty wykonujące zadania publiczne. Do wymienionego katalogu zaliczają się w szczególności organy władzy publicznej (art. 4 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p.). Przepisy powołanej ustawy nakładają na podmioty dysponujące informacjami publicznymi obowiązek ich udostępnienia bez zbędnej zwłoki, nie później jednak niż w terminie 14 dni od dnia złożenia wniosku (art. 13 ust. 1 u.d.i.p.). W przypadku, gdy informacja publiczna nie może zostać udostępniona w czternastodniowym terminie, należy powiadomić wnioskodawcę o powodach opóźnienia oraz o terminie, w jakim udostępni się informację, nie dłuższym jednak niż 2 miesiące od dnia złożenia wniosku (ust. 2).
Mając powyższe regulacje na uwadze należy podkreślić, że w toku oceny zasadności skargi w sprawach z zakresu dostępu do informacji publicznej sąd administracyjny zobowiązany jest do ustalenia, czy podmiot, do którego skierowano wniosek był zobowiązany do udostępnienia informacji publicznej, czy dane, o które wnioskowała strona skarżąca, miały charakter informacji publicznej oraz czy żądanie wnioskodawcy zostało rozpatrzone w sposób zgodny z obowiązującymi przepisami tj. w formie i w terminie wynikających z regulacji ustawowej.
W przedmiotowej sprawie bezsporne jest, że Prokurator Rejonowy – jako podmiot, o którym mowa w art. 4 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p. – zobowiązany jest do udostępniania informacji publicznych. Odpowiadając na wniosek skarżącego z dnia 11 sierpnia 2023 r., Prokurator Rejonowy przy piśmie z dnia 28 sierpnia 2023 r. udostępnił skarżącemu żądaną informację publiczną, przesyłając w załączeniu protokoły zeznań świadków. Nie jest więc również sporny charakter wnioskowanej informacji.
Natomiast skarżący w skardze do WSA wniósł o zobowiązanie organu do udostępnienia mu żądanych informacji, wskazując że na dzień sporządzenia skargi, tj. 8 września 2023 r. nie otrzymał żądanej informacji publicznej.
Istotne w sprawie jest więc, że zgodnie z art. 13 ust. 1 u.d.i.p. udostępnianie informacji publicznej na wniosek następuje bez zbędnej zwłoki, nie później jednak niż w terminie 14 dni od dnia złożenia wniosku.
Jak wynika z akt administracyjnych sprawy, wniosek o udostępnienie informacji publicznej został nadesłany przez wnioskodawcę na skrzynkę elektroniczną organu (ePUAP) w dniu 11 sierpnia 2023 r. o godz. 23.17 (piątek). Z oczywistych względów Prokuratura Rejonowa nie była wówczas czynna, a więc nie było również możliwe zarejestrowanie wniosku skarżącego. Nieuzasadnione są więc zarzuty skarżącego, że wniosek został zarejestrowany z opóźnieniem, dopiero trzy dni później, tj. w dniu 14 sierpnia 2023 r. (poniedziałek). Decyzja o udostępnieniu wnioskodawcy żądanej informacji została podjęta przez Prokuratora Rejonowego w dniu 28 sierpnia 2023 r., o czym świadczy data sporządzenia i podpisania pisma przewodniego. Pismo przewodnie opatrzone zostało również podpisem referenta Prokuratury Rejonowej w dniu 4 września 2023 r. Natomiast ze szczegółów korespondencji – kserokopie protokołów przesłuchań świadków wynika, że korespondencja z dnia 28 sierpnia 2023 r. została wyekspediowana z organu na adres miejsca zamieszkania wnioskodawcy w dniu 5 września 2023 r. Z elektronicznego pokwitowania odbioru wynika, że wnioskodawca potwierdził własnoręcznym podpisem odbiór korespondencji w dniu 11 września 2023 r.
Z powyższych okoliczności wynika, ze organ przestał być bezczynny w dniu 5 września 2023 r., tj. w momencie wyekspediowania przesyłki, zawierającej udostępnioną informację publicznej. Natomiast skarga do WSA została złożona w dniu 8 września 2023 r., a więc już po wyekspediowaniu przesyłki, kiedy organ nie pozostawał już w bezczynności. Skarga na bezczynność organu w udostępnieniu informacji publicznej, złożona po udostępnieniu informacji publicznej, podlega oddaleniu. Nieuzasadniony jest wniosek organu o umorzenie postępowania, skoro w momencie złożenia skargi, organ nie pozostawał w bezczynności.
Należy też wyjaśnić, że odpowiedź na skargę datowana na dzień 28 września 2023 r. została nadesłana przez organ na wezwanie Sądu z dnia 27 września 2023 r. o przesłanie odpowiedzi na skargę na skrzynkę podawczą Sądu w ramach platformy ePUAP. Wbrew zarzutom skarżącego oba egzemplarze odpowiedzi na skargę, tj. z dnia 18 września 2023 r. i 28 września 2023 r., zawierają te same wnioski procesowe i tę samą treść.
W tym stanie rzeczy na podstawie art. 151 p.p.s.a. orzeczono jak w sentencji wyroku.