Uzasadnienie
Wnioskiem z dnia 14 grudnia 2015 r. Stowarzyszenie A w P., dalej: strona skarżąca, wystąpiła do B Sp. z o.o. z/s w B. [...], dalej: podmiot zobowiązany, o udostępnienie informacji publicznej w następującym zakresie:
- 1) Przedstawienie pełnych kalkulacji podpartych dokumentami źródłowymi, dla każdego z budynków będących w zasobie B, z których wynika, iż stawki za czynsz kształtują się na poziomie od 9,10 zł do 11,00 zł za m2,
- 2) Przestawienie pełnych kalkulacji podpartych dokumentami źródłowymi, dla każdego z budynków będących w zasobie B, z których wynika, iż stawki za centralne ogrzewanie są zróżnicowane, jaka to jest wysokość dla poszczególnego bloku,
- 3) Czy spółkę obowiązują rozporządzenia Wojewody D., w zakresie ustalania maksymalnej stawki odtworzeniowej lokali mieszkalnych ogłaszane w dziennikach urzędowych dwa razy do roku?
Wskazano, że żądaną informację należy przesłać elektronicznie na adres e-mail, poczta.
Pismem z dnia 13 stycznia 2016 r. strona skarżąca złożyła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu na bezczynność podmiotu zobowiązanego zarzucając naruszenie art. 61 ust. 1 i 2 Konstytucji RP, art. 1 ust. 1 w związku z art. 10 ust. 1 w związku z art. 13 ust. 1, art. 13 ust. 2, art. 16 ust. 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz. U. Nr 112, poz. 1198 ze zm.), dalej: u.d.i.p.
W uzasadnieniu skargi wskazano, że do dnia złożenia tej skargi tj. "12 stycznia 2015 r." organ nie udostępnił żądanej informacji publicznej, nie udzielił odpowiedzi czym naruszył 14 dniowy termin zapisany w art. 13 ust. 1 u.d.i.p. Podano, że żądana informacja stanowi informację publiczną albowiem dotyczy wprost wydatkowania środków publicznych, w ramach zawieranych przez podmiot umów oraz trybu działania i organizacji pracy podmiotu.
Zarzucana bezczynność, w ocenie strony skarżącej, ma miejsce z rażącym naruszeniem prawa. Zachowanie adresata wniosku świadczy zaś o lekceważącym traktowaniu obowiązków nakładanych na niego mocą u.d.i.p. Wymagana jest zatem sygnalizacja do odpowiedniego organu jakim jest Burmistrz B. – organ właścicielski B sp. z o.o. w B. W formie postanowienia należy poinformować właściwe organy lub ich organy zwierzchnie o tych uchybieniach, co ma być środkiem dyscyplinującym gdyż nie jest to pierwsze tego typu zachowanie organu.
W odpowiedzi na skargę organ zobowiązany wniósł o jej oddalenie, wskazując, że złożony wniosek jest wnioskiem o uzyskanie dostępu do informacji publicznej przetworzonej w myśl art. 3 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p. Podniesiono, że ustawodawca nie definiuje terminu "informacja przetworzona" jednak w literaturze i judykaturze wskazuje się, że informacją przetworzoną jest informacja publiczna opracowana przez podmiot zobowiązany przy użyciu dodatkowych sił i środków, na podstawie posiadanych przez niego danych w związku z żądaniem wnioskodawcy i na podstawie kryteriów przez niego wskazanych czyli innymi słowy informacja, która zostanie przygotowana "specjalnie" dla wnioskodawcy wedle wskazanych przez niego kryteriów. Zgodnie z art. 3 ust. 1 u.d.i.p. obejmuje uprawnienia do uzyskania informacji publicznej, w tym uzyskania informacji przetworzonej w takim zakresie, w jakim jest to szczególnie istotne dla interesu publicznego. Sformułowana została zatem przesłanka wykazana przez wnioskodawcę interesu publicznego w uzyskaniu informacji publicznej przetworzonej".
Organ zobowiązany podniósł, że wnioskodawca nie wykazał interesu publicznego w uzyskaniu dostępu do informacji publicznej przetworzonej, którą są informacje objęte wnioskiem. Ponadto sporządzenie i dostarczenie wnioskodawcy informacji publicznej przetworzonej w sposób sformułowany we wniosku wymagać będzie mocnego zaangażowania dużej grupy pracowników organu i może spowodować paraliż jego funkcjonowania.
W piśmie z dnia 4 marca 2016 r. strona skarżąca podtrzymała skargę i zawarte w niej wnioski. W kolejnym piśmie z dnia 21 kwietnia 2016 r. strona skarżąca wniosła o wymierzenie podmiotowi zobowiązanemu grzywny w wysokości 400 zł oraz zasądzenie na jej rzecz kwotę 400 zł w związku z uwzględnieniem skargi.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Zgodnie z art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2014 r., poz. 1647) sądy administracyjne sprawują kontrolę wykonywania administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Kontrola ta obejmuje również orzekanie w sprawach skarg na bezczynność organów. W myśl art. 3 § 2 pkt 8 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. 2012 r., poz. 270 ze zm.) dalej p.p.s.a., skarga na bezczynność organu administracji przysługuje w sprawach, w których mogą być wydawane decyzje i postanowienia (art. 3 § 2 pkt 1, 2 i 3 p.p.s.a.) oraz w tych sprawach, w których mogą być wydawane akty lub podejmowane czynności w zakresie administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa (art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a.).
W piśmiennictwie i judykaturze przyjmuje się, że z bezczynnością organu administracji publicznej mamy do czynienia wówczas, gdy w prawnie określonym terminie organ nie podejmuje żadnych czynności w sprawie lub, gdy wprawdzie prowadził postępowanie w sprawie, jednakże mimo istnienia ustawowego obowiązku, nie kończy go wydaniem stosownego aktu lub nie podejmuje czynności (zob. T. Woś, H. Krysiak-Molczyk i M. Romańska, Komentarz do ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Warszawa 2005, s.86).
W sprawie niniejszej, z uwagi na przedmiot zaskarżenia, zastosowanie mają przepisy ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (t.j. Dz. U. z 2014 r., poz. 782 ze zm.; dalej: u.d.i.p.), która kształtuje prawo do informacji publicznej, a także określa zasady i tryb jej udostępniania oraz ponownego wykorzystania (art. 1-2a u.d.i.p.).
Przechodząc od tych ogólnych uwag do realiów badanej sprawy stwierdzić należy, że podmiot zobowiązany jest podmiotem wykonującym zadania publiczne na podstawie u.d.i.p. Przepis art. 4 ust. 1 pkt 5 u.d.i.p. stanowi bowiem, że obowiązane do udostępniania informacji publicznej są władze publiczne oraz inne podmioty wykonujące zadania publiczne, w szczególności (...) osoby prawne, w których Skarb Państwa, jednostki samorządu terytorialnego lub samorządu gospodarczego albo zawodowego mają pozycję dominującą w rozumieniu przepisów o ochronie konkurencji i konsumentów.
Jak wynika z odpisu Krajowego Rejestru Sądowego nr [...], jedynym wspólnikiem organu zobowiązanego jest Gmina B. Nie ulega zatem wątpliwości, że jest on podmiotem wymienionym w art. 4 ust. 1 pkt 5 u.d.i.p.
W związku z powyższym, adresat wniosku powinien dokonać oceny przedmiotu żądania skarżącego, co pozwoli na dokonanie kontroli, czy organ pozostaje bezczynny w zakresie dostępu do informacji publicznej, tzn. nie udziela informacji wskazanej w konkretny sposób we wniosku strony, czy też rzecz dotyczy informacji niemających publicznego charakteru. Należy pamiętać, że u.d.i.p. nie może być i nie jest środkiem do wykorzystywania w celu wystąpienia z wnioskiem o udzielenie każdej informacji. Oznacza to, że zakres przedmiotowy ustawy wytycza i obejmuje dostęp tylko do informacji publicznej, a nie publiczny dostęp do wszelkich informacji (por. wyrok WSA w Białymstoku z dnia 19 marca 2013 r. II SAB/Bk 3/13, Lex nr 1301236). Ocena, które z wnioskowanych informacji mają publiczny charakter nie może być dokonana za organ przez Sąd.
W sprawie jest bezsporne, że podmiot zobowiązany nie udzielił skarżącemu żądanej informacji, a stan taki trwa nadal. Podmiot zobowiązany nie podjął także innych czynności, o których stanowią przepisy u.d.i.p.
Wbrew twierdzeniom odpowiedzi na skargę wnioskodawca nie musi samodzielnie wykazywać szczególnego interesu publicznego jako podstawy uzyskania informacji publicznej. Kategoria "szczególnego interesu publicznego" aktualizuje się w wypadku żądania informacji przetworzonej. Kwalifikacja informacji jako przetworzonej należy do organu. W wypadku uznania przetworzonego charakteru informacji organ powinien wydać w tej sprawie decyzję, w myśl u.d.i.p. Z odpowiedzi na skargę nie wynika, by decyzję taką wydano.
Sąd uwzględniając skargę na bezczynność organu, stosownie do art. 149 § 1 p.p.s.a.:
- 1) zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu, interpretacji albo do dokonania czynności;
- 2) zobowiązuje organ do stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa;
- 3) stwierdza, że organ dopuścił się bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania.
Jednocześnie Sąd stwierdza, czy bezczynność miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa (art. 149 §1a p.p.s.a.). Oznacza to, że celem skargi na bezczynność organu administracji, jest doprowadzenie do wydania przez ten organ decyzji administracyjnej (lub innego aktu) w sprawie wszczętej żądaniem strony. Podnieść również należy, że przy ocenie zasadności skargi na bezczynność, decydujący jest stan faktyczny z momentu orzekania przez sąd administracyjny i fakt dokonania czynności przez organ (por. uchwała 7 sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 26 listopada 2008 r. sygn. akt I OPS 6/08, CBOSA).
Sąd nie stwierdził rażącego naruszenia prawa bowiem okoliczności tej sprawy, a zwłaszcza czas jaki upłynął do udzielenia odpowiedzi na skargę trudno jest przyjąć, że taka cecha bezczynności powinna być nadana. Można przy tym przyjąć, że zobowiązany pozostał w błędnym przekonaniu, że nie musi wzywać do wykazania "szczególnego interesu publicznego".
Odnosząc się do wniosku strony skarżącej o skierowanie sygnalizacji do odpowiedniego organu Sąd stwierdza, zgodnie z art. 155 § 1 p.p.s.a. w razie wystąpienia w toku rozpoznawania sprawy istotnych naruszeń prawa lub okoliczności mających wpływ na ich powstanie, skład orzekający sądu może, w formie postanowienia, poinformować właściwe organy lub ich orany zwierzchnie o tych uchybieniach. Chodzić będzie zatem o takie naruszenia prawa, które nie zostały wzięte pod uwagę przez Sąd przy orzekaniu w sprawie. Wykazana przez Sąd bezczynność stanowi natomiast podstawę do wymierzenia stosownej grzywny. Na tle tego przepisu należy zauważyć, że orzeczenie sygnalizacyjne ma charakter fakultatywny i nie służy na nie żaden środek zaskarżenia. Jest to środek dyscyplinujący i służy celom informacyjnym (por. B. Dauter "Zarys metodyki pracy sędziego sądu administracyjnego" Warszawa 2008, s. 258). W szczególności ma na celu informowanie organów administracji publicznej o nieprawidłowościach w ich funkcjonowaniu, które – w ocenie Sądu – stanowią przyczynę skargi na ich działalność. Sąd nie dopatrzył się w przedmiotowej sprawie naruszeń prawa lub okoliczności mających wpływ na ich powstanie, dlatego nie zastosował sygnalizacji przewidzianej tym przepisem.
Mając powyższe na uwadze, n mocy art. 149 §1 i 1a oraz §2 p.p.s.a., orzeczono jak w pkt I i II-III sentencji wyroku.
Orzeczenie o kosztach oparto na podstawie art. 200 p.p.s.a.
PM 31.05.2016