Uzasadnienie
O. M. pismem z 30 kwietnia 2026 r. wniosła skargę na przewlekłe prowadzenie postępowania przez Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych w przedmiocie rozpoznania odwołania od decyzji odmawiającej prawa do świadczenia wychowawczego.
Zarządzeniem z dnia 28 maja 2026 r. skarżącą wezwano uzupełnienia braku formalnego skargi poprzez podpisanie skargi oraz do dołączenia do akt sprawy kopii ponaglenia, wniesionego w trybie art. 37 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2025 r., poz. 1691, dalej k.p.a.), wraz z dowodem potwierdzającym jego złożenie w organie w terminie 7 dni od dnia doręczenia przesyłki pod rygorem odrzucenia skargi. Przesyłkę zawierającą wezwania doręczono dorosłemu domownikowi na adres podany w skardze w dniu 2 czerwca 2026 r. skarżąca nie podpisała skargi, ani nie przedłożyła dowodu wniesienia ponaglenia.
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu zważył, co następuje
Skarga podlega odrzuceniu.
Warunkiem dopuszczalności skargi jest prawidłowe jej wniesienie, a zatem wypełnienie wymogów formalnych skargi, uiszczenie wpisu oraz wyczerpanie środków zaskarżenia, jeżeli służyły one stronie w postępowaniu przed właściwym organem administracji publicznej.
Zgodnie z art. 57 § 1 w zw. z art. 46 § 1 pkt 4 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2026 r. poz. 143, dalej: p.p.s.a.), skarga powinna zawierać podpis strony albo jej przedstawiciela ustawowego lub pełnomocnika. Jako podpis należy rozumieć podpis własnoręczny strony składającej pismo. Z kolei w przypadku wniesienia skargi drogą elektroniczną, skarga musi spełniać przesłanki zawarte w art. 46 § 2a p.p.s.a., tj. zostać podpisana za pomocą kwalifikowanego podpisu elektronicznego, podpisu zaufanego albo podpisu osobistego.
Skarga podpisana za pomocą platformy, z której korzysta Zakład Ubezpieczeń Społecznych (ZUS PUE), nie spełnia wymogów dotyczących podpisu pism wnoszonych drogą elektroniczną w świetle art. 46 § 2a p.p.s.a., z tego też powodu pismem z dnia 1 czerwca 2026 r. wezwano skarżącą do podpisania skargi zgodnie z obowiązującymi przepisami, pod rygorem odrzucenia jej na podstawie art. 58 § 1 pkt 3 p.p.s.a. Skarżąca nie uzupełniła braku formalnego skargi w zakreślonym terminie, co stanowiło przesłankę do jej odrzucenia na podstawie art. 58 § 1 pkt 3 p.p.s.a.
Dodatkowo, w niniejszej sprawie do skargi nie dołączono kopii ponaglenia na niezałatwienie sprawy w terminie wraz z dowodem jego nadania. skarżąca dokumentu tego nie przedłożyła także na wezwanie Sądu, doręczonego prawidłowo dorosłemu domownikowi w dniu 2 czerwca 2026 r., co potwierdza dowód doręczenia (k-12 akt sądowych) oraz pismo operatora pocztowego z dnia 2 lipca 2026 r. (k-15 akt sądowych), zatem termin wykonania wezwań upłynął bezskutecznie w dniu 9 czerwca 2026 r.
Stosownie do treści art. 52 § 1 p.p.s.a. skargę można wnieść po wyczerpaniu środków zaskarżenia, jeżeli służyły one skarżącemu w postępowaniu przed organem właściwym w sprawie, chyba że skargę wnosi prokurator, Rzecznik Praw Obywatelskich lub Rzecznik Praw Dziecka. Zgodnie zaś z 53 § 2b p.p.s.a skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania można wnieść w każdym czasie po wniesieniu ponaglenia do właściwego organu. Z przepisów tych wynika, że wniesienie ponaglenia w trybie w art. 37 k.p.a. stanowi niezbędny warunek złożenia skargi do wojewódzkiego sądu administracyjnego na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ administracji publicznej. Takie też stanowisko jest konsekwentnie prezentowane w orzecznictwie (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego w składzie 7 sędziów z dnia 2 września 2020 r. sygn. akt II OSK 3732/18, z dnia 8 lutego 2021 r. sygn. akt I OSK 2754/20, wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 17 listopada 2020 r. sygn. akt II OSK 973/19, publ.
ONSAWSA – dostępne w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych, dalej: CBOSA). Brak ponaglenia czyni skargę niedopuszczalną. W konsekwencji, jeżeli strona przed wniesieniem skargi nie wyczerpie przysługującego środka zaskarżenia, to skarga podlega odrzuceniu na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 p.p.s.a. (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 28 października 2016 r. sygn. akt I OSK 125/15, dostępne: CBOSA).
Wobec powyższego, Sąd był zobligowany do odrzucenia skargi na podstawie art. 58 § 1 pkt 3 oraz pkt 6 p.p.s.a., co orzeczono w sentencji postanowienia.