Uzasadnienie
W skardze z dnia 12 listopada 2023 r., skierowanej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu, J. M. (dalej: strona, wnioskodawca, skarżący) zarzucił Staroście Głogowskiemu bezczynność w udostępnieniu informacji publicznej na wniosek z dnia 2 sierpnia 2023 r.
W treści skargi strona podała, że w dniu 2 sierpnia 2023 r., za pomocą platformy e-PUAP, złożyła do Starostwa Powiatowego w Głogowie wniosek o udostępnienie informacji publicznej o następującej treści:
- - jaki podmiot/instytucja pełni funkcję zarządcy dróg powiatowych na terenie powiatu głogowskiego – w BIP Powiatu Głogowskiego https://bip.powiat.glogow.pl/kategorie/125-wydzial-infrastruktury-powiatu/artykuły/171 - informacje - o – wydziale znajduje się informacja, że to Wydział Infrastruktury jest zarówno zarządzającym ruchem, jak i zarządcą dróg;
- - jeśli powyższe jest zgodne ze stanem faktycznym, to w jaki sposób zarządzający ruchem komunikuje się z zarządcą dróg powiatowych;
- - czy udało się zobowiązać zarządcę drogi [...] do podjęcia stosownych działań, kiedy i w jaki sposób to nastąpiło.
Jak następnie argumentowała strona w skardze, informacja o podmiotach pełniących funkcję zarządcy dróg powiatowych oraz zarządzającego ruchem na tych drogach stanowi informację publiczną. Co za tym idzie, informacja o sposobie prowadzenia korespondencji pomiędzy tymi instytucjami (o ile są różne) również stanowi informację publiczną.
Powołując się na art. 13 ust. 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz. U. z 2022 r., poz. 902, dalej: u.d.i.p.) skarżący zwrócił uwagę, że termin udostępnienia informacji publicznej na wniosek z dnia 2 sierpnia 2023 r. upłynął po 14 dniach od złożenia tego wniosku, czy 16 października 2023 r.
Wskazując na powyższe podniósł, że w terminie wynikającym z art. 13 ust. 1 u.d.i.p., jak również do dnia sporządzenia skargi Starosta Powiatu Głogowskiego nie udostępnił stronie informacji, o którą wnioskodawca wystąpił we wniosku z dnia 2 sierpnia 2023 r.
Na tle opisanego stanu faktycznego, zarzucając naruszenie art. 61 ust. 1 Konstytucji RP i art. 10 ust. 1 w zw. z art. 12 ust. 2 pkt 2 u.d.i.p., skarżący wniósł o:
- - zobowiązanie organu do załatwienia rzeczonego wniosku;
- - zasądzenie od organu na rzecz skarżącego kosztów postępowania według norm przepisanych.
W odpowiedzi na skargę Starosta Głogowski wniósł o jej oddalenie w całości oraz o nieobciążanie organu kosztami postępowania z uwagi na nieudzielenie odpowiedzi w terminie.
W ramach przedstawionej w odpowiedzi na skargę argumentacji organ stwierdził, że aktualnie, część zarzutów podniesionych w skardze jest bezprzedmiotowa, albowiem w dniu 24 listopada 2023 r. organ udzielił stronie odpowiedzi na złożony przez nią wniosek w zakresie dostępu do informacji publicznej.
Przedstawiając powody nieudzielenia stronie wnioskowanej przez nią informacji publicznej w terminie organ wyjaśnił, że nowy pracownik, odpowiedzialny za przyjmowanie korespondencji przesyłanej na elektroniczną skrzynkę podawczą, nie wprowadził jej do obiegu wewnętrznego. Przez powyższe niedopatrzenie, Starosta Głogowski dowiedział się o wniosku strony dopiero z chwilą otrzymania skargi.
Z urzędu należy wskazać, że w piśmie z dnia 23 listopada 2023 r., odpowiadając na wniosek strony, Starosta Głogowski poinformował wnioskodawcę, że pod adresem https://bip.powiat.glogow.pl/kategorie/125-wydzial-infrastruktury-powiatu/artykuły/171 - informacje - o – wydziale brak jest wskazywanej we wniosku informacji: "(...) Wydział Infrastruktury jest zarówno zarządzającym ruchem, jak i zarządcą dróg (...), natomiast widnieje informacja o treści: "Wydział Infrastruktury Powiatu realizuje zadania z zakresu (...) Zarządzania drogami powiatowymi (...) Zarządzania ruchem na drogach powiatowych i gminnych (...)". Doprecyzowując powyższe organ wskazał, że stan faktyczny i prawny jest taki, że to poszczególne organy – w niniejszej sprawie Starosta Głogowski i Zarząd Powiatu Głogowskiego – posiadają delegację ustawową, odpowiednio, do zarządzania ruchem na drogach oraz bycia zarządcą dróg, natomiast wydział infrastruktury realizuje zadania wynikające bezpośrednio z regulaminu organizacyjnego starostwa.
W nawiązaniu do postawionego we wniosku pytania o to, w jaki sposób zarządzający ruchem komunikuje się z zarządcą dróg powiatowych organ poinformował wnioskodawcę, że co do zasady prawidłowa forma kontaktów między organami winna być pisemna i takowa jest praktykowana. W nawiązaniu do pytania wniosku dotyczącego tego, "czy udało się już zobowiązać zarządcę drogi do podjęcia stosownych działań, kiedy i w jaki sposób to nastąpiło" organ poinformował, że pracownik właściwego wydziału w natłoku obowiązków nie wykonał zapowiedzianego wystąpienia. W związku z czym, mając na uwadze wagę sprawy, Starosta Głogowski w trybie pilnym przystępuje do realizacji ustaleń wynikających z pisma nr IP.1431.5.2023/2 z dnia 21 lipca 2023 r.
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu zważył, co następuje
Skarga okazała się uzasadniona.
Na wstępie wymaga odnotowania, że właściwość sądów administracyjnych w sprawach wniosków o udzielenie informacji publicznej wynika z przepisu art. 21 u.d.i.p. stanowiącego, że do skarg rozpatrywanych w postępowaniach o udostępnienie informacji publicznej stosuje się przepisy ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Stosownie do treści art. 3 § 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. u. z 2023 r. poz. 1634, dalej: p.p.s.a.) sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje m.in. orzekanie w sprawach skarg na bezczynność organów w przypadkach niepodejmowania przez organy administracji nakazanych prawem aktów lub czynności w sprawach indywidualnych (art. 3 § 2 pkt 8 p.p.s.a.).
Zgodnie z utrwalonymi poglądami judykatury, na gruncie spraw z zakresu dostępu do informacji publicznej stan bezczynności oznacza sytuację, w której pomimo dysponowania żądaną informacją publiczną, adresat wniosku nie udostępnia jej zgodnie z art. 13 ust. 1 w zw. z art. 14 ust. 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz. U. z 2022 r. poz. 902, dalej: u.d.i.p.), tj. bez zbędnej zwłoki, nie później jednak niż w terminie 14 dni od dnia złożenia wniosku (w sposób i w formie zgodnej z wnioskiem), bądź też w tym terminie nie informuje wnioskodawcy, że nie posiada wnioskowanej informacji publicznej, względnie, że żądana informacja nie stanowi informacji publicznej, albo nie wydaje - na podstawie art. 16 ust. 1 u.d.i.p. – decyzji o odmowie udostępnienie informacji publicznej (por. wyrok NSA z 7 lipca 2016 r., I OSK 39/15, Lex nr 2100722).
O czym również trzeba wspomnieć, dla uznania bezczynności organu konieczne jest ustalenie, że organ był zobowiązany, na podstawie obowiązujących przepisów prawa, do wydania decyzji, aktu lub podjęcia określonych czynności i mimo tego nie podjął działań mających na celu uczynienie zadość temu obowiązkowi (por. wyrok NSA z 17 maja 2023 r., sygn. akt III OSK 1236/22).
W nawiązaniu do stanu faktycznego sprawy należy porządkująco stwierdzić, że nie jest kwestionowane w sprawie to, że skarżący wnioskiem z dnia 2 sierpnia 2023 r. wystąpił do Starostwa Powiatowego w Głogowie o udzielenie informacji o treści jak przytoczona w części tzw. historycznej rozważań Sądu.
Okolicznością niesporną jest również to, że treść wniosku dotyczy informacji publicznej oraz, że Starosta Głogowski - będący kierownikiem Starostwa Powiatowego w Głogowie oraz zwierzchnikiem służbowym pracowników Starostwa i kierowników jednostek organizacyjnych powiatu oraz zwierzchnikiem powiatowych służb, inspekcji i straży (por. art. 35 ust. 2 ustawy z dnia 5 czerwca 1998 r. o samorządzie powiatowym (Dz. U. z 2024 r. poz. 107) - należy do grona podmiotów z art. 4 u.d.i.p. na których ciąży obowiązek udostępnienia informacji publicznej. Bezspornie zatem w sprawie zostały spełnione podmiotowe i przedmiotowe przesłanki do udostępnienia informacji publicznej na wniosek.
W punkcie wyjścia do dalszych rozważań należy przypomnieć, że zgodnie z art. 13 ust. 1 i ust. 2 u.d.i.p., udostępnianie informacji publicznej na wniosek następuje bez zbędnej zwłoki, nie później jednak niż w terminie 14 dni od dnia złożenia wniosku, z zastrzeżeniem ust. 2 i art. 15 ust.
2. Jeżeli informacja publiczna nie może być udostępniona w terminie określonym w ust. 1, podmiot obowiązany do jej udostępnienia powiadamia w tym terminie o powodach opóźnienia oraz o terminie, w jakim udostępni informację, nie dłuższym jednak niż 2 miesiące od dnia złożenia wniosku.
Mając na uwadze, że w sprawie strona złożyła (za pomocą platformy e-PUAP) wniosek o udostępnienie informacji publicznej w dniu 2 sierpnia 2023 r., to liczony zgodnie z dyspozycją art. 13 ust. 1 u.d.i.p. ustawowy, 14dniowy termin na udostępnienie informacji publicznej, upływał w dniu 16 sierpnia 2023 r. Nie jest również podważane przez organ to, że w terminie wynikającym z art. 13 ust. 1 u.d.i.p. ani do dnia wniesienia skargi skarżący nie otrzymał odpowiedzi na wniosek z dnia 2 sierpnia 2023 r. Powody takiego stanu rzeczy podmiot zobowiązany wyjaśnił w odpowiedzi na skargę, gdzie wskazał, że nowy pracownik, odpowiedzialny za przyjmowanie korespondencji przesyłanej na elektroniczną skrzynkę podawczą, nie wprowadził jej do obiegu wewnętrznego. Przez powyższe niedopatrzenie, Starosta Głogowski dowiedział się o wniosku strony dopiero z chwilą otrzymania skargi. W rezultacie, organ udzielił stronie odpowiedzi na jej wniosek w dniu 23 listopada 2023r., co nastąpiło już po skardze.
Kierując się przedstawioną argumentacją, Sąd, działając na podstawie art. 149 § 1 pkt 3 p.p.s.a. stwierdził bezczynność organu w sprawie, o czym orzeczono jak w punkcie I sentencji wyroku. Okoliczność udzielenia przez organ odpowiedzi na wniosek w dniu 23 listopada 2023 r. nie czyni wniesionej przez stronę skargi bezprzedmiotowej, albowiem istnienie stanu bezczynności Sąd ocenia na dzień wniesienia skargi.
Sąd, będąc zobligowany normą z art. 149 § 1a p.p.s.a., w tym samym punkcie wyroku orzekł o charakterze stwierdzonej bezczynności organu i uznał, że orzeczona w sprawie bezczynność nie ma charakteru rażącego naruszenia prawa. W orzecznictwie sądów administracyjnych ugruntował się pogląd, zgodnie z którym rażącym naruszeniem prawa jest stan, w którym wyraźnie, i drastycznie naruszono treść obowiązku wynikającego z przepisu prawa. Rażące naruszenie prawa oznacza wadliwość o szczególnie dużym ciężarze gatunkowym i ma miejsce w razie oczywistego braku podejmowania jakichkolwiek czynności, oczywistego lekceważenia wniosków i jawnego natężenia braku woli do załatwienia sprawy, jak też w sytuacji ewidentnego niestosowania przepisów prawa. W rozpoznawanej sprawie Sąd nie dopatrzył się złej woli w działaniu organu, a powody dla których Sąd stwierdził bezczynność organu w sprawie nie mogą stanowić podstawy wywodzenia rażącego naruszenia prawa.
W sprawie należało również mieć na uwadze to, że organ udostępnił stronie wnioskowaną informację publiczną niezwłocznie po tym, jak powziął wiedzę o złożonym przez nią wniosku o udzielenie informacji publicznej.
W punkcie II sentencji wyroku, działając na podstawie 161 § 1 pkt 3 p.p.s.a. w zw. z art. 149 § 1 pkt 1 p.p.s.a. Sąd umorzył postępowanie w zakresie zobowiązania organu do rozpoznania wniosku strony z dnia 2 sierpnia 2023 r. albowiem uznał, że odpowiedź organu, jaką strona otrzymała już po wniesieniu skargi jest wyczerpująca z punktu widzenia zadanych we wspomnianym wniosku pytań. Organ, wprawdzie z uchybieniem terminu, to jednak ostatecznie udzielił stronie żądanej odpowiedzi.
O kosztach postępowania Sąd orzekł (w punkcie III sentencji wyroku) na podstawie art. 200 i art. 205 § 1 p.p.s.a. Na zasądzoną kwotę kosztów składa się kwota 100 zł, jaką uiścił skarżący inicjując postępowanie sądowe w sprawie.