Uzasadnienie
Stowarzyszenia [...] z siedzibą w O. zwróciło się do Dyrektora Zespołu Szkół Nr [...] we W. wnioskiem z dnia 31 marca 2022 r. o udostępnienie informacji publicznej za pośrednictwem poczty elektronicznej w następującym zakresie:
- 1. Czy od dnia 1 stycznia 2019 r. do dnia udzielenia odpowiedzi na niniejszy wniosek wpłynęły skargi na nauczycieli; jeśli tak, to prosimy o skany tych skarg,
- 2. Ilu uczniów uczy się w Zespole Szkół Nr [...] we W.?
- 3. Ile umywalek i toalet jest dostępnych dla uczniów w Zespole Szkół Nr [...] we W.?
- 4. Prosimy o załączenie aktualnego statutu szkoły,
- 5. Prosimy o załączenie uchwał Rady Pedagogicznej Zespołu Szkół Nr [...] we W., podjętych we wrześniu 2021 r.,
- 6. Prosimy o załączenie protokołów z posiedzeń Rady Pedagogicznej Zespołu Szkół Nr [...] we W., które odbyły się we wrześniu 2021 r.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 24 kwietnia 2022 r. na bezczynność Dyrektora Zespołu Szkół, Stowarzyszenie wniosło o:
- 1. zobowiązanie organu do udostępnienia żądanej informacji publicznej w terminie 14 dni od dnia uprawomocnienia się wyroku,
- 2. stwierdzenie, że bezczynność nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa,
- 3. zasądzenie od organu na rzecz Stowarzyszenia kwoty 106,50 zł tytułem kosztów procesu (wpis od skargi i koszt listu poleconego zawierającego skargę).
W uzasadnieniu skargi Stowarzyszenie zauważyło, że termin udostępnienia informacji publicznej upłynął w dniu 14 kwietnia 2022 r., a organ nie ustosunkował się do złożonego wniosku i nie udostępnił żądanej informacji publicznej.
W odpowiedzi na skargę Dyrektor Zespołu Szkół wniósł o jej odrzucenie w całości, wyjaśniając że nie odnotowano wpływu wniosku strony na wskazany adres poczty elektronicznej. Być może jest to wina techniczna serwera, być może błąd ludzki. Ponadto we wskazanym okresie wpływu wniosku, na serwerze szkolnym odnotowano około 700 innych wiadomości na skrzynce podawczej szkoły. Po otrzymaniu skargi, została udzielona odpowiedź wnioskodawcy w dniu 4 maja 2022 r. Poza tym sprzeczne z celem ustawy jest też nękanie organu i ochrona wyimaginowanych interesów wnioskodawcy. Głównym celem działalności Stowarzyszenia od prawie 2 lat jest pozyskiwanie informacji od jedynej szkoły w Polsce. Jest to sytuacja kuriozalna i świadczy tylko i wyłącznie o intencjach osób tam pracujących.
Do odpowiedzi na skargę załączono odpowiedź z dnia 4 maja 2022 r., w której poinformowano wnioskodawcę:
Ad. 1 We wskazywanym okresie nie wpłynęły skargi na nauczycieli,
Ad. 2 W szkole uczy się 445 uczniów,
Ad. 3 W szkole znajduje się 12 pomieszczeń higieniczno – sanitarnych (toalet), wyposażonych w 47 misek ustępowych, 16 pisuarów i 30 umywalek dla uczniów.
Ad. 4 Statut – załącznik nr 4 (715 KB),
Ad. 5 Uchwała – załącznik nr 5 (187 KB),
Ad. 6 Protokół – załącznik nr 6 (188 KB).
W piśmie procesowym z dnia 31 maja 2022 r. Stowarzyszenie wniosło o umorzenie postępowania sądowoadministracyjnego w części dotyczącej zobowiązania organu do udostępnienia informacji publicznej oraz podtrzymało pozostałe wnioski. Stowarzyszenie bowiem w dniu 4 maja 2022 r. otrzymało żądaną informację publiczną w całości i nie wnosi w tym zakresie pretensji. Natomiast kwestia niepoprawnego funkcjonowania poczty elektronicznej organu stanowi w całości ryzyko organu.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje
W myśl art. 3 § 2 pkt 8 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. (Dz. U. z 2022 r., poz. 329), dalej p.p.s.a., kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4 lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt 4a.
Na wstępie wskazać należy, że dla oceny zasadności skargi na bezczynność kluczowy jest moment jej wniesienia. W sytuacji, gdy bezczynność istniała w dacie wniesienia skargi, lecz ustała po wniesieniu skargi postępowanie sądowe podlega umorzeniu w zakresie zobowiązania organu do wydania aktu lub dokonania czynności po myśli art. 161 § 1 pkt 3 p.p.s.a., przy jednoczesnym rozstrzygnięciu, czy bezczynność miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa (art. 149 § 1a p.p.s.a.). W odmiennej sytuacji, tj. gdy już w dacie wniesienia skargi bezczynność nie istniała, wówczas skargę należy oddalić.
Bezczynność podmiotu zobowiązanego do udzielenia informacji publicznej ma miejsce wówczas, gdy w prawnie ustalonym terminie podmiot ten nie udzielił żądanej informacji publicznej albo prowadził postępowanie, ale mimo istnienia ustawowego obowiązku nie zakończył go wydaniem w terminie decyzji, postanowienia lub też innego aktu.
W sprawach dostępu do informacji publicznej zakres przedmiotowy wyznacza pojęcie informacji publicznej (art. 1 ust. 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej – Dz. U. z 2020 r., poz. 2176 ze zm., dalej u.d.i.p.), zaś zakres podmiotowy - wykonywanie zadań publicznych przez adresata wniosku (art. 4 ust. 1 tej ustawy). Rzeczą organu, do którego wpływa wniosek o udostępnienie informacji publicznej jest załatwienie go w przepisany sposób, czyli udostępnienie informacji, jeśli ją wytworzył bądź jest w jej posiadaniu, albo odmowa lub umorzenie postępowania z przyczyn uregulowanych ustawą, albo wreszcie poinformowanie, że żądane dane nie stanowią informacji publicznej w rozumieniu ustawy.
Nie jest sporne w niniejszej sprawie, że Dyrektor Zespołu Szkół zobowiązany jest do udzielania informacji publicznej jako kierownik jednostki organizacyjnej wykonującej zadania publiczne z zakresu oświaty, która dysponuje majątkiem publicznym (art. 4 ust. 1 pkt 5 u.d.i.p.), a żądana informacja stanowi informację publiczną. Żądana przez skarżącego informacja dotyczy danych o podmiocie zobowiązanym, zasadach jego funkcjonowania, wytworzonych dokumentach i jego majątku (art. 4 ust.1 pkt 2), pkt 3), pkt 4) i pkt 5) u.d.i.p.).
W rozpatrywanej sprawie Sąd zobowiązany jest do oceny, czy w dniu wydania wyroku podmiot zobowiązany nadal pozostaje w bezczynności w załatwieniu wniosku skarżącego. Jak wynika z akt sprawy, organ pismem z dnia 4 maja 2022 r., doręczonym na adres poczty elektronicznej, udzielił skarżącemu odpowiedzi na postawione we wniosku pytania. W piśmie procesowym z dnia 31 maja 2022 r. strona skarżąca poinformowała Sąd o otrzymaniu wnioskowanej informacji publicznej i nie wniosła w tym zakresie żadnych zastrzeżeń.
Wobec udzielenia skarżącemu wyczerpującej odpowiedzi na wniosek w piśmie z dnia 4 maja 20220 r. zarzucany stan bezczynności ustał po dniu wniesienia przez skarżącego skargi dnia 24 kwietnia 2022 r., jednakże przed jej rozpoznaniem i rozstrzygnięciem przez Sąd.
W związku z powyższym, postępowanie sądowoadministracyjne, w części obejmującej zobowiązanie do załatwienia sprawy, o jakim mowa w art. 149 § 1 pkt 1 p.p.s.a, podlega umorzeniu na podstawie art. 161 § 1 pkt 3 p.p.s.a. (pkt I sentencji wyroku).
Umorzenie postępowania w zakresie zobowiązania organu do udostępnienia stronie skarżącej informacji publicznej, o którą zawnioskowała, nie zwalnia sądu administracyjnego z obowiązku dokonania oceny charakteru stwierdzonej bezczynności przez ustalenie, czy miała ona miejsce z rażącym naruszeniem prawa, czy też nie, co wprost wynika z treści art. 149 § 1a p.p.s.a.
Należy wziąć pod uwagę, że na wniosek z dnia 31 marca 2022 r. podmiot zobowiązany odpowiedział skarżącemu pismem z dnia 4 maja 2022 r. Stosownie do art. 13 ust. 1 u.d.i.p. udostępnienie informacji publicznej na wniosek następuje bez zbędnej zwłoki, nie później jednak niż w terminie 14 dni od dnia złożenia wniosku. Termin udzielenia odpowiedzi na wniosek skarżącego upływał więc w dniu 14 kwietnia 2022 r. Po otrzymaniu skargi do WSA w dniu 29 kwietnia 2022 r. organ niezwłocznie udzielił odpowiedzi pismem z dnia 4 maja 2022 r. Kompletności tej odpowiedzi skarżący nie kwestionował przed WSA.
Wobec powyższego stwierdzić należy, iż organ dopuścił się bezczynności w udzieleniu informacji, która nie miała charakter rażącego naruszenia prawa. Należy przy tym zauważyć, że ryzyko związane z problemami technicznymi w odbiorze poczty elektronicznej obciąża podmiot zobowiązany do udostępnienia informacji publicznej. Nie ma znaczenia, czy jest to kwestia możliwości technicznych serwera czy też błąd ludzki. Obowiązkiem podmiotu zobowiązanego jest takie zorganizowanie odbioru poczty elektronicznej, które umożliwi terminowe udostępnianie informacji publicznej. O rażącym naruszeniu prawa mówimy przede wszystkim, jeżeli bezczynność jest wynikiem lekceważącego traktowania przez organ swoich obowiązków. Opóźnienie w udzieleniu skarżącemu odpowiedzi na wniosek złożony na podstawie przepisów u.d.i.p. nie było znaczne i nie wynikało ze złej woli organu, który udzielił odpowiedzi niezwłocznie po otrzymaniu skargi do WSA.
Z tych też względów Sąd, na podstawie art. 149 § 1 pkt 3 i art. 149 § 1a p.p.s.a., orzekł jak w pkt II sentencji wyroku.
O należnych skarżącemu kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 200 i art. 205 § 1 p.p.s.a. w pkt III sentencji wyroku (wpis od skargi - 100 zł oraz koszty nadania listu poleconego).