Uzasadnienie
Pismem z dnia 25 kwietnia 2022 r. (data nadania w placówce pocztowej 25 kwietnia 2022 r.) D. R. (dalej: strona, skarżąca) wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu skargę na bezczynność Wojewody D. (dalej: organ, Wojewoda) w przedmiocie ustalenia prawa do świadczenia rodzicielskiego.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej odrzucenie lub oddalenie. Wojewoda wskazał, że skarżąca w dniu 10 października 2018 r. złożyła w Miejskim Ośrodku Pomocy Społecznej w Z. wniosek o ustalenie prawa do świadczenia rodzicielskiego na dziecko. W związku z okolicznością prowadzenia przez ojca dziecka działalności gospodarczej na terenie R., w dniu 19 października 2018 r. wniosek strony został przekazany Wojewodzie, na podstawie art. 23a ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (t. j. Dz. U. z 2022 r., poz. 615), w celu ustalenia, czy w sprawie mają zastosowanie przepisy o koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego. Organ wyjaśnił, że postanowieniem z dnia 15 stycznia 2020 r. nr [...] ustalił, iż w sprawie mają zastosowanie przepisy o koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego od 27 września 2018 r. do 26 września 2019 r., natomiast postanowieniem z dnia 15 stycznia 2020 r. nr [...] zawiesił postępowanie w sprawie i stwierdził, że w sprawie z wniosku strony w okresie od 27 września 2018 r. do 26 września 2019 r. pierwszeństwo zastosowania ma ustawodawstwo [...], co związane jest z brakiem aktywności zawodowej skarżącej w P. i prowadzeniem przez ojca dziecka działalności na własny rachunek.
W związku z nieudzieleniem odpowiedzi o wysokości przyznanego stronie świadczenia przez instytucję [...], której przekazano wniosek, w dniu 10 marca 2020 r. Wojewoda wydał decyzję nr [...] odmawiającą skarżącej świadczenia w formie dodatku dyferencyjnego na dziecko w okresie od 27 września 2018 r. do 26 września 2019 r. Zdaniem organu, skarga z dnia 25 kwietnia 2022 r. powinna zostać odrzucona z uwagi na treść uchwały Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 22 czerwca 2020 r. sygn. II OPS 5/19, ponieważ wpłynęła do organu po wydaniu decyzji w postępowaniu prowadzonym z wniosku strony o ustalenie prawa do świadczenia rodzicielskiego.
Ze zwrotnego potwierdzenia odbioru wynika, że decyzja z dnia 10 marca 2020 r. została doręczona skarżącej w dniu 23 marca 2020 r.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje.
Skarga podlegała odrzuceniu.
Zgodnie z art. 3 § 2 pkt 8 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz. U. z 2022 r. poz. 329 ze zm.; dalej: u.p.p.s.a.), kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4 tego przepisu lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt 4a.
Stosownie natomiast do art. 149 u.p.p.s.a., sąd uwzględniając skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organy w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 1-4 albo na przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 4a, zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu, interpretacji albo do dokonania czynności lub stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa oraz stwierdza, że organ dopuścił się bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania (§ 1 pkt 1-3). Jednocześnie sąd stwierdza czy bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa (§ 1a).
Pojęcie bezczynności zostało zdefiniowane w art. 37 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. 2021, poz. 735 ze zm.; dalej: k.p.a.), jako niezałatwienie sprawy w terminie określonym w art. 35 k.p.a. lub przepisach szczególnych ani w terminie wskazanym zgodnie z art. 36 § 1 k.p.a. Z treści przywołanej definicji normatywnej wynika, że organ jest bezczynny, jeśli nie zakończy postępowania w przewidziany prawem sposób w ustawowym terminie lub w terminie przez siebie zmienionym na podstawie art. 36 § 1 k.p.a.
W rozpoznawanej sprawie pismem z dnia 25 kwietnia 2022 r. strona wniosła skargę na bezczynność Wojewody w przedmiocie ustalenia prawa do świadczenia rodzicielskiego. Z akt sprawy wynika, że skarga została nadana przez skarżącą w placówce pocztowej w dniu 25 kwietnia 2022 r. (k. [...] akt sądowych), a do organu wpłynęła w dniu 27 kwietnia 2022 r. (prezentata z datą wpływu, k. [...] akt sądowych). Tymczasem w dniu 10 marca 2020 r. Wojewoda wydał decyzję odmawiającą stronie świadczenia w formie dodatku dyferencyjnego w okresie od 27 września 2018 r. do 26 września 2019 r., tj. w okresie, w którym zastosowanie miały przepisy o koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego. Powyższa decyzja została skutecznie doręczona skarżącej w dniu 23 marca 2020 r., natomiast skarga na bezczynność organu została wniesiona po zakończeniu przez Wojewodę postępowania w sprawie z wniosku skarżącej o ustalenie prawa do świadczenia rodzicielskiego.
W tym miejscu wskazać należy, że zgodnie z uchwałą Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 22 czerwca 2020 r. sygn. akt II OPS 5/19 (dostępną w internetowej bazie orzeczeń NSA: http://orzeczenia.nsa.gov.pl), wniesienie skargi na bezczynność po zakończeniu przez organ administracji publicznej prowadzonego postępowania poprzez wydanie decyzji ostatecznej stanowi przeszkodę w merytorycznym rozpoznaniu takiej skargi przez sąd administracyjny w zakresie rozstrzygnięcia podjętego na podstawie art. 149 § 1 pkt 3 u.p.p.s.a. W uzasadnieniu uchwały wskazano, że za niedopuszczalną należy uznać skargę na bezczynność wniesioną po zakończeniu postępowania administracyjnego. Odmienne rozumowanie oznaczałoby, że środek ten zamiast w swoim celu zmierzać do likwidacji stanu bezczynności, powiązany byłby zasadniczo z celem wykraczającym poza zakres postępowania administracyjnego, a więc z dążeniem do uzyskania prejudykatu.
Sąd w pełni aprobuje powyższy pogląd Naczelnego Sądu Administracyjnego wyrażony w cytowanej uchwale.
Z przytoczonych powyżej względów, Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu stwierdził, że skarga jest niedopuszczalna i podlega odrzuceniu na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 u.p.p.s.a.