Uzasadnienie
K. J. (dalej: skarżący), pismem z dnia 21 października 2014 r., wystąpił do Wojewody D. o udostępnienie informacji publicznej w postaci kserokopii wydanych w okresie od 1 stycznia 2005 r. do chwili obecnej, na podstawie art. 54 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.) decyzji administracyjnych w sprawach, o jakich mowa w art. 124 ust. 1 ustawy o gospodarce nieruchomościami albo udzielenie informacji o braku wydania takich decyzji we wskazanym wyżej okresie.
W związku z zakresem żądania i oceną, że wniosek dotyczy informacji przetworzonej, Wojewoda D. wezwał skarżącego do wykazania powodów, dla których realizacja wniosku będzie szczególnie istotna dla interesu publicznego.
W odpowiedzi skarżący odmówił wykazania interesu publicznego, gdyż w jego ocenie, wnioskowana informacja publiczna jest informacją prostą, a nie przetworzoną.
Po ustaleniu, że wniosek dotyczy doręczenia na adres skarżącego żądanych kserokopii, Wojewoda D., na podstawie art. 74 § 2 w związku z art. 73 § 1-3 Kodeksu postępowania administracyjnego wydał postanowienie z dnia [...] stycznia 2015 r., o odmowie sporządzenia i doręczenia kserokopii dokumentów zgromadzonych w postępowaniu wszczętym wnioskiem o udostępnienie informacji publicznej. Na postanowienie to skarżący wniósł zażalenie.
W dniu 20 lutego 2015 r. skarżący wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu skargę na bezczynność Wojewody D. w udostępnieniu informacji publicznej. Skarżący podniósł w niej, że Wojewoda D. do dnia wniesienia skargi nie dokonał żadnej czynności przewidzianej prawem w związku z wnioskiem o udostępnienie informacji publicznej, to jest nie udostępnił żądanej informacji, nie wydał decyzji o odmowie udostępnienia informacji publicznej na podstawie art. 16 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (t.j. Dz. U. z 2014 r., poz. 782 ze zm.), nie zawiadomił skarżącego, że przedmiot wniosku nie stanowi informacji publicznej ani nie zawiadomił, że żądana informacja zostanie udostępniona w czasie nie dłuższym niż dwa miesiące.
W związku z powyższym skarżący wniósł o zobowiązanie Wojewody D. do rozpoznania wniosku z 21 października 2014 r. o udostępnienie informacji publicznej i zasądzenie na jego rzecz kosztów postępowania poniesionych do celowego dochodzenia naruszonych praw.
W odpowiedzi na skargę Wojewoda D. wniósł o jej oddalenie podnosząc, że w sprawie podejmował czynności bez zbędnej zwłoki, z uwzględnieniem normalnego toku czynności. Przekroczenie ustawowego terminu było natomiast skutkiem działań podejmowanych przez skarżącego, które powodowały dokonywanie dodatkowych czynności.
Po wyznaczeniu rozprawy Wojewoda D., uzupełniając w dniu 24 kwietnia 2015 r. odpowiedź na skargę, przesłał decyzję z dnia [...] kwietnia 2015 r. o odmowie udzielenia informacji publicznej, wydaną na podstawie art. 16 ust 1 ustawy o dostępie do informacji publicznej. Jednocześnie podtrzymał wniosek o oddalenie skargi. Powyższa decyzja została doręczona skarżącemu osobiście 29 kwietnia 2015 r.
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu zważył, co następuje
Skargę należało ocenić jako uzasadnioną.
Jakkolwiek Wojewoda D., którego bezczynność została w niniejszej sprawie zaskarżona, dokonał czynności wymaganej przepisami prawa, tj. wydał decyzję o odmowie udostępnienia informacji publicznej, to jednak zasadność skargi podlegała merytorycznej ocenie, gdyż stan bezczynności ustał dopiero po jej wniesieniu do Sądu.
Powyższy obowiązek wynika z treści art. 149 § 1 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, który stanowi, że sąd, uwzględniając skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organy w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 1-4a, zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu lub interpretacji lub dokonania czynności lub stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa. Jednocześnie sąd stwierdza, czy bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa.
Sąd w składzie orzekającym w niniejszej sprawie podziela pogląd wyrażony przez Naczelny Sąd Administracyjny w postanowieniu z dnia 26 lipca 2012 r., sygn. akt II OSK 1360/12 (publ. LEX nr 1271778), co do wykładni i zastosowania przytoczonej wyżej regulacji. NSA zwrócił uwagę, że brzmienie art. 149 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi uległo zmianie na skutek kolejnych nowelizacji. Celem tych zmian było "rozszerzenie środków przeciwdziałała bezczynności organu i przewlekłemu prowadzeniu postępowania administracyjnego oraz naruszeniu przez organ administracji terminów załatwienia spraw, a także efektywnego dochodzenia przez stronę postępowania odszkodowania za poniesioną szkodę organu administracji z tytułu niewydania orzeczenia lub decyzji z naruszeniem prawa oraz ponoszenia przez funkcjonariuszy publicznych odpowiedzialności majątkowej za zaniechania prowadzące do wyrządzenia szkody na skutek rażącego naruszenia prawa".
Z powyższych powodów wydanie decyzji przez organ administracyjny już w toku postępowania sądowego nie zwalnia sądu z obowiązku rozpoznania skargi wniesionej na podstawie art. 3 § 2 pkt 8 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Treść art. 149 § 1 w zdaniu pierwszym i drugim ustanawia bowiem niezależne od siebie przesłanki, stanowiące odrębne podstawy orzekania (zob. wyrok NSA z dnia 18 września 2014 r., sygn. akt I OSK 50/14, publ. LEX nr 1569568). Zdanie drugie tego przepisu stanowi, że uwzględniając skargę, sąd jednocześnie stwierdza, czy bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa. Z kolei na podstawie art. 149 § 2 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, sąd, w przypadku, o którym mowa w § 1, może ponadto orzec z urzędu albo na wniosek strony o wymierzeniu organowi grzywny w wysokości określonej w art. 154 § 6.
W niniejszej sprawie zarzut bezczynności dotyczył wniosku o udostępnienie informacji publicznej w trybie przewidzianym przepisami powołanej wyżej ustawy o dostępie do informacji publicznej. W tym też trybie wniosek winien zostać rozpoznany przez Wojewodę D. Powyższa ustawa w art. 13 ust. 1 nakłada na organ obowiązek rozpoznania wniosku bez zbędnej zwłoki, nie później jednak niż w terminie 14 dni od dnia złożenia wniosku, z zastrzeżeniem ust. 2 i art. 15 ust.
2. W art. 13 ust. 2 natomiast dopuszcza możliwość dłuższego terminu rozpoznania przedmiotowego wniosku, nie dłuższego jednak niż 2 miesiące od daty jego złożenia, jeżeli informacja publiczna nie może być udostępniona w terminie określonym w ust. 1, przy czym podmiot obowiązany do jej udostępnienia powiadamia w tym terminie o powodach opóźnienia oraz o terminie, w jakim udostępni informację. W tym samym terminie, określonym w art. 13, w zależności od oceny wniosku, podmiot winien wydać decyzję o odmowie udostępnienia informacji publicznej lub pismo informujące, że wymienione we wniosku dane nie stanowią informacji publicznej.
Tymczasem w niniejszej sprawie wniosek skarżącego, złożony 21 października 2014 r., pierwotnie rozpoznawany w trybie przepisów ustawy o dostępie do informacji publicznej, następnie został rozpoznany jako wniosek o wydanie kserokopii dokumentów, na podstawie przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego. Wprawdzie nie można zarzucić Wojewodzie D., że nie podejmował jakichkolwiek czynności, niemniej jednak nie dokonał żadnej czynności ani nie wydał aktu przewidzianego przepisami regulującymi tryb rozpoznania wniosku o udostępnienie informacji publicznej w ustawowo narzuconym terminie. Mając zaś na uwadze fakt, że wniosek skarżącego wpłynął 21 października 2014 r., to winien zostać rozpoznany – w świetle regulacji zawartej w art. 13 ust. 1 i 2 ustawy o dostępie do informacji publicznej – najdalej do 21 grudnia 2014 r.
Nie ulega zatem wątpliwości, że organ administracyjny, wydając decyzję o odmowie udostępnienia informacji publicznej dopiero [...] kwietnia 2015 r., a więc już po wniesieniu skargi na bezczynność, do tego czasu pozostawał w bezczynności.
Z bezczynnością organu administracji publicznej w rozumieniu art. 3 § 2 pkt 8 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, mamy bowiem do czynienia wówczas, gdy w prawnie ustalonym terminie organ nie podjął żadnych czynności w sprawie lub wprawdzie prowadził postępowanie, ale – mimo istnienia ustawowego obowiązku – nie zakończył go wydaniem w terminie decyzji, postanowienia lub innego aktu lub nie podjął stosownej czynności (tak m. in.: T. Woś, H. Knysiak-Molczyk, M. Romańska, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Wydawnictwo Prawnicze LexisNexis, Warszawa 2005, s. 86).
Jednocześnie, w ocenie sądu, bezczynności tej nie można było przypisać charakteru rażącego naruszenia prawa. Jak już zostało wyżej zaakcentowane, Wojewoda D. podejmował czynności procesowe, zaś przekroczenie terminu w niniejszej sprawie nie było na tyle znaczne, aby można było uznać je za rażące.
Bezczynność została usunięta na skutek wydania przez organ administracyjny decyzji przewidzianej przepisami ustawy o dostępie do informacji publicznej już w toku postępowania sądowego. W rezultacie postępowanie to – wszczęte skargą na bezczynność w tym zakresie – stało się bezprzedmiotowe.
W tym stanie rzeczy zastosowanie znalazł przepis art. 161 § 1 pkt 3 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, który stanowi, że sąd wydaje postanowienie o umorzeniu postępowania, gdy z innych przyczyn niż wymienione w punktach 1 i 2 postępowanie stało się bezprzedmiotowe.
O kosztach postępowania postanowiono na podstawie art. 201 § 1 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.