Uzasadnienie
Wnioskiem z dnia 20 września 2018 r. Stowarzyszenie A z siedzibą w T. zwróciło się do Burmistrza Gminy T. o udostępnienie informacji publicznej w postaci kopii umów i warunków zatrudnienia lub innych form współpracy (umowa o dzieło, umowa zlecenia, kontrakt i inne) ważnych w roku 2017 i 2018 wraz załącznikami, określających nazwę stanowiska, zakres obowiązków oraz wyznaczonych zadań, zawartych przez Gminę T. lub jej jednostki organizacyjne z obecnymi członkami zarządu lub innymi osobami zasiadającymi we władzach lub strukturach organizacyjnych B (strona wymieniła imiona i nazwiska 8 osób).
Pismem z dnia 3 października 2018 r. nr [...] Burmistrz Gminy T. poinformował wnioskodawcę, że informacja publiczna nie może zostać udostępniona w terminie 14 dni z uwagi na szeroki zakres złożonego wniosku oraz dużą ilość złożonych wniosków o udostępnienie informacji publicznej oraz wątpliwości prawne co do obowiązku udostępnienia informacji na temat warunków zatrudnienia osób, które nie pełnią funkcji publicznych. Jednocześnie poinformowano stronę, że wnioskowana informacja zostanie przekazana w terminie nie dłuższym niż dwa miesiące od dnia złożenia wniosku.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 29 marca 2019 r. na bezczynność Burmistrza wnioskodawca wniósł o zobowiązanie organu do udostępnienia informacji publicznej zgodnie z wnioskiem, stwierdzenie że bezczynność miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa, wymierzenie organowi grzywny i zasądzenie kosztów postępowania. Wnioskodawca zarzucił naruszenie art. 61 ust. 1 i ust. 2 Konstytucji RP i art. 4 ust. 1 w związku z art. 1 ust. 1, art. 3 ust. 1 i art. 13 ust. 1 ustawy o dostępie do informacji publicznej. Strona skarżąca wyjaśniła, że do dnia złożenia skargi nie została udostępniona jej żądana informacja publiczna ani też nie została wydana decyzja odmowna. Po doręczeniu pisma z dnia 3 października 2018 r. organ nie podjął żadnych czynności w celu udostępnienia żądanych informacji i nie wydał decyzji administracyjnej, odmawiającej dostępu do informacji publicznej.
Umowy zawarte z osobami zarządzającymi B stanowią informację publiczną, bowiem zostały zawarte przez podmiot pełniący funkcje publiczne oraz dotyczyły spraw publicznych, a ponadto zawierający umowy byli wynagradzani z pieniędzy publicznych.
Burmistrz Gminy decyzją z dnia [...] kwietnia 2019 r. nr [...] odmówił udostępnienia informacji publicznej.
W odpowiedzi na skargę z dnia 12 kwietnia 2019 r. Burmistrz Gminy wniósł o umorzenie postępowania lub ewentualnie o oddalenie skargi w związku z wydaniem decyzji w dniu [...] kwietnia 2019 r. Organ wskazał, że powodem opóźnienia w udzieleniu informacji publicznej była duża ilość składanych wniosków o udostępnienie informacji publicznej w liczbie nawet do 70 w skali roku.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Na wstępie wskazać należy, że dla oceny zasadności skargi na bezczynność kluczowy jest moment jej wniesienia. W sytuacji, gdy bezczynność istniała w tej dacie, lecz ustała po wniesieniu skargi postępowanie sądowe podlega umorzeniu w zakresie zobowiązania organu do wydania aktu lub dokonania czynności po myśli art. 161 § 1 pkt 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2018 r., poz. 1302 ze zm.), dalej p.p.s.a., przy jednoczesnym rozstrzygnięciu, czy bezczynność miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa oraz ewentualnie o kwestiach wymienionych w art. 149 § 1b i § 2 p.p.s.a. W odmiennej sytuacji, tj. gdy już w dacie wniesienia skargi bezczynność nie istniała, wówczas skargę należy oddalić.
Bezczynność podmiotu zobowiązanego do udzielenia informacji publicznej ma miejsce wówczas, gdy w prawnie ustalonym terminie podmiot ten nie podjął żadnych czynności w sprawie lub prowadził postępowanie, ale mimo istnienia ustawowego obowiązku nie zakończył go wydaniem w terminie decyzji, postanowienia lub też innego aktu, albo nie podjął stosownej czynności.
W sprawach dostępu do informacji publicznej zakres przedmiotowy wyznacza pojęcie informacji publicznej (art. 1 ust. 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej – Dz. U. z 2018 r., poz. 1330 ze zm., dalej u.d.i.p.), zaś zakres podmiotowy - wykonywanie zadań publicznych przez adresata wniosku (art. 4 ust. 1 tej ustawy). Rzeczą organu, do którego wpływa wniosek o udostępnienie informacji publicznej jest załatwienie go w przepisany sposób, czyli udostępnienie informacji, jeśli ją wytworzył bądź jest w jej posiadaniu, albo odmowa lub umorzenie postępowania z przyczyn uregulowanych ustawą, albo wreszcie poinformowanie, że żądane dane nie stanowią informacji publicznej w rozumieniu ustawy.
Nie jest sporne w niniejszej sprawie, że żądana przez stronę skarżącą informacja stanowi informację publiczną ani też, że Burmistrz Gminy zobowiązany jest do udzielania informacji publicznej.
W rozpatrywanej sprawie Sąd zobowiązany jest do oceny, czy w dniu wydania wyroku organ nadal pozostaje w bezczynności w załatwieniu wniosku strony skarżącej o udzielenie informacji publicznej. Jak wynika z akt sprawy, po wniesieniu skargi do WSA w dniu 29 marca 2019 r., organ decyzją z dnia [...] kwietnia 2019 r. nr [...] odmówił udostępnienia informacji publicznej. Od decyzji tej stronie przysługuje odrębny środek zaskarżenia.
Stwierdzić zatem należało, że w sytuacji, gdy - tak jak w niniejszej sprawie - zarzucany stan bezczynności ustał po dniu wniesienia skargi, ale przed jej rozpoznaniem i rozstrzygnięciem przez Sąd, to postępowanie sądowoadministracyjne, w części obejmującej zobowiązanie do załatwienia sprawy, o jakim mowa w art. 149 § 1 pkt 1 p.p.s.a, podlega umorzeniu na podstawie art. 161 § 1 pkt 3 p.p.s.a. (pkt I sentencji wyroku).
Umorzenie postępowania w zakresie zobowiązania organu do udostępnienia stronie skarżącej informacji publicznej, o którą zawnioskowała, nie zwalnia sądu administracyjnego z obowiązku dokonania oceny charakteru stwierdzonej bezczynności przez ustalenie, czy miała ona miejsce z rażącym naruszeniem prawa, czy też nie, co wprost wynika z treści art. 149 § 1a p.p.s.a.
Należy wziąć pod uwagę, że w wyniku wniosku z dnia 20 września 2018 r. (data wpływu do organu – 20 września 2018 r.) organ wystosował w dniu 3 października 2018 r. pismo, w którym poinformował wnioskodawcę, że informacja publiczna nie może zostać udostępniona w terminie 14 dni z uwagi na szeroki zakres złożonego wniosku, dużą ilość złożonych wniosków o udostępnienie informacji publicznej i wątpliwości prawne co do obowiązku udostępnienia informacji publicznej oraz wskazał, że wnioskowana informacja zostanie przekazana w terminie nie dłuższym niż dwa miesiące od dnia złożenia wniosku. Organ zobowiązał się więc do udostępnienia informacji publicznej najpóźniej do dnia 20 listopada 2018 r. Jednakże pomimo tego zobowiązania decyzja odmawiająca udostępnienia informacji publicznej została udzielona dopiero w dniu [...] kwietnia 2019 r., a więc w 13 dniu po wniesieniu skargi do WSA.
Wobec powyższego stwierdzić należy, iż organ dopuścił się bezczynności, która miała charakter rażącego naruszenia prawa. O rażącym naruszeniu prawa mówimy przede wszystkim, jeżeli bezczynność jest wynikiem lekceważącego traktowania przez organ swoich obowiązków. Łączne opóźnienie w załatwieniu wniosku o udzielenie informacji publicznej wyniosło ponad 6 miesięcy (wniosek wpłynął do organu w dniu 20 września 2018 r., 14 – dniowy termin do załatwienia sprawy minął w dniu 4 października 2018 r). Organ nie dochował również 2 – miesięcznego terminu, wyznaczonego w piśmie z dnia 3 października 2018 r., który upłynął w dniu 20 listopada 2018 r. Przez okres ponad 4 miesięcy organ nie udzielił stronie żadnych dalszych informacji odnośnie terminu załatwienia wniosku. Decyzja odmawiająca udostępnienia informacji publicznej została udzielona dopiero po wniesieniu skargi do WSA.
Należy również zauważyć, że organ przedłużając termin załatwienia wniosku, poinformował stronę jedynie w sposób bardzo ogólny o powodach opóźnienia w udzieleniu informacji publicznej, nie wyjaśniając, jakie względy zadecydowały o "szerokim zakresie złożonego wniosku". Ostatecznie w wydanej decyzji organ odmówił udostępnienia kopii umów zawartych z dwoma osobami wymienionymi we wniosku. Bezczynności nie usprawiedliwiają również wskazywane przez organ "wątpliwości prawne co do obowiązku udostępnienia informacji". Organ w wydanej w dniu [...] kwietnia 2019 r. decyzji odmówił udostępnienia kopii umów zawartych z dwoma osobami z uwagi na to, że osoby te nie pełniły funkcji publicznych, ale jak wynika z pisma z dnia 3 października 2018 r. organ już wcześniej uznał, że osoby te nie pełnią funkcji publicznych. Z tych też względów Sąd, na podstawie art. 149 § 1 pkt 3 i art. 149 § 1a p.p.s.a., orzekł jak w pkt II sentencji wyroku.
Sąd może ponadto orzec o wymierzeniu organowi grzywny w przypadku stwierdzenia, że organ dopuścił się bezczynności (art. 149 § 2 p.p.s.a.). Sąd wymierzył organowi grzywnę w wysokości 200 zł (pkt III sentencji wyroku), mając na uwadze, że decyzja odmawiającą udostępnienia informacji publicznej została wydana niezwłocznie po otrzymaniu przez organ skargi do WSA. Ponadto organ wskazywał, że powodem opóźnienia w udzieleniu informacji publicznej była duża ilość składanych wniosków o udostępnienie informacji publicznej.
O należnych skarżącej kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 200 i art. 205 § 1 p.p.s.a. w pkt IV sentencji wyroku (wpis od skargi - 100 zł, koszty zastępstwa procesowego – 480 zł, opłata skarbowa od pełnomocnictwa – 17 zł).