Uzasadnienie
Pismem z dnia 21 marca 2014 r. Spółka z o.o. [...] (Spółka) wniosła do Sądu Rejonowego w D. (Sąd) o przesłanie kopii wyroku wydanego w sprawie o sygn. akt [...].
W odpowiedzi Prezes Sądu przesłała Spółce zanonimizowany wyrok wydany w tej sprawie.
W związku z tym, wnioskiem z dnia 31 marca 2014 r., Spółka wniosła do Prezesa Sądu o podanie nr rej. samochodu marki Volkswagen Golf z wyroku sygn. akt [...], którym kierował sprawca wypadku. Informacja miałaby zostać przesłana pocztą elektroniczną na adres wskazany we wniosku.
Pismem z dnia 31 marca 2014 r. do Spółki Prezes Sądu informowała, że udzielono już odpowiedzi poprzez nadesłanie zanonimizowanego wyroku ze sprawy o powyższej sygn. akt, "a dane, które w trybie ustawy o dostępie do informacji publicznej z uwagi na ochronę prywatności osoby fizycznej nie są udostępniane, na podstawie art. 5 ust. 2 ustawy zostały zanonimizowane. Anonimizacji podlegają m.in. numery rejestracyjne pojazdu, gdyż są to dane, które pozwalają na identyfikację osoby i podlegają ochronie z ustawy o ochronie danych osobowych".
Spółka – w świetle tego, uznała, że podmiot zobowiązany – Prezes Sąd – jest bezczynny i wniosła skargę. Domagała się zobowiązania Prezesa Sądu do udostępnienia informacji publicznej, o jaką wystąpił skarżący wnioskiem z dnia 21 i 31 marca 2014 r. i zwrotu "od strony przeciwnej na rzecz Spółki kosztów postępowania".
W uzasadnieniu skargi – po przedstawieniu szeregu kwestii teoretycznych, związanych z bezczynnością organu Spółka podniosła, iż zwróciła się do Sądu o informację publiczną w następującym zakresie – "podania nr rej. pojazdu marki Vw Golf, którym kierował oskarżony w sprawie – dotyczy wyroku zapadłego w sprawie [...]. Dodać należy, iż postępowanie prowadzone w sprawie [...] było w całości jawne, a nr rej. pojazdu podany był zarówno w akcie oskarżenia (odczytanym w trakcie postępowania) jak i w sentencji wyroku skazującego (odczytanym w trakcie prowadzonego postępowania). Do dnia dzisiejszego informacja stronie skarżącej nie została udostępniona".
W odpowiedzi na skargę Prezes Sądu wniosła o jej oddalenie przecząc by dopuszczono się w tej sprawie bezczynności bowiem odpowiedź na pierwszy wniosek z dnia 21 marca 2014r. (wniesiony błędnie nie do Prezesa Sądu lecz komórki organizacyjnej - II Wydziału Karnego, który nie jest uprawniony do udzielania informacji publicznej) została udzielona w ustawowym terminie, jak również odpowiedź na drugi wniosek z dnia 31 marca 2014r. W odpowiedzi na pismo z dnia 31 marca 2014r. podkreślono, iż udzielono już informacji publicznej w postaci nadesłania zanonimizowanego odpisu wyroku w sprawie, a dane dotyczące numerów rejestracyjnych pojazdów podlegają również anonimizacji.
Nadmienić należy, iż z "Reguł Anonimizacji" wypracowanych przez Sąd Apelacyjny we W. na potrzeby funkcjonowania Portalu publikacji orzeczeń sądów powszechnych (zwanego Portalem Orzeczeń) wynika również, iż wszystkie identyfikatory, zarówno osób, organizacji, miejsc czy przedmiotów, w szczególności wszelkie rejestry oraz zbiory danych, m.in. numery rejestracyjne samochodów, należy anonimizować. W takiej też postaci po automatycznej anonimizacji orzeczenia są obecnie publikowane w Portalu Orzeczeń, które prowadzą wszystkie sądy.
Biorąc pod uwagę powyższe, nie można uznać, iż Prezes Sądu Rejonowego w D. dopuścił się bezczynności w udzieleniu informacji na podstawie ustawy o dostępie do informacji publicznej.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Skarga jest zasadna.
Skarżąca Spółka pismem z dnia 21 marca 2014 r. wniosła o przesłanie jej kopii wyroku wydanego przez Sąd Rejonowy w D. w sprawie oznaczonej sygn. akt [...]. Wniosek ten wniesiono do tego Sądu, a gdy w odpowiedzi nań Spółka otrzymała zanonimizowane orzeczenie wniosła dodatkowo o podanie nr rej. samochodu, którym kierował sprawca wypadku. W istocie rzeczy zatem żądanie Spółki jest jedno i sprowadza się do udostępnienia kopii zapadłego w tej sprawie pełnego wyroku.
Potwierdza to również Spółka w skardze domagając się zobowiązania Prezesa Sądu do udostępnienia informacji publicznej, o jaką wystąpiła wnioskiem z dnia 21 i 31 marca 2014 r. Stąd Sąd uznał, że postępowanie w sprawie zostało wywołane pismem Spółki z dnia 21 marca 2014 r. uzupełnionym jedynie w dniu 31 marca 2014 r.; przedmiot postępowania jest więc jeden, skonkretyzowany na wstępie uzasadnienia.
W orzecznictwie sądowoadministracyjnym problematyka udostępniania wyroku Sądu karnego była już rozważana, m.in. w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 11 sierpnia 2011 r. sygn. I OSK 933/11 (ONSiWSA 2012/3/57).
W uzasadnieniu tego wyroku NSA stwierdził, iż art. 6 ust. 1 pkt 4 lit. a ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz.U. nr 112, poz. 1198 ze zm.) stanowi, że udostępnieniu podlega informacja publiczna o danych publicznych, w tym treść i postać dokumentów urzędowych. Ustawodawca zawarł w art. 6 ust. 2 tej ustawy legalną definicję i stwierdził, że dokumentem urzędowym w rozumieniu ustawy jest treść oświadczenia woli lub wiedzy, utrwalona i podpisana w dowolnej formie przez funkcjonariusza publicznego w rozumieniu przepisów Kodeksu karnego w ramach jego kompetencji, skierowana do innego podmiotu lub złożona do akt sprawy.
W świetle tej definicji wyrok sądu wydany w sprawie karnej jest ponad wszelką wątpliwość dokumentem urzędowym w rozumieniu art. 6 ust. 2 wskazanej ustawy. Należy w tym miejscu wskazać, że art. 6 ust. 1 pkt 4 lit. a/ ustawy mówi o udostępnianiu nie tylko treści, ale i postaci dokumentów urzędowych, co oznacza, że wnioskodawca może domagać się zapoznania go nie tylko z merytoryczną treścią wydanego w sprawie karnej wyroku, ale też z jego postacią, czyli papierowym nośnikiem, na którym wyrok ten został sporządzony. Nie oznacza to, że adresat wniosku jest bezwzględnie zobowiązany do umożliwienia zapoznania się z wyrokiem przez jego okazanie albo przekazanie jego kserokopii lub elektronicznych skanów. Jeżeli w sprawie nie orzeczono kary dodatkowej w postaci przekazania wyroku do publicznej wiadomości, osoba w nim wskazana i jej dane osobowe chronione są przepisami ustawy o ochronie danych osobowych.
Artykuł 6 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. o ochronie danych osobowych (Dz.U. z 2002 r. Nr 101, poz. 926 ze zm.) stanowi, że za dane osobowe uważa się wszelkie informacje dotyczące zidentyfikowanej lub możliwej do zidentyfikowania osoby fizycznej. Za osobę możliwą do zidentyfikowania uważa się z kolei osobę, której tożsamość można określić bezpośrednio lub pośrednio, w szczególności przez powołanie się na numer identyfikacyjny albo jeden lub kilka specyficznych czynników określających jej cechy fizyczne, fizjologiczne, umysłowe, ekonomiczne, kulturowe lub społeczne. Adresat wniosku o udostępnienie wyroku sądu zatem powinien rozważyć indywidualnie w każdej sprawie, czy charakter przypisanego skazanemu czynu, okoliczności i czas jego popełnienia, nawet po usunięciu imienia i nazwiska osoby skazanej nie pozwalają na identyfikację. Podmiot zobowiązany powinien wówczas na podstawie art. 16 ust. 1 ustawy o dostępie do informacji publicznej wydać decyzję odmawiającą udostępnienia informacji publicznej, powołując się na ograniczenie zawarte w art. 5 ust. 1 i 2 tej ustawy.
Skład orzekający w niniejszej sprawie w pełni podziela powyższe stanowisko. W związku z tym zobowiązany nie mógł ograniczyć się jedynie do czynności omówionych na wstępie uzasadnienia z pominięciem unormowania art. 16 ust. 1 ustawy i wynikającej z niego konieczności odmowy udostępnienia informacji publicznej w formie zaskarżalnej decyzji administracyjnej.
Jak wykazano wyżej, wyrok sądu w sprawie karnej, bez względu na formę jego upublicznienia (ogłoszenie czy też wyłożenie w sekretariacie wydziału karnego według art. 418a k.p.k.), stanowi informację publiczną i odmowa jego udostępnienia powinna nastąpić w formie decyzji administracyjnej, wydanej w trybie art. 16 ust. 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. W niniejszej sprawie zatem organ, odpowiadając na wniosek pismem, pozostawał w bezczynności i skargę na bezczynność co do zasady należało uznać za usprawiedliwioną /.../ w orzecznictwie sądów administracyjnych utrwalony jest pogląd, że wyrok Sądu po jego ogłoszeniu jest jako dokument urzędowy informacją publiczną i może być udostępniany według przepisów ustawy o dostępie do informacji publicznej, z zachowaniem ograniczeń przewidzianych w art. 5 tej ustawy (z uzasadnienia cytowanego wyroku NSA).
Z tych względów, na podstawie art. 149 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. nr 153, poz. 1270 ze zm.) należało orzec jak w pkt I sentencji wyroku. Jednocześnie Sąd nie stwierdził by bezczynność, o jakiej mowa w sprawie miała cechy rażącego naruszenia prawa biorąc pod uwagę fakt, że na żądania Spółki Prezes Sądu niezwłocznie reagowała choć w sposób, który musiał wywołać powyższe zastrzeżenia. O kosztach Sąd orzekł na podstawie art. 200 powołanego Prawa.
H.B.29.07.2014 r.