Uzasadnienie
J. M. (dalej jako strona lub skarżący) za pomocą platformy e-puap złożył w dniu 11 września 2022 r. Starosty Powiatu G. (dalej jako organ, podmiot zobowiązany lub Starosta) wniosek o udostępnienie informacji publicznej w postaci projektu organizacji ruchu na drodze powiatowej nr [...].
Strona jednocześnie wniosła o przekazanie żądanej informacji za pośrednictwem e-puap.
Pismem z dnia 9 października 2022 r., które wpłynęło do organu w tym samym dniu, strona wniosła do tut. Sądu skargę na bezczynność organu w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej, zarzucając mu naruszenie 61 ust. 1 Konstytucji RP oraz art. 10 ust. 1 w zw. z art. 13 ust. 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (t. jedn. Dz. U. z 2022 r., poz.902, dalej jako ustawa dostępowa lub w skrócie u.d.i.p.) i domagając się zobowiązania organu do załatwienia wniosku z dnia 11 września 2022 r. oraz zasądzenie od organu na jej rzecz kosztów postępowania według norm przepisanych.
W uzasadnieniu skargi podano, iż w terminie wynikającym z przepisów zawartych art. 13 ust. 1 u.di.p., jak i do dnia sporządzenia skargi Starosta nie udostępnił wnioskowanej informacji. Wskazano również, iż Starosta jest organem z mocy prawa zobowiązanym do zarządzania organizacją ruchu na drogach powiatowych i gminnych. W ramach tych obowiązków Starosta powinien również przechowywać zatwierdzone projekty organizacji ruchu. Termin do udostępnienia przedmiotowej informacji publicznej upłynął, zgodnie z art. 13 ust. 1 u.d.i.p., pierwszego dnia roboczego po 14 dniach od złożenia wniosku, czyli 26 września 2022 r. Zdaniem skarżącego z uwagi na to, że we wniosku wskazano sposób przekazania informacji (platforma epuap) i do dnia sporządzenia skargi nie otrzymano tą drogą wnioskowanych materiałów, jak również organ zobowiązany nie poinformował o zastosowaniu innych przepisów u.d.i.p., to bezczynność Starosty jest bezsporna.
Organ w odpowiedzi na skargę wniósł o umorzenie postępowania wskazując, że wniosek strony z racji braku przywołania podstawy prawnej został błędnie potraktowany jako wniosek w rozumieniu art. 241 k.p.a., gdzie termin jego załatwienia wynosi miesiąc. Starosta dodał, że termin powyższy upłynął dnia 11 października 2022 r. i w tym dniu, na podstawie art. 244 § 2 k.p.a., została do skarżącego przesłana odpowiedź na przedmiotowy wniosek wraz z wnioskowanym projektem organizacji ruchu dla drogi [...].
Skarżącemu doręczono odpowiedź na jego skargę w dniu 26 listopada 2022 r., po czym w piśmie z dnia 2 grudnia 2022 r. potwierdził on fakt udostępnienia wnioskowanej informacji i wobec tego zmodyfikował żądanie skargi poprzez wniesienie, w miejsce dotychczasowego brzmienia, o stwierdzenie bezczynności na dzień przekazania skargi.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Na wstępie wskazać należy, że niniejsza sprawa została rozpoznana na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym na zasadzie art. 119 pkt 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. jedn.: Dz. U. z 2023 r., poz. 259, dalej u.p.p.s.a.), jako że jej przedmiotem była bezczynność organu.
Zgodnie z art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t. jedn.: Dz. U. z 2022 r., poz. 2492) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej oraz rozstrzyganie sporów kompetencyjnych i o właściwość między organami jednostek samorządu terytorialnego, samorządowymi kolegiami odwoławczymi i między tymi organami a organami administracji rządowej. Kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.
W myśl art. 3 § 2 pkt 8 u.p.p.s.a. kontrola – o której mowa powyżej – obejmuje m.in. orzekanie w sprawie skarg na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w art. 1 – 4 lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt 4a.
Jak wynika zaś z art. 3 § 3 u.p.p.s.a., sądy administracyjne orzekają także w sprawach, w których przepisy ustaw szczególnych przewidują sądową kontrolę, i stosują środki określone w tych przepisach. Do takich zaś spraw należy postępowanie prowadzone w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej.
Dodatkowo trzeba podkreślić, że rozstrzygając daną sprawę, sąd administracyjny nie jest związany zarzutami skargi i sformułowanymi w niej wnioskami, lecz ocenia ją w całokształcie okoliczności faktycznych i prawnych, o czym stanowi art. 134 § 1 u.p.p.s.a. Podstawą oceny zasadności skargi na bezczynność zawsze zaś będzie stan faktyczny istniejący w dacie orzekania (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 27 maja 2015 r., sygn. akt I OSK 2331/13 – dostępny w centralnej bazie orzeczeń sądów administracyjnych: http://orzeczenia.nsa.gov.pl, podobnie jak i pozostałe orzeczenia powołane w treści uzasadnienia niniejszego wyroku).
W przedmiotowym postępowaniu zaskarżeniu podlegała bezczynność związana z udostępnieniem informacji publicznej.
Zgodnie z art. 1 ust. 1 u.d.i.p. każda informacja o sprawach publicznych stanowi informację publiczną w rozumieniu ustawy i podlega udostępnieniu na zasadach i w trybie określonych tym aktem prawnym.
Stosownie do treści art. 3 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p. prawo do informacji publicznej obejmuje uprawnienie do uzyskania informacji publicznej, w tym uzyskania informacji przetworzonej w takim zakresie, w jakim jest to szczególnie istotne dla interesu publicznego.
W myśl art. 4 ust. 1 i 2 u.d.i.p. obowiązane do udostępnienia informacji publicznej są władze publiczne oraz inne podmioty wykonujące zadania publiczne, a także organizacje związkowe i organizacje pracodawców, reprezentatywne w rozumieniu ustawy z dnia 24 lipca 2015 r. o Radzie Dialogu Społecznego i innych instytucjach dialogu społecznego (Dz. U. z 2018 r., poz. 2232) oraz partie polityczne. Do wymienionego katalogu zaliczają się w szczególności podmioty reprezentujące inne osoby lub jednostki organizacyjne, które wykonują zadania publiczne lub dysponują majątkiem publicznym, oraz osoby prawne, w których Skarb Państwa, jednostki samorządu terytorialnego lub samorządu gospodarczego albo zawodowego mają pozycję dominującą w rozumieniu przepisów o ochronie konkurencji i konsumentów (art. 4 ust. 1 pkt 5 u.d.i.p.).
Przepisy powołanej ustawy nakładają na podmioty dysponujące informacjami publicznymi, które nie zostały opublikowane w Biuletynie Informacji Publicznej (art. 10 ust. 1 u.d.i.p.) obowiązek ich udostępnienia w trybie wnioskowym bez zbędnej zwłoki, nie później jednak niż w terminie 14 dni od dnia złożenia wniosku (art. 13 ust. 1 u.d.i.p.). W przypadku, gdy informacja publiczna nie może zostać udostępniona w czternastodniowym terminie, należy powiadomić wnioskodawcę o powodach opóźnienia oraz o terminie, w jakim udostępni się informację, nie dłuższym jednak niż 2 miesiące od dnia złożenia wniosku (ust. 2).
Mając powyższe regulacje na uwadze należy podkreślić, że w sprawach z zakresu dostępu do informacji publicznej sąd administracyjny zobowiązany jest do ustalenia czy podmiot, do którego skierowano wniosek był zobowiązany do udostępnienia informacji publicznej, czy dane, o które wnioskowała strona, miały charakter informacji publicznej, oraz czy żądanie wnioskodawcy zostało rozpatrzone w sposób zgodny z obowiązującymi przepisami tj. w formie i w terminie wynikających z regulacji ustawowej.
W niniejszej sprawie nie ulega wątpliwości, iż Starosta – jako podmiot, o którym mowa w art. 4 ust. 1 pkt 4 u.d.i.p. – był zobowiązany do udostępniania informacji publicznej. Wątpliwości stron nie budził również fakt, że oczekiwane przez wnioskodawcę informacje miały właśnie taki charakter, gdyż kwestie dotyczące dróg publicznych, w tym także opracowane projekty organizacji ruchu na drogach powiatowych, mieszczą się w zadaniach publicznych powiatowego samorządu terytorialnego.
Przedmiotem sporu w toczącym się postępowaniu nie była także kwestia czy doszło do prawidłowego zrealizowania, określonych w art. 14 u.d.i.p., wymagań co do sposobu i formy udostępnienia informacji publicznej, a zwłaszcza terminu realizacji tego zobowiązania.
W istocie organ zgodził się ze stwierdzeniem skarżącego, iż do chwili wniesienia przedmiotowej skargi, a miało to miejsce już po upływie 14 dni od złożenia wniosku o udostępnienie informacji publicznej, podmiot zobowiązany nie udzielił jakiejkolwiek odpowiedzi. W konsekwencji należało przyjąć, iż do dnia wniesienia skargi Starosta nie wywiązał się z ciążącego na nim obowiązku informacyjnego, a tym samym w sprawie doszło do bezczynności organu w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej na wniosek skarżącego z dnia 11 września 2022 r.
Jednakże należy mieć również na uwadze fakt, iż po dniu wniesienia do organu przedmiotowej skargi, ale jeszcze przed przekazaniem jej do tut. Sądu, doszło do realizacji obowiązku informacyjnego, co skarżący w toku postępowania sądowoadministracyjnego potwierdzi w piśmie procesowym z dnia 2 grudnia 2022 r. jednocześnie odpowiednio modyfikując swoje dotychczasowe żądanie.
W niniejszej sprawie nie ulega zatem wątpliwości, że bezprzedmiotowym stało się zobowiązywanie organu do załatwienia wniosku z dnia 11 września 2022 r), skoro udzielona na ten wniosek odpowiedź datowana na dzień 10 października 2022 r., a doręczona za pośrednictwem platformy e-puap, wyczerpuje wymogi informacyjne określone w art. 14 u.d.i.p. Tym samym postępowanie w części dotyczącej wyznaczenia organowi terminu do załatwienia wniosku z dnia 11 września 2022 r o udostępnienie informacji publicznej należało umorzyć na podstawie art. 161 § 1 pkt 3 u.p.p.s.a. (pkt I sentencji wyroku).
Poddając analizie uchybienie terminom udostępnienia informacji publicznej należało przede wszystkim wziąć pod uwagę, że organ nie zlekceważył wniosku skarżącego, ponieważ stosunkował się względem niego jedynie z niewielkim, bo tylko 16-dniowym przekroczeniem ustawowego terminu. Faktyczna zwłoka organu nie nosiła zatem znamion świadomego i celowego naruszenia obowiązującego porządku prawnego, lecz wynikła z błędnego przeświadczenia o innej podstawie wystąpienia przez stronę z wnioskiem informacyjnym. Stąd też należało uznać, że Starosta niewątpliwie dopuścił się bezczynności w rozpoznaniu wniosku z dnia 11 września 2022r., która jednak nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa, o czym – na podstawie art. 149 § 1 pkt 3 i § 1a u.p.p.s.a. – orzeczono w pkt II sentencji wyroku.
Rozstrzygnięcie zawarte w pkt III sentencji wyroku, obejmujące zasądzenie od organu na rzecz skarżącego poniesionych przez niego kosztów postępowania sądowego w postaci wpisu od skargi (100 zł), podjęte zostało na podstawie art. 200 i art. 205 § 1 u.p.p.s.a.