Uzasadnienie
W skardze z dnia 11 kwietnia 2013 r. Z. R. wniósł o stwierdzenie bezczynności Dyrektora Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej we W. w przedmiocie rozpoznania i wydania decyzji na złożony wniosek o udzielenie pomocy w uzyskaniu zatrudnienia i o ustanowienie adwokata z urzędu.
W odpowiedzi na skargę Dyrektor Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej we W. wniósł o jej odrzucenie, ewentualnie o oddalenie. Organ stwierdził, że twierdzenie skarżącego o bezczynności organu pomocowego "w przedmiocie rozpoznania i wydania decyzji na złożony wniosek o udzielenie pomocy w uzyskaniu zatrudnienia" jest chybione. MOPS bowiem działając według kompetencji i właściwości rzeczowej występował w tej kwestii z pismami do Powiatowego Urzędu Pracy we W. o nakierowanie na skarżącego działań aktywizujących, wskazywał także na możliwości korzystania z agencji pracy. Podobnie rzecz ma się z zarzutem bezczynności w ustanowieniu adwokata z urzędu. W treści skarżonych decyzji organ informował Z. R. o niezatrudnianiu adwokatów. Ponadto wielokrotnie proponowano mu skorzystanie z pomocy konsultanta prawnego MOPS, jednak Z. R. nie wyrażał zainteresowania taką formą pomocy.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Przystępując do rozpoznawania sprawy, sąd administracyjny w pierwszej kolejności bada, czy przedmiot skargi podlega jego kontroli. Zakres kontroli sprawowanej przez sądy administracyjne został określony w ustawie z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153 poz. 1269 ze zm.), zgodnie z którą sądy administracyjne w zakresie swej właściwości sprawują kontrolę pod względem legalności, to jest zgodności z prawem, działań lub zaniechań organów administracji publicznej. Kontrola działalności administracji publicznej, sprawowana przez sądy administracyjne ma charakter ograniczony, co oznacza, że objęte są nią jedynie działania administracyjne wskazane w ustawie.
W niniejszej sprawie przedmiotem skargi jest bezczynność Dyrektora Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej we W. w sprawie wniosku skarżącego o udzielenie pomocy w uzyskaniu zatrudnienia i o ustanowienie adwokata z urzędu.
Zgodnie z art. 3 § 2 pkt 8 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012 r., poz. 270 ze zm., dalej cytowana jako p.p.s.a.), w brzmieniu obowiązującym w dniu wnoszenia skargi, kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4a ustawy, tj. decyzje administracyjne, postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty, postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie; inne niż wskazane powyżej akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, pisemne interpretacje przepisów prawa podatkowego wydawane w indywidualnych sprawach.
Inaczej mówiąc, skarga na bezczynność organu jest dopuszczalna tylko w takich granicach, w jakich służy skarga do sądu administracyjnego na decyzje, postanowienia oraz akty i czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące przyznania stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa (por. np. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 4 września 2012 r., II GSK 1324/12). Zatem o bezczynności organu możemy mówić, gdy dotyczy ona aktu lub czynności, na które przysługuje skarga do sądu administracyjnego. Taki akt lub czynność charakteryzuje się tym, że jest podejmowana w sprawie indywidualnej, jest skierowana do oznaczonego podmiotu, dotyczy uprawnień lub obowiązku tego podmiotu, samo zaś uprawnienie lub obowiązek, którego akt (czynność) dotyczy, jest określone w przepisie prawa powszechnie obowiązującego.
W rozpoznawanej sprawie skarżący nie stawia zarzutu niewydania przez organ, w ustawowym terminie, aktu prawnego, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 1-4 p.p.s.a.
Pomoc organu pomocy społecznej w uzyskaniu zatrudnienia nie jest działaniem decyzyjnym (kończącym się wydaniem decyzji), lecz jest realizowana poprzez umożliwienie osobom usamodzielnianym udziału w projektach obejmujących swoim zakresem zadania, które pozwolą im wejść na rynek pracy, a także udzielanie informacji przydatnych przy poszukiwaniu zatrudnienia. Ma ona charakter wsparcia w takich działaniach, jak np. w szukaniu informacji o pracy, pomoc w znalezieniu zatrudnienia lub alternatywnego zajęcia, w kompletowaniu dokumentów potrzebnych do zatrudnienia, w przygotowaniu do rozmowy z pracodawcą, wspieranie i asystowanie w kontaktach z pracodawcą, w rozwiązywaniu problemów psychicznych wynikających z pracy lub jej braku.
Podobnie należy ocenić żądanie, by organ pomocowy przyznał skarżącemu adwokata z urzędu. W przepisach ustawy o pomocy społecznej brak jest regulacji dotyczących instytucji prawa pomocy, która może być przyznana stronie postępowania, na jej wniosek złożony przed wszczęciem postępowania pomocowego lub w jego toku.
W konkluzji należy stwierdzić, że tak sformułowane zarzuty bezczynności organu nie dotyczą czynności wymienionych w art. 3 § 2 pkt 1-4 p.p.s.a.
W tym stanie rzeczy, Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu, na podstawie art. 58 § 1 ust. 6 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji.
H.B.16.02.2016 r.