Uzasadnienie
Pismem z dnia 6 lutego 2018 r. na podstawie art. 55 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r., poz. 1369 ze zm. – zwanej dalej P.p.s.a.). oraz art. 2 pkt 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej, (Dz. U. z 2016 r., poz. 1764 – zwanej dalej u.d.i.p) K.W. wystąpiła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego z wnioskiem o wymierzenie w maksymalnej wysokości grzywny Prorektorowi ds. organizacyjno-prawnych i polityki kadrowej A. W uzasadnieniu wnioskodawca wskazała, iż dnia 15 stycznia 2018 r. wniosła za pośrednictwem Prorektora ds. organizacyjno-prawnych i polityki kadrowej A skargę na bezczynność tegoż organu polegającą na nieudzieleniu informacji publicznej dotyczącej szczegółowego rozliczenia finansowego i sprawozdań merytorycznych uczestników projektów w ramach dotacji podmiotowej Ministerstwa Nauki i Szkolnictwa Wyższego na finansowanie podstawowej działalności statutowej jednostki w latach 2015-2017.
Wnioskodawca podniosła, iż mimo wyraźnej dyspozycji zawartej w art. 2 pkt 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej organ w ustawowym terminie, nie przekazał jego skargi do sądu administracyjnego. Nadto z informacji wnioskodawcy wynika, iż do dnia 6 lutego 2018 r. skarga nie została przekazana do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach.
W odpowiedzi na wniosek Prorektor ds. organizacyjno-prawnych i polityki kadrowej A nie kwestionował faktu nie przekazania skargi wraz z aktami sprawy do sądu. Wyjaśnił, że wniosek o udostępnienie informacji publicznej został złożony z pominięciem właściwości organów uczelni. Wskazał, że zgodnie z regulacją zawartą w art. 66 ust. 1 27 lipca 2005 r. - Prawo o szkolnictwie wyższym (tekst jednolity: Dz. U. z 2017 r., poz. 2183 ze zm.) rektor kieruje działalnością uczelni i reprezentuje ją na zewnątrz, jest przełożonym pracowników i w zakresie jego właściwości znajduje się udzielanie informacji publicznej. Prorektor Uczelni wykonuje zadania określone przez Rektora na podstawie wyraźnego umocowania. Jednakże pomijając fakt nieprawidłowego wniesienia wniosku, informacja publiczna zgodnie z wnioskiem została udzielona przy piśmie z dnia 7 marca 2018 r.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Stosownie do art. 54 § 1 P.p.s.a., skargę do sądu administracyjnego wnosi się za pośrednictwem organu, którego działanie lub bezczynność są przedmiotem skargi. Stosownie zaś do § 2 tego artykułu, organ o którym mowa w § 1, przekazuje skargę sądowi wraz z kompletnymi i uporządkowanymi aktami sprawy i odpowiedzią na skargę w terminie trzydziestu dni od dnia jej wniesienia.
W myśl art. 55 § 1 P.p.s.a., w razie niezastosowania się do obowiązków o których mowa w art. 54 § 2 P.p.s.a., sąd na wniosek skarżącego może orzec o wymierzeniu organowi grzywny w wysokości określonej w art. 154 § 6 tej ustawy, czyli do wysokości dziesięciokrotnego przeciętnego wynagrodzenia miesięcznego w gospodarce narodowej w roku poprzednim, ogłaszanego przez Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego na podstawie odrębnych przepisów
Zauważyć także należy, że stosownie do art. 21 pkt 1 u.d.i.p do skarg rozpatrywanych w postępowaniach o udostępnienie informacji publicznej stosuje się przepisy P.p.s.a., z tym że przekazanie akt i odpowiedzi na skargę następuje w terminie 15 dni od dnia otrzymania skargi, co stanowi regulację szczególną wobec P.p.s.a.
Powyższe przepisy ustanawiają zatem obowiązek przekazania sądowi skargi wraz z aktami sprawy przez każdy podmiot do którego ona wpłynęła, niezależenie od uznania czy skarga należy do kognicji sądu administracyjnego, ani stwierdzenia, że dany podmiot nie jest organem administracji publicznej, dysponentem lub zobowiązanym do udostępnienia żądanych informacji, bądź też że wnioskowane dane nie stanowią informacji publicznej.
Już samo bowiem wystosowanie skargi za pośrednictwem danego podmiotu obliguje go do nadania jej biegu i wywiązania się z obowiązku jej przekazania. Dopiero Sąd w toku zainicjowanego w ten sposób postępowania sądowego skargą uprawniony jest dokonać oceny żądania i ustalić, czy skarga mieści się w zakresie właściwości sądów administracyjnych, czy żądane informacje stanowią informacją publiczną oraz czy adresat wniosku o udzielenie tych informacji zobowiązany był do rozpatrzenia wniosku stosownie do przepisów u.d.i.p. Zatem nawet trafne przekonanie o błędnym trybie złożenia skargi nie zwalnia żadnego podmiotu od obowiązku jej przekazania wraz z odpowiedzią do sądu administracyjnego.
To wyłącznie Sąd jest władny do dokonania oceny skargi tak pod względem formalnym jak i merytorycznym, a organ nie może go w tym zastępować, nawet pozostając w uzasadnionym przekonaniu o niedopuszczalności skargi (por. m.in. postanowienie NSA z dnia 20 września 2011 r. II OZ 799/11, z dnia 15 czerwca 2011 r. I OZ 410/11, z dnia 11 stycznia 2011 r. I OZ 996/10 i z dnia 30 czerwca 2010 r. I OZ 495/10 – wszystkie zamieszczone w internetowej Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych pod adresem orzeczenia.nsa.gov.pl).
W sprawach o wymierzenie grzywny za nieprzekazanie akt w sprawach dotyczących skarg na bezczynność w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej Sąd bada jedynie, czy organ wykonał obowiązki określone w art. 54 § 2 P.p.s.a.; ich niewypełnienie jest wyłączną przesłanką orzeczenia o jej wymierzeniu organowi (art. 55 § 1 P.p.s.a.).
Instytucja wymierzenia grzywny ma na celu przede wszystkim wyegzekwowanie od organu wypełnienia obowiązków wskazanych w art. 54 § 2 P.p.s.a. Obok funkcji dyscyplinującej polegającej na przymuszeniu organu do przesłania skargi, odpowiedzi na skargę oraz akt sprawy, grzywna pełni także funkcję represyjną. Jest to uzasadnione potrzebą ochrony konstytucyjnego prawa do rozpoznania sprawy sądowej bez nieuzasadnionej zwłoki, o czym mowa w art. 45 ust. 1 Konstytucji RP, a którego realizacja napotyka przeszkodę w razie niedopełnienia przez organ obowiązków wynikających z art. 54 § 2 P.p.s.a. (por. uchwała NSA z dnia 3 listopada 2009 r. II GPS 3/09).
Użyte przez ustawodawcę w art. 55 § 1 P.p.s.a. sformułowanie "sąd może orzec" o wymierzeniu grzywny oznacza, że podejmując rozstrzygnięcie w tej sprawie Sąd powinien wziąć pod uwagę wszystkie okoliczności sprawy, a więc m.in. przyczyny niewypełnienia przez organ obowiązków o których mowa w art. 54 § 2 P.p.s.a., a także okoliczność, czy przed rozpatrzeniem wniosku o wymierzenie organowi grzywny organ ten obowiązek wypełnił i wyjaśnił powody niedotrzymania terminu. Co należy jednak podkreślić, wymierzenie grzywny organowi może nastąpić w każdym przypadku niewypełnienia obowiązków, nawet jeżeli dopełnienie obowiązku wynikającego z art. 54 § 2 P.p.s.a. nastąpiło przed rozpoznaniem przez sąd wniosku o wymierzenie grzywny.
Odnosząc się do przedstawionych przez organ wyjaśnień należy stwierdzić, że nie mogły one odnieść zamierzonego skutku w postaci niewymierzenia grzywny. Organ nie przesłał skargi do sądu, zaś wyjaśnienia zawarte w odpowiedzi na wniosek nie znajdują umocowania w przepisach procedury sądowoadministracyjnej. Skarga jako pismo kwalifikowane w każdym przypadku winna zostać przesłana do sądu administracyjnego. Jak wskazano powyżej złożenie skargi do organu, w którego ocenie nie jest on zobowiązany do udzielenia informacji publicznej nie zwalnia organu z tego obowiązku.
Tym samym skoro wskazana powinność nie została spełniona, to okoliczności sprawy uzasadniają uwzględnienie zgłoszonego wniosku. Sąd stoi bowiem na stanowisku, że wymierzenie grzywny w takiej sytuacji pełni nie tylko funkcję represyjną, ale ma ono także na celu funkcję prewencyjną i służy zapobieganiu naruszeniom prawa w przyszłości (por. postanowienie NSA z dnia 27 września 2011 r. sygn. akt II GZ 431/11 oraz postanowienie NSA z dnia 11 maja 2012 r. sygn. akt I OZ 328/12 – orzeczenia dostępne w internetowej bazie orzeczeń sądów administracyjnych). Poza tym wymierzenie organowi grzywny, na podstawie art. 55 § 1 P.p.s.a., uzależnione jest od spełnienia dwóch warunków: stwierdzenia uchybienia przez organ do przekazania sądowi skargi wraz z aktami i odpowiedzią na skargę oraz złożenia stosownego wniosku przez stronę (por. postanowienie NSA z dnia 25 października 2012 r., sygn. akt II OZ 940/12, LEX nr 1270376).
Sąd określając wysokość grzywny miał na uwadze treść wniosku, stopień winy organu, fakt, iż skarga nie została w ogóle przekazana do sądu oraz brak istnienia obiektywnych okoliczności usprawiedliwiających ten stan rzeczy.
W ocenie Sądu grzywna w wysokości 1 000,00 zł wystarczająco powinna zdyscyplinować organ do działania w sposób określony w art. 54 § 2 p.p.s.a.
O kosztach, na które składa się wpis od skargi w kwocie 100 zł, Sąd orzekł na podstawie art 200 P.p.s.a. i art. 205 § 1 P.p.s.a. w zw. z art. 64 § 3 P.p.s.a.