Uzasadnienie
L.B. pismem z dnia 11 kwietnia 2012 r. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach skargę na odmowę ustanowienia ustanowienia przez Okręgową Radę Adwokacka w K. pełnomocnika-adwokata z urzędu w celu wniesienia skargi konstytucyjnej. Z wnioskiem w tej sprawie zwrócił się do Okręgowej Rady Adwokackiej w K. (dalej: ORA), w imieniu której Wicedziekan ORA pismem z dnia [...] wyjaśnił, iż ORA nie jest umocowana prawnie do ustanowienia pełnomocnika z własnej inicjatywy. Skarżący powinien zatem wystąpić w tej sprawie do Sądu Rejonowego właściwego dla Sądu, w którym zostało wydane orzeczenie mające stanowić przedmiot skargi konstytucyjnej.
W skardze L.B. zarzuca Wicedziekanowi ORA, iż odmówił ustanowienia adwokata bez podania stosownej podstawy prawnej wynikającej z ustawy o adwokaturze. Sąd Rejonowy K., jak wyjaśnia, odmówił ustanowienia dla niego adwokata z urzędu. W skardze wniósł również o zwolnienie go z kosztów sądowych.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Zgodnie z treścią art. 244 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tj. z 2012 r., poz. 270), zwanej dalej w skrócie p.p.s.a., prawo pomocy obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Stosownie zaś do art. 245 § 1 tej ustawy prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym, przy czym zgodnie art. 243 p.p.s.a może być ona przyznane stronie na jej wniosek złożony przed wszczęciem postępowania lub w toku.
Jednocześnie stosownie do 247 p.p.s.a, prawo pomocy nie przysługuje stronie w razie oczywistej bezzasadności skargi. Zaznaczyć przy tym trzeba, iż bezzasadność skargi należy łączyć z możliwością jej wniesienia do sądu. Zgodnie z poglądami zaprezentowanymi w orzecznictwie, niedopuszczalność skargi jest oczywistą bezzasadnością w rozumieniu art. 247 p.p.s.a., a tym samym podstawą do odmowy przyznania prawa pomocy (por. postanowienie NSA z dnia 7 czerwca 2004r., OZ 140/04).
Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2002 r., Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości między innymi poprzez kontrolę działalności administracji publicznej, która sprawowana jest pod względem zgodności z prawem. Zakres kognicji tych sądów został natomiast doprecyzowany przepisami art. 3 § 2 i 3, art. 4 i art. 5 p.p.s.a.
Stosownie do treści art. 3 § 2 p.p.s.a. sądy administracyjne orzekają w sprawach w sprawach skarg na:
- 1) decyzje administracyjne;
- 2) postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty;
- 3) postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie;
- 4) inne niż określone w pkt 1-3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa;
4a) pisemne interpretacje przepisów prawa podatkowego wydawane w indywidualnych sprawach;
- 5) akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej;
- 6) akty organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków, inne niż określone w pkt 5, podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej;
- 7) akty nadzoru nad działalnością organów jednostek samorządu terytorialnego;
- 8) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4a.
Ponadto, w myśl § 3 tego przepisu sądy administracyjne orzekają także w sprawach, w których przepisy ustaw szczególnych przewidują sądową kontrolę.
Nie budzi wątpliwości, iż pismo Wicedziekana ORA w K. nie należy żadnej kategorii aktów i czynności wymienionych w art.3 § 2 p.p.s.a. Także przepisy szczególne, w tym regulacje zawarte w ustawie z dnia 26 maja 1982 r. Prawo o adwokaturze (tj. z 2009 r. Dz.U. Nr146, poz. 1188 ze zm.) nie przewidują kontroli sądowej w tego rodzaju sprawach.
Wobec powyższego skarga w sprawie odmowy ustanowienia pełnomocnika przez organ korporacji zawodowej adwokatów jest niedopuszczalna, co oznacza jej oczywistą bezzasadność w rozumieniu art. 247 p.p.s.a. W takiej sytuacji prawo pomocy nie przysługuje.
Mając powyższe na uwadze, w oparciu o art. 247 p.p.s.a, należało orzec jak na wstępie.