Uzasadnienie
Pismem z dnia [...] J.M. złożył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie przyznania pełnomocnika z urzędu w związku z zaskarżeniem szeregu orzeczeń wydanych przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K., w tym na postanowienie tego organu z dnia [...], nr [...]. Rozstrzygnięcie to wydane zostało w oparciu o regulację art. 36 Kodeksu postępowania administracyjnego, zawierało więc zawiadomienie, że wniesione przez skarżącego odwołanie nie może zostać rozpatrzone w terminie ustawowym oraz wyznaczenie nowego terminu załatwienia sprawy.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Zgodnie z treścią art. 244 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity Dz. U. z 2012 r., poz. 270) zwanej dalej w skrócie "P.p.s.a.", prawo pomocy obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Stosownie natomiast do regulacji art. 245 § 1 cytowanej ustawy prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym, przy czym zgodnie z art. 243 P.p.s.a. może być ono przyznane stronie na jej wniosek złożony przed wszczęciem postępowania lub w jego toku.
Dodatkowo należy zaznaczyć, że w myśl art. 247 P.p.s.a, prawo pomocy nie przysługuje stronie w razie oczywistej bezzasadności skargi. Natomiast o oczywistej bezzasadności skargi można mówić, gdy bez potrzeby głębszej analizy prawnej nie ulega najmniejszej wątpliwości, że nie może ona zostać uwzględniona. Chodzi więc o sytuację, w której obowiązujące prawo jasno i jednoznacznie wyklucza możliwość uwzględnienia żądania skarżącego (por. J. P. Tarno Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz Warszawa 2006, str. 508). Jednocześnie wskazać należy, że zgodnie z postanowieniem Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 22 lutego 2012 r. sygn. akt I OZ 1110/11 (Lex nr 1120723) skarga jest oczywiście bezzasadna, jeżeli bez głębszej analizy prawnej "na pierwszy rzut oka" nie ulega wątpliwości, że nie może zostać uwzględniona. Ponadto bezzasadność skargi należy łączyć z możliwością jej wniesienia do sądu.
Mając na uwadze powyższe, w ocenie sądu w niniejszej sprawie zachodzą przesłanki do zastosowania art. 247 P.p.s.a.
Przyjdzie zauważyć, że zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2002 r., Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości między innymi poprzez kontrolę działalności administracji publicznej, która sprawowana jest pod względem zgodności z prawem. Zakres kognicji tych sądów został natomiast doprecyzowany przepisami art. 3 § 2 i 3, art. 4 i art. 5 P.p.s.a. Wynikają one także ze szczegółowych przepisów zawartych w innych aktach prawnych.
Wobec tego według treści art. 3 § 2 P.p.s.a. sądy administracyjne orzekają w sprawach w sprawach skarg na:
- 1. decyzje administracyjne;
- 2. postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty;
- 3. postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym na które służy zażalenie;
- 4. inne niż określone w pkt 1-3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa;
4a. pisemne interpretacje przepisów prawa podatkowego wydawane w indywidualnych sprawach;
- 5. akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej;
- 6. akty jednostek samorządu terytorialnego i ich związków inne niż określone w pkt. 5 podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej;
- 7. akty nadzoru nad działalnością organów jednostek samorządu terytorialnego;
- 8. bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4a.
W niniejszej sprawie J.M. przedmiotem skargi uczynił postanowienie Kolegium wydane w trybie art. 36 § 1 Kodeksu postępowania administracyjnego (Dz. U. Nr 98, poz. 1071 z 2000 r.), mocą którego zawiadomiono skarżącego o braku możliwości rozpoznania odwołania w terminie i wyznaczeniu nowego terminu załatwienia sprawy.
Wymaga podkreślenia, że zawiadomienie o którym mowa w art. 36 § 1 K.p.a. przybiera wprawdzie formę pisemną - postanowienia, jednakże ma ono wyłącznie charakter informacyjny i nie podlega zaskarżeniu zażaleniem. Należy również zaakcentować, że rozstrzygnięcie takie dotyczy kwestii wynikającej w toku postępowania, nierozstrzygającej o istocie sprawy (art. 123 § 2 K.p.a.). Jest wyłącznie incydentalną czynnością procesową organu podejmowaną wobec strony, wpływającą na jej sytuację procesową (wyznacza nowy termin załatwienia sprawy) i materialnoprawną (zwłoka w załatwieniu sprawy może stanowić podstawę odpowiedzialności za szkodę). Dodatkowo zwłoka ze strony organu może również stanowić podstawę skargi na bezczynność.
W konsekwencji zaskarżone postanowienie pozostaje poza kategorią spraw objętych kognicją sądu administracyjnego, uregulowaną w art. 3 § 2 P.p.s.a.
Powyższa okoliczność w zakresie prawa pomocy wskazuje na oczywistą bezzasadność skargi w rozumieniu art. 247 P.p.s.a., przez co należało orzec jak w sentencji.