Uzasadnienie
Pismem z dnia 29 stycznia 2018 r. A. S. wniósł w oparciu o art. 55 §*1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz. U. z 2017 r., poz. 1369 z późn. zm., dalej: p.p.s.a.) o wymierzenie grzywny A Sp. z o.o. w T. W uzasadnieniu wniosku wskazał, że w dniu 26 września 2017 r. została złożona skarga na bezczynność organu w zakresie udostępnienia informacji publicznej, która nie została przekazana do Sądu.
Wezwana do nadesłania odpowiedzi na wniosek powyższa spółka wskazała, że nie jest organem administracji, a spółką prawa handlowego i jakkolwiek na podstawie art. 4 ust. 1 ustawy o dostępie do informacji publicznej jest zobowiązana do jej udostępnienia, to jednak nie ma obowiązku reagowania na wnioski i żądania osób trzecich w kwestiach nie objętych zakresem posiadanych przez siebie informacji. Spółka nie przekazała w terminie skargi na bezczynność z dnia 26 września 2017 r. do Sądu, bowiem pozostawała w przekonaniu, że nie ma takiego obowiązku. Ponadto wniesiono o odstąpienie od wymierzenia grzywny ze względu na powyższe okoliczności oraz przekazanie wszystkich informacji mających walor informacji publicznej wnioskodawcy.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Stosownie do ogólnej zasady wynikającej z treści art. 54 § 1 i 2 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2017 r., poz. 1369 ze zm., zwanej dalej w skrócie "P.p.s.a.") organ, którego działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania są przedmiotem skargi, przekazuje skargę sądowi wraz z aktami sprawy i odpowiedzią na skargę w terminie trzydziestu dni od daty jej otrzymania. Natomiast w niniejszej sprawie termin przekazania sądowi skargi reguluje przepis szczególny, z tego względu iż skarga A. S. dotyczyła informacji publicznej. Zatem termin ten wynosi piętnaście dni i liczy się go od dnia otrzymania skargi przez organ, zgodnie z art. 21 pkt 1 ustawy o dostępie do informacji publicznej.
Przyjdzie następnie zauważyć, że art. 55 § 1 P.p.s.a., w oparciu o który został złożony wniosek o wymierzenie grzywny, stanowi regulację prawną mającą na celu dyscyplinowanie organów administracji publicznej do terminowego wykonania obowiązków określonych w art. 54 § 2 tej ustawy oraz zapobieganie przetrzymywaniu przez nie skarg skierowanych do sądu administracyjnego.
Z akt niniejszej sprawy i sprawy IV SAB/Gl 55/18 wynika jednoznacznie, że strona skarżąca pismem z dnia 26 września 2017 r. skierowała do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach za pośrednictwem A Sp. z o.o. w T. skargę na bezczynność tego organu w sprawie udostępnienia informacji publicznej. Skarga została doręczona organowi w dniu 29 września 2017r., o czym świadczy adnotacja na egzemplarzu skargi w sprawie IV SAB/Gl 55/18. Nie ulega zatem wątpliwości, że organ obowiązany był do przekazania skargi do Sądu w terminie 15 dni (który upływał w dniu 13 października 2017 r.), a nie zaistniały żadne znane nadzwyczajne okoliczności uniemożliwiające wykonanie tego obowiązku. Należy podkreślić, że dopiero w wykonaniu wezwania Sądu w niniejszej sprawie skarga została nadana w dniu 1 marca 2018 r. i wraz z odpowiedzią na wniosek o wymierzenie grzywny wpłynęła do Sądu w 6 marca 2018 r.
Wobec powyższego należy stwierdzić, że organ wykonał obowiązek wynikający z art. 54 § 1 P.p.s.a., czyli przekazał skargę sądowi wraz z aktami i odpowiedzią na skargę dopiero po około 5 miesiącach od dnia jej wpływu do organu. Zdaniem Sądu wymierzenie grzywny w takiej sytuacji pełni nie tylko funkcję represyjną, ale ma ono także na celu funkcję prewencyjną i służy zapobieganiu naruszeniom prawa w przyszłości (por. postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 11 maja 2012r. sygn. I OZ 328/12, z dnia 14 grudnia 2011 r. sygn. akt I OZ 1039/11, z dnia 27 września 2011 r. sygn. akt II GZ 431/11, z dnia 25 sierpnia 2011 r. sygn. akt I OZ 594/11 oraz postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 21 stycznia 2013 r. sygn. akt IV SO/Gl 49/12).
Podniesione przez organ przyczyny opóźnienia przekazania skargi wraz z aktami administracyjnymi (przekonanie przedstawicieli spółki, że nie spoczywał na niej taki obowiązek oraz częściowe udzielenie żądanych przez skarżącego informacji) nie uchylają obowiązku przekazania skargi w terminie do Sądu wraz z aktami administracyjnymi i odpowiedzią na skargę.
Zdaniem Sądu wbrew stanowisku zaprezentowanym w odpowiedzi na wniosek obowiązek organu przekazania Sądowi skargi istnieje niezależnie od tego, czy podmiot ten uznaje, że nie jest organem administracji. Już samo żądanie strony nadania skardze określonego biegu obliguje organ do uczynienia zadość temu żądaniu. To dopiero bowiem Sąd w toku postępowania zainicjowanego skargą zobowiązany jest dokonać oceny wniosku i ustalić, czy skarga mieści się w zakresie właściwości sądów administracyjnych, czy żądane informacje były informacją publiczną oraz czy adresat wniosku o udzielenie tych informacji zobowiązany był do rozpoznania wniosku stosownie do przepisów u.d.i.p. Zatem nawet uzasadnione przekonanie, że skarga nie jest dopuszczalna, nie zwalnia organu od obowiązku przekazania tej skargi wraz z odpowiedzią na skargę do sądu administracyjnego. To bowiem rolą sądu jest dokonanie oceny skargi zarówno pod względem formalnym jak i merytorycznym w oparciu o skargę i akta administracyjne, a organ nie może go w tym zastępować, nawet pozostając w uzasadnionym przekonaniu o niedopuszczalności skargi (por. postanowienia NSA: z dnia 20 września 2011 r., sygn. akt II OZ 799/11, z dnia 30 czerwca 2010 r. sygn. akt I OZ 495/10; z dnia 11 stycznia 2011 r. sygn. akt I OZ 996/10; z dnia 15 czerwca 2011 r. sygn. akt I OZ 410/11 – dostępne w internetowej bazie orzeczeń sądów administracyjnych). W przypadku złożenia skargi w trybie ustawy o dostępie do informacji publicznej na organie spoczywają bowiem szczególne obowiązki, które muszą być realizowane terminowo.
Należy także zauważyć, że skargi na bezczynność wymagają niezwłocznego rozpoznania przez Sąd i są rozpoznawane w pierwszej kolejności, gdyż ich celem jest ewentualne doprowadzenie do podjęcia przez organ administracji określonych czynności i usunięcie stanu bezczynności. Ponadto skarga z dnia 26 września 2017r. dotyczyła bezczynności organu w sprawie dostępu do informacji publicznej, co dodatkowo na mocy przepisu szczególnego zobowiązuje Sąd do ich rozpoznania w terminie 30 dni od otrzymania akt wraz z odpowiedzią na skargę (art. 21 ustawy o dostępie do informacji publicznej).
Zważywszy przywołane wyżej okoliczności Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach orzekł o wymierzeniu organowi kary grzywny, działając na podstawie art. 55 § 1 w związku z art. 154 § 6 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi uznając, iż wysokość wymierzonej grzywny osiąga cel przewidziany w przywołanej normie prawnej. O zwrocie kosztów postępowania orzekł na podstawie art. 200 tej ustawy.