Uzasadnienie
W dniu [...] października 2014r. A. O. złożył, za pośrednictwem [...] S.A. - Oddział Gospodarowania Nieruchomościami w [...] (dalej [...] S.A. - OGN lub Oddział), skargę do Wojewódzkiego Sadu Administracyjnego w Poznaniu na bezczynność w udzieleniu informacji publicznej. Pismem z dnia [...] listopada 2014r. Oddział odesłał skargę adresatowi - A. O.. W dniu. grudnia 2014r. A. O. przesłał skargę bezpośrednio do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu.
W dniu [...] stycznia 2015r. A. O. złożył wniosek o ukaranie grzywną [...] S.A. Oddział Gospodarowania Nieruchomościami w [...] za nie przekazanie skargi do sądu.
W ocenie skarżącego [...] S.A. - OGN nagminnie łamie prawo, nie udzielając żądanej przez siebie, opisanej w piśmie z dnia [...] sierpnia 2014r. informacji publicznej. Domagał się w nim przesłania, drogą elektroniczną, skanu lub kserokopii pozwu do sądu skierowanego przeciw najemcy lokalu mieszkalnego nr [...] przy ul. [...] [...] w [...] przez Oddział, oraz wyroku wraz z uzasadnieniem. Wniósł też, aby dane wrażliwe znajdujące się w wyroku zostały zamazane lub trwale usunięte. [...] S.A. - OGN w [...] pismem z dnia [...] września 2014r. (e-mail) poinformowało, że żądane dokumenty są objęte tajemnicą przedsiębiorcy - [...] S.A. a tytuł wykonawczy zawiera dane osobowe lokatora, których bez jego zgody nie można ujawnić.
Ponowny wniosek o udostępnienie informacji publicznej w tej sprawie A. O. złożył pismem z dnia [...] września 2014r. Drogą elektroniczną [...] S.A. OGN w [...] w odpowiedzi poinformowało go, iż żądana informacja musi mieć związek ze sprawą publiczną, musi być ważna dla ogółu, natomiast informacja, której domaga się skarżący ma indywidualny charakter i nie można uznać jej za informację publiczną - co przesądza, że na Oddziale nie ciąży obowiązek jej udzielenia.
Skarżący podniósł, iż zmuszony został do złożenia skargi bezpośrednio do Sadu, gdyż [...] S.A - OGN nie odpowiada na żadne pisma i wnioski skarżącego o udzielenie informacji publicznej. [...] S.A. - OGN, łamiąc prawo, naraża go na koszty wynikające z przesyłania korespondencji.
W odpowiedzi na wniosek, w imieniu [...] S.A - Oddział Gospodarowania Nieruchomościami w [...], profesjonalny pełnomocnik wniósł o jego oddalenie, względnie odrzucenie, gdyż skarżący nie posiada interesu prawnego do złożenia skargi i sprawa nie należy do właściwości sądu administracyjnego.
W ocenie strony przeciwnej bezczynność w zakresie udzielenia informacji o gospodarowaniu środkami wspólnoty mieszkaniowej i dotyczące poszczególnych lokali i lokatorów nie jest objęte kognicją sadów administracyjnych, albowiem nie mieści się w kategorii spraw wynikających z przepisu art. 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270, z późn. zm.). Ponadto błędnym pozostają twierdzenia skarżącego, że informacje objęte jego żądaniami mieszczą się w kategorii informacji publicznych w rozumieniu ustawy z dnia 6 września 2001r. o dostępie do informacji publicznej (Dz. U. Nr 112, poz. 1198). Jak wskazuje orzecznictwo oraz doktryna, stosowanie przedmiotowej ustawy zależy od zaistnienia przesłanek przedmiotowych i podmiotowych tej ustawy tj. stwierdzenia, że żądana informacja mieści się w definicji informacji publicznej oraz stwierdzenia, że dany podmiot spełnia warunki art. 4 ustawy tj. pełni władzę publiczną lub wykonują zadania publiczne.
Tymczasem sposób wykonywania obowiązków zarządcy wspólnoty mieszkaniowej dokonywany w oparciu o ustawę o własności lokali z dnia 24 czerwca 1994 r. nie jest ani wykonywaniem władzy publicznej, ani wykonywaniem zadań publicznych. Zaistniała sytuacja dotyczy Wspólnoty Mieszkaniowej i są to stosunki cywilno - prawne; nie mają więc charakteru administracyjno - publicznego.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje
Wyjaśnienie wątpliwości prawnej wymaga odwołania się do treści art. 45 ust. 1 Konstytucji RP. Zgodnie z tym przepisem każdy ma prawo do sprawiedliwego i jawnego rozpatrzenia sprawy bez nieuzasadnionej zwłoki przez właściwy, niezależny, niezawisły i bezstronny sąd. Przepis ten przyznaje każdemu prawo do sądu, wskazując jednocześnie, że jego sprawa powinna być rozpatrzona przez właściwy sąd. Z dyspozycji art. 177 Konstytucji wynika, że sądy powszechne sprawują wymiar sprawiedliwości we wszystkich sprawach z wyjątkiem spraw ustawowo zastrzeżonych dla właściwości innych sądów.
Zgodnie z art. 184 Konstytucji RP z 1997 r. i art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153, poz. 1269), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej oraz rozstrzyganie sporów kompetencyjnych i o właściwość między organami jednostek samorządu terytorialnego, samorządowymi kolegiami odwoławczymi i między tymi organami, a organami administracji rządowej. Kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej (art. 1 § 2 ustawy).
Przepis art. 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270, z późn. zm. dalej ppsa), stanowi, iż sądy administracyjne, jako sądy szczególne, sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na:
- 1) decyzje administracyjne;
- 2) postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty;
- 3) postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie;
- 4) inne niż określone w pkt 1-3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa;
- 5) akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej;
- 6) akty organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków, inne niż określone w pkt 5, podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej;
- 7) akty nadzoru nad działalnością organów jednostek samorządu terytorialnego;
- 8) bezczynność organów w przypadkach określonych w pkt 1-4.
Ponadto jak stanowi przepis § 3 art. 3, sądy administracyjne orzekają także w sprawach, w których przepisy ustaw szczególnych przewidują sądową kontrolę, i stosują środki określone w tych przepisach.
Zarówno Konstytucja RP, jak i ustawy: Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, określają właściwość rzeczową sądu administracyjnego przez taksatywne wyliczenie, w drodze enumeracji pozytywnej spraw, w których dopuszczalna jest skarga do sądu administracyjnego oraz podmiotów, na których działanie lub bezczynność służy skarga. Niewątpliwym zatem kryterium wyznaczającym zakres sądowej kontroli jest sprawa z zakresu administracji publicznej.
Zdaniem składu orzekającego w niniejszej sprawie, sposób wykonywania obowiązków zarządcy wspólnoty mieszkaniowej dokonywany w oparciu o ustawę o własności lokali z dnia 24 czerwca 1994 r. (Dz. U. z 2000 r. poz. 80 nr 903 z późn. zm), nie jest ani wykonywaniem władzy publicznej, ani wykonywaniem zadań publicznych. Żaden przepis tej ustawy nie przyznaje zarządcy wspólnoty mieszkaniowej, bez względu na zamierzone czy realizowane przez nie cele, prawa do załatwiania spraw z zakresu administracji publicznej. Treść przepisów ustawy o własności lokali wskazuje, iż zarządzając wspólnotą mieszkaniową [...] S.A. - Oddział Gospodarowania Nieruchomościami w [...] nie wykonuje w tym zakresie funkcji administracji publicznej. Nie jest to bowiem podmiot powołany z mocy prawa do załatwiania spraw z zakresu administracji publicznej, a jego działania nie mają charakteru władczych działań organów administracji publicznej.
Sąd podziela zatem stanowisko [...] S.A.- OGN, iż bezczynność w zakresie udzielenia informacji o sposobach gospodarowania środkami wspólnoty mieszkaniowej nie jest objęte kognicją sadów administracyjnych, albowiem nie mieści się w kategorii spraw wynikających z przepisu art. 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Chybione są także twierdzenia skarżącego, że informacje objęte jego żądaniami mieszczą się w kategorii informacji publicznych w rozumieniu ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz. U. Nr 112, poz. 1198 z późn. zm.). Zgodnie z art. 1 ust. 1 ustawy o dostępie do informacji publicznej, "każda informacja o sprawach publicznych stanowi informację publiczną w rozumieniu ustawy i podlega udostępnieniu na zasadach i w trybie określonym ustawą". Ponieważ stosowanie w praktyce przepisów zawierających tak niedookreślone pojęcia mogłoby napotykać na trudności, ustawodawca w art. 6 ustawy dookreślił poprzez wyliczenie, jaki informacje i dokumenty podlegają udostępnieniu jako informacja publiczna. "udostępnieniu podlega informacja publiczna, w szczególności o danych publicznych, w tym a) treść i postać dokumentów urzędowych, w szczególności - treść aktów administracyjnych i innych rozstrzygnięć, dokumentacja przebiegu i efektów kontroli oraz wystąpienia, stanowiska, wnioski i opinie podmiotów ją przeprowadzających, b) stanowiska w sprawach publicznych zajęte przez organy władzy publicznej i przez funkcjonariuszy publicznych w rozumieniu Kodeksu Karnego, c) treść innych wystąpień i ocen dokonywanych przez organy władzy publicznej, d) informacja o stanie państwa, samorządów i ich jednostek organizacyjnych".
Tak sformułowane przepisy ustawy o dostępie do informacji publicznej (art. 1 i art.
6) dały podstawę do przyjęcia przez Naczelny Sąd Administracyjny stanowiska, że informację publiczną stanowi każda wiadomość wytworzona przez szeroko rozumiane władze publiczne oraz osoby pełniące funkcje publiczne, a także inne podmioty, które władzę publiczną realizują lub gospodarują mieniem komunalnym lub majątkiem Skarbu Państwa w zakresie tych kompetencji (por. wyrok NSA z 30 października 2002 r., II S.A. 1956/02).
Jednocześnie podkreślić też trzeba, że właściwość Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu do merytorycznego ustosunkowania się do wniosku A. O. o wymierzenie grzywny z tytułu nieprzekazania skargi na bezczynność [...] S.A - OGN nie wynika również z innego aktu - ustawy szczególnej (niż ustawa prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi), który przewidywałby taką sądową kontrolę w odniesieniu do kwestii podnoszonych przez wnioskodawcę w jego piśmie z dnia [...] sierpnia 2014r.
W szczególności przepis art. 42 ustawy z dnia 8 września 2000 r. o komercjalizacji, restrukturyzacji i prywatyzacji przedsiębiorstwa państwowego "Polskie Koleje Państwowe", jak też inne przepisy tej ustawy nie przewidują obowiązku podjęcia ze strony [...] SA określonych działań z zakresu administracji publicznej - a w konsekwencji kontroli ich legalności przez sąd administracyjny.
W tym stanie sprawy, Wojewódzki Sąd Administracyjny, działając na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 ppsa i art. 64 § 3 ppsa odrzucił wniosek A. O. o wymierzenie grzywny jako niedopuszczalny z mocy ustawy.